درد دندان و سینوزیت؛ چرا سینوس دندان‌های بالا را درد می‌آورد، سرنخ‌های تفاوت و اینکه به دندانپزشک برویم یا پزشک

درد دندان و سینوزیت ارتباط نزدیکی دارند: التهاب سینوس فک بالا ممکن است دردی ایجاد کند که در دندان‌های عقب بالا حس می‌شود و فرد خیال کند دندانش خراب شده است. از سوی دیگر، گاهی مشکل واقعاً از دندان است و حتی ممکن است به سینوس برسد. این راهنما توضیح می‌دهد چرا سینوس دندان‌ها را درد می‌آورد، چه سرنخ‌هایی به سینوس یا دندان اشاره دارند، کی به دندانپزشک و کی به پزشک مراجعه کنید و کدام علائم یعنی اورژانس.

درد دندان و سینوزیت چه ارتباطی با هم دارند؟

درد دندان و سینوزیت از دو مسیر به هم مربوط می‌شوند. نخست، التهاب سینوس ممکن است دردی ایجاد کند که در دندان‌های بالا حس می‌شود؛ NHS درد دندان را از علائم سینوزیت می‌داند و Cleveland Clinic فشار یا درد دندان را در فهرست علائم شایع عفونت سینوس آورده است. دوم، به گفته Cleveland Clinic، عفونت دندان‌های فک بالا ممکن است به سینوس گسترش یابد.

درد ارجاعی یعنی چه؟

MedlinePlus توضیح می‌دهد که گاهی دردی که در دندان حس می‌شود در واقع از جای دیگری از بدن است و به آن درد ارجاعی می‌گویند. این منبع عفونت سینوس را در کنار پوسیدگی، آبسه و آسیب دندان در فهرست علت‌های دندان درد آورده است. بنابراین حس درد در یک دندان همیشه به معنی خرابی همان دندان نیست.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

اگر درد سینوسی را با مشکل دندان اشتباه بگیرید، ممکن است نگران درمانی شوید که لازم نیست. برعکس، اگر درد دندانی واقعی را «فقط سینوزیت» فرض کنید، ممکن است درمان پوسیدگی یا عفونت عقب بیفتد. به همین دلیل هدف این مطلب کمک به خودتشخیصی نیست؛ بلکه کمک می‌کند بدانید چه بپرسید و به چه کسی مراجعه کنید.

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی ایمپلنت رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

• بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
• برآورد هزینه و روش درمان مناسب
• بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره: ۱۴۰۵/۰۷/۱۷

1. چند سؤال کوتاه
2. انتخاب شهر
3. تأیید شماره

دریافت مشاوره رایگان

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

سینوس‌ها کجا هستند و چرا به دندان‌های بالا نزدیک‌اند؟

سینوس‌ها فضاهای پر از هوا در استخوان‌های صورت هستند. NHS آن‌ها را فضاهای کوچک و خالی پشت استخوان گونه و پیشانی می‌داند که به داخل بینی راه دارند. Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که سینوس‌های فک بالا در استخوان فک بالا، زیر چشم‌ها و در دو طرف بینی قرار دارند و بزرگ‌ترین سینوس‌ها هستند.

چهار جفت سینوس

به گفته Cleveland Clinic، چهار جفت سینوس در صورت وجود دارد:

استخوان نازک میان سینوس و دندان‌ها

Cleveland Clinic می‌گوید فقط استخوانی نازک سینوس‌های فک بالا را از دندان‌های فک بالا جدا می‌کند. همین نزدیکی توضیح می‌دهد که چرا التهاب سینوس ممکن است در دندان‌های بالا حس شود و چرا عفونت دندان ممکن است به سینوس برسد. این منبع همچنین سینوس فک بالا را شایع‌ترین محل شروع عفونت سینوس می‌داند.

چرا درد دندان و سینوزیت بیشتر در دندان‌های عقب بالا دیده می‌شود؟

سینوس فک بالا در استخوان فک بالا و بالای ناحیه دندان‌های عقب قرار دارد. Cleveland Clinic می‌گوید فقط استخوانی نازک این سینوس را از دندان‌های فک بالا جدا می‌کند و درد التهاب آن ممکن است در گونه یا دندان‌های بالا حس شود. به همین دلیل وقتی صحبت از درد دندان و سینوزیت است، معمولاً دندان‌های عقب بالا مطرح‌اند. دندان‌های جلویی و فک پایین کمتر با این توضیح جور درمی‌آیند و بررسی دندانپزشکی در آن‌ها اهمیت بیشتری دارد.

کار سینوس‌ها چیست؟

به گفته Cleveland Clinic، سینوس‌ها مخاطی می‌سازند که به بینی تخلیه می‌شود و به پاک ماندن بینی از میکروب‌ها کمک می‌کند. همچنین هوای تنفسی را گرم و مرطوب می‌کنند. وقتی راه تخلیه این مخاط بسته شود، فشار و التهاب ایجاد می‌شود.

سینوزیت چیست و چه علائمی دارد؟

سینوزیت التهاب و تورم پوشش داخلی سینوس‌هاست که معمولاً با عفونت ایجاد می‌شود. NHS می‌گوید این تورم مانع تخلیه درست مخاط به بینی و گلو می‌شود و احساس گرفتگی ایجاد می‌کند. سینوزیت اغلب پس از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا رخ می‌دهد و به گفته NHS معمولاً ظرف حدود چهار هفته خودبه‌خود بهتر می‌شود.

علائم اصلی و فرعی

NHS علائم اصلی سینوزیت را چنین برمی‌شمارد:

• درد، تورم و حساسیت اطراف گونه‌ها، چشم‌ها یا پیشانی؛
• گرفتگی یا آبریزش بینی؛
• کاهش حس بویایی؛
• ترشح سبز یا زرد از بینی؛
• تب.

علائم دیگر به گفته NHS شامل سردرد، درد دندان، بوی بد دهان، سرفه و احساس فشار در گوش است.

انواع سینوزیت بر اساس مدت

Cleveland Clinic سینوزیت حاد را دارای علائم کمتر از چهار هفته و سینوزیت مزمن را دارای علائم دست‌کم دوازده هفته می‌داند. healthdirect هم سینوزیت مزمن را حالتی با علائم بیش از دوازده هفته توصیف می‌کند. سینوزیت مکرر یعنی حمله‌هایی که بارها برمی‌گردند.

علت‌ها و عوامل خطر

به گفته healthdirect، سینوزیت معمولاً با عفونت ویروسی مانند سرماخوردگی یا عفونت باکتریایی پس از آن ایجاد می‌شود. Cleveland Clinic حساسیت‌های بینی، آسم، پولیپ بینی، انحراف تیغه بینی، ضعف سیستم ایمنی و سیگار کشیدن را از عوامل خطر می‌داند. healthdirect مصرف بیش از حد اسپری‌های ضداحتقان بینی را هم در این فهرست آورده است.

سینوزیت، سرماخوردگی یا حساسیت؟

Cleveland Clinic می‌گوید سرماخوردگی، حساسیت بینی و عفونت سینوس علائم مشابهی دارند و جدا کردن آن‌ها گاهی دشوار است. به گفته این منبع، سرماخوردگی معمولاً اوج می‌گیرد و طی چند روز تا یک هفته آرام‌آرام برطرف می‌شود. حساسیت بینی عطسه، خارش بینی و چشم، گرفتگی و آبریزش ایجاد می‌کند، اما معمولاً درد صورت مانند عفونت سینوس ندارد. همچنین سرماخوردگی یا حساسیت ممکن است خودشان زمینه عفونت سینوس را فراهم کنند.

درد دندان ناشی از سینوزیت چه ویژگی‌هایی دارد؟

درد دندان سینوسی معمولاً به‌صورت فشار یا درد مبهم در دندان‌های بالا همراه با علائم بینی و صورت حس می‌شود. healthdirect می‌گوید در سینوزیت ممکن است درد یا فشار صورت هنگام خم شدن بدتر شود یا در دندان‌ها احساس فشار کنید. Cleveland Clinic هم می‌گوید فشار صورت ممکن است با حرکت سر یا خم شدن بیشتر شود.

محل درد

چون سینوس فک بالا در استخوان فک بالا قرار دارد، درد سینوسی معمولاً در دندان‌های بالا حس می‌شود. Cleveland Clinic درد التهاب سینوس فک بالا را درد در استخوان گونه یا دندان‌های بالا توصیف می‌کند. از آنجا که منشأ درد سینوس است نه یک دندان خاص، ممکن است گاهی پیدا کردن «دندان مقصر» دشوار باشد؛ این برداشت کلی است و تشخیص با معاینه دندانپزشک است.

علائم همراه

درد دندان سینوسی معمولاً تنها نیست. گرفتگی یا آبریزش بینی، ترشح غلیظ، کاهش بویایی، فشار در گونه یا اطراف چشم و گاهی تب یا سردرد، همان علائمی هستند که NHS و Cleveland Clinic برای سینوزیت برمی‌شمارند. اگر هیچ‌کدام از این علائم را ندارید، احتمال منشأ دندانی بیشتر مطرح می‌شود؛ این هم فقط یک سرنخ است و تشخیص با معاینه دندانپزشک است.

زمان شروع

NHS می‌گوید سینوزیت اغلب پس از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا رخ می‌دهد. بنابراین اگر درد دندان‌های بالا چند روز پس از یک سرماخوردگی شروع شده، این سرنخی به نفع سینوس است. با این حال سرماخوردگی ممکن است هم‌زمان با یک مشکل دندانی پنهان هم رخ دهد.

درد یک‌طرفه یا دوطرفه

سینوزیت ممکن است یک یا هر دو طرف صورت را درگیر کند. NHS می‌گوید اگر علائم سینوزیت فقط در یک سمت صورت باشد، پزشک ممکن است شما را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع دهد. بنابراین درد یک‌طرفه دندان‌های بالا همراه علائم سینوسی، ارزش بررسی دقیق‌تری دارد؛ هم از نظر سینوس و هم از نظر دندان‌های همان سمت.

بوی بد یا طعم بد دهان

بوی بد دهان هم در سینوزیت و هم در مشکلات دندانی دیده می‌شود. NHS بوی بد دهان را از علائم سینوزیت می‌داند و Cleveland Clinic بوی بد یا طعم بد دهان را در فهرست علائم عفونت سینوس آورده است. از سوی دیگر، NHS طعم بد دهان همراه دندان درد را دلیل مراجعه به دندانپزشک می‌داند. بنابراین این علامت به‌تنهایی منشأ را مشخص نمی‌کند و باید همراه علائم دیگر سنجیده شود.

درد سینوسی با درد دندانی چه فرقی دارد؟

در درد دندان و سینوزیت هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی تفاوت را قطعی نمی‌کند، اما چند سرنخ کمک می‌کند. سرماخوردگی اخیر، گرفتگی بینی، ترشح غلیظ، کاهش بویایی و بدتر شدن فشار با خم شدن بیشتر به سینوس اشاره دارند. درد هنگام گاز گرفتن، حساسیت به سرما، گرما یا شیرینی، ورم لثه و طعم بد دهان بیشتر به دندان اشاره دارند و NHS آن‌ها را دلیل مراجعه به دندانپزشک می‌داند.

جدول سرنخ‌ها

نوع درد در مشکلات دندانی

Cleveland Clinic می‌گوید بدون معاینه نمی‌توان نوع دندان درد را با اطمینان فهمید، اما به‌طور کلی درد مبهم و مداوم ممکن است نشانه دندان عفونی یا دندان‌قروچه باشد، درد تیز و خنجری ممکن است از حفره، ترک یا مشکل پرکردگی یا روکش باشد و درد شدید و ضربان‌دار ممکن است نشانه رسیدن عفونت به پالپ دندان باشد.

وقتی سرنخ‌ها با هم جور درنمی‌آیند

گاهی هم علائم سینوسی دارید و هم یک دندان مشخص به سرما حساس است یا هنگام جویدن درد می‌کند. در این حالت ممکن است دو مشکل هم‌زمان وجود داشته باشد؛ پس هر دو دسته علائم را برای دندانپزشک توضیح دهید.

یک نمونه فرضی برای روشن شدن سرنخ‌ها

فرض کنید فردی چند روز پس از سرماخوردگی، فشار در گونه راست و درد مبهم در دندان‌های عقب بالای همان سمت حس می‌کند. بینی‌اش گرفته است، بویایی‌اش کم شده و درد با خم شدن بیشتر می‌شود. این ترکیب بیشتر با سینوزیت جور درمی‌آید.

حال فرض کنید همین فرد هنگام جویدن در یکی از همان دندان‌ها درد تیز حس کند یا آب سرد دردی ماندگار ایجاد کند. این سرنخ‌ها به مشکل دندانی اشاره دارند. در چنین وضعیتی، معاینه دندانپزشک لازم است، حتی اگر علائم سینوسی هم وجود داشته باشد. این مثال فقط برای فهم سرنخ‌هاست و جای معاینه را نمی‌گیرد.

چرا تشخیص درد دندان و سینوزیت در خانه کافی نیست؟

چون علائم درد دندان و سینوزیت با هم هم‌پوشانی دارند و گاهی هم‌زمان رخ می‌دهند. MedlinePlus می‌گوید دندانپزشک ابتدا منشأ درد را تشخیص می‌دهد و سپس درمان پیشنهاد می‌کند و برای این کار دهان، دندان‌ها، لثه، زبان، گلو، گوش، بینی و گردن را معاینه می‌کند. این بررسی در خانه ممکن نیست.

خطر اشتباه در هر دو جهت

اگر درد دندانی واقعی را سینوزیت فرض کنید، پوسیدگی یا عفونت ممکن است پیشرفت کند. Cleveland Clinic می‌گوید دردی که از حفره یا آبسه است ممکن است کم و زیاد شود اما کاملاً از بین نمی‌رود. از سوی دیگر، اگر دردی سینوسی را خرابی دندان بدانید، ممکن است بی‌دلیل نگران درمان دندان شوید.

نقش تصویربرداری

MedlinePlus می‌گوید ممکن است برای بررسی دندان درد به عکس دندان نیاز باشد. healthdirect هم می‌گوید پزشک فقط وقتی برای سینوس‌ها سی‌تی‌اسکن یا ام‌آرآی درخواست می‌کند که احتمال عوارض سینوزیت را بدهد. بنابراین نوع و نیاز به تصویربرداری را متخصص تعیین می‌کند.

چه مشکلات دندانی ممکن است با درد سینوسی اشتباه شوند؟

چند مشکل دندانی شایع ممکن است دردی شبیه درد سینوسی در دندان‌های بالا ایجاد کنند. NHS پوسیدگی، آبسه، دندان ترک‌خورده یا آسیب‌دیده، پرکردگی لق یا شکسته، بیماری لثه و دندان‌قروچه را از علت‌های دندان درد می‌داند. حساسیت دندان هم ممکن است درد ایجاد کند. هر کدام سرنخ‌های خاص خود را دارند.

آبسه دندان

آبسه معمولاً درد شدید و ضربان‌دار ایجاد می‌کند و ممکن است با ورم لثه یا صورت و طعم بد همراه باشد. NHS ورم گونه یا فک و طعم بد دهان را دلیل مراجعه به دندانپزشک می‌داند. توضیح کامل را در مطلب آبسه دندان بخوانید.

دندان ترک‌خورده

ترک دندان گاهی فقط هنگام گاز گرفتن یا رها کردن فشار درد می‌کند و ممکن است در عکس معمولی دیده نشود. اگر درد دندان بالا با جویدن بیشتر می‌شود، مطلب ترک خوردگی دندان را ببینید.

حساسیت دندان

حساسیت معمولاً دردی کوتاه و تیز با سرما، گرما یا شیرینی است. Cleveland Clinic می‌گوید اگر درد ناشی از سرما و گرما سریع برطرف شود، ممکن است به ساییدگی مینا مربوط باشد. برای علت‌ها و راه‌های کاهش آن، مطلب حساسیت دندان را بخوانید.

دندان‌قروچه

فشردن یا ساییدن دندان‌ها، به‌ویژه در خواب، ممکن است درد مبهم در دندان‌ها و فک ایجاد کند. Cleveland Clinic درد مبهم و مداوم را گاهی نشانه دندان‌قروچه می‌داند. توضیحات بیشتر در مطلب دندان قروچه آمده است.

آیا مشکل دندان می‌تواند سینوس را درگیر کند؟

بله، ممکن است. Cleveland Clinic در توضیح سینوس‌ها، عفونت‌های دندانی را یکی از مشکلات سینوس فک بالا می‌داند و می‌گوید چون فقط استخوانی نازک این سینوس را از دندان‌های فک بالا جدا می‌کند، گسترش عفونت دندان به آن آسان است. یعنی گاهی رابطه برعکس است: مشکل از دندان شروع می‌شود و علائم سینوسی ایجاد می‌کند.

چه زمانی به این احتمال فکر کنیم؟

این موارد سرنخ‌هایی‌اند که بررسی دندان‌های بالا را در کنار بررسی سینوس منطقی می‌کنند:

• علائم سینوسی فقط در یک سمت صورت؛
• سینوزیت مکرر یا طولانی؛
• سابقه درد، عفونت یا درمان اخیر در دندان‌های عقب بالا؛
• درد دندان که پس از بهبود علائم بینی باقی می‌ماند.

NHS می‌گوید اگر علائم سینوزیت فقط در یک سمت صورت است، پزشک ممکن است شما را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع دهد. گفتن سابقه دندانی در این بررسی کمک می‌کند.

همکاری دندانپزشک و پزشک

در چنین مواردی از درد دندان و سینوزیت ممکن است هم دندانپزشک و هم پزشک یا متخصص گوش و حلق و بینی در بررسی نقش داشته باشند. هر کدام را از علائم و درمان‌های دیگری که دارید آگاه کنید تا تصویر کامل‌تری داشته باشند.

کشیدن دندان و ایمپلنت فک بالا چه ارتباطی با سینوس دارند؟

نزدیکی دندان‌های عقب بالا به سینوس، در برخی درمان‌ها اهمیت پیدا می‌کند. Cleveland Clinic آسیب به سینوس فک بالا را در فهرست عوارض احتمالی کشیدن دندان آورده و خطر کلی عوارض کشیدن را کم می‌داند. به همین دلیل ممکن است دندانپزشک پیش از کشیدن یا کاشت در این ناحیه، تصاویر را با دقت بررسی کند؛ نیاز به تصویربرداری را او تعیین می‌کند.

کشیدن دندان‌های عقب بالا

اگر قرار است یکی از دندان‌های عقب بالا کشیده شود، دستورهای مراقبتی پس از کشیدن را دقیق دنبال کنید و هر علامت غیرعادی را به دندانپزشک بگویید. جزئیات مراحل و مراقبت‌ها را در مطلب کشیدن دندان بخوانید.

ایمپلنت و سینوس لیفت

پس از از دست رفتن دندان‌های عقب بالا، گاهی ارتفاع استخوان زیر سینوس برای ایمپلنت کافی نیست. در این حالت ممکن است سینوس لیفت مطرح شود؛ یعنی بالا بردن کف سینوس و قرار دادن ماده پیوندی زیر آن. این موضوع درمانی جداگانه است و توضیح کامل آن را در مطلب پیوند استخوان و سینوس لیفت آورده‌ایم.

اگر پس از درمان علائم سینوسی پیدا شد

اگر پس از کشیدن دندان یا درمان دندان‌های عقب بالا، علائم تازه‌ای مانند ترشح یک‌طرفه بینی، درد گونه یا علائم غیرعادی دیگر پیدا کردید، به دندانپزشک خود خبر دهید تا بررسی کند. این توصیه کلی است و دستور دقیق را از دندانپزشک خود بگیرید.

پیش از درمان دندان‌های عقب بالا چه بپرسیم؟

اگر قرار است دندان‌های عقب بالا کشیده یا ایمپلنت شوند، پرسیدن چند سؤال ساده کمک می‌کند:

1. فاصله ریشه یا محل کاشت تا سینوس در تصاویر من چگونه است؟
2. آیا سابقه سینوزیت من در برنامه درمان اهمیتی دارد؟
3. پس از درمان، چه علائمی را باید فوراً خبر دهم؟
4. چه مراقبت‌هایی در روزهای اول برای این ناحیه لازم است؟

برای درد دندان و سینوزیت به دندانپزشک برویم یا پزشک؟

در درد دندان و سینوزیت، اگر علائم دندانی دارید یا مطمئن نیستید، از دندانپزشک شروع کنید. MedlinePlus می‌گوید دندانپزشک برای بیشتر علت‌های دندان درد فرد مناسبی است، اما اگر درد ارجاعی از جای دیگر باشد ممکن است به پزشک نیاز داشته باشید. اگر علائم بینی و صورت غالب است و دندان مشخصی حساس نیست، پزشک یا داروساز می‌تواند سینوزیت را بررسی کند.

چه زمانی دندانپزشک را ببینید؟

NHS توصیه می‌کند در این موارد به دندانپزشک مراجعه کنید:

• دندان درد بیش از دو روز طول کشیده است؛
• با مسکن آرام نمی‌شود؛
• با تب بالا، درد هنگام گاز گرفتن، لثه قرمز یا طعم بد دهان همراه است؛
• گونه یا فک ورم کرده است.

چه زمانی پزشک یا داروساز را ببینید؟

NHS می‌گوید اگر فکر می‌کنید سینوزیت دارید، داروساز می‌تواند راهنمایی کند. همچنین در این موارد پزشک را ببینید: اگر پس از هفت روز درمانی که داروساز یا پزشک داده بهتر نشدید، اگر پس از سه هفته مراقبت در خانه بهتر نشدید یا اگر سینوزیت مکرر دارید. healthdirect هم دیدن پزشک را در علائم شدید یا رو به بدتر شدن، نبود بهبود پس از حدود هفت تا ده روز و حمله‌های مکرر توصیه می‌کند.

یک مسیر ساده تصمیم‌گیری

1. اگر علامت خطر دارید، مستقیم به اورژانس بروید.
2. اگر دندان مشخصی هنگام گاز گرفتن یا با سرما و گرما درد می‌کند، دندانپزشک را ببینید.
3. اگر فقط علائم بینی، فشار صورت و درد مبهم دندان‌های بالا دارید، پزشک یا داروساز را ببینید.
4. اگر درد دندان پس از بهبود سینوزیت ماند، به دندانپزشک مراجعه کنید.
5. اگر مطمئن نیستید، از دندانپزشک شروع کنید.

دندانپزشک چگونه منشأ درد را بررسی می‌کند؟

در درد دندان و سینوزیت، دندانپزشک با پرسیدن درباره درد، معاینه و در صورت نیاز عکس، منشأ درد را جست‌وجو می‌کند. MedlinePlus می‌گوید دندانپزشک دهان، دندان‌ها، لثه، زبان، گلو، گوش، بینی و گردن را معاینه می‌کند و ممکن است عکس دندان لازم باشد. اگر علت دندانی پیدا نشود و منشأ دیگری محتمل باشد، ممکن است شما را به پزشک ارجاع دهد.

سؤال‌هایی که احتمالاً می‌شنوید

MedlinePlus این سؤال‌ها را از جمله پرسش‌های دندانپزشک می‌داند:

• درد از کی شروع شد؟
• کجاست و چقدر شدید است؟
• آیا شب شما را بیدار می‌کند؟
• چه چیزی آن را بدتر یا بهتر می‌کند؟
• چه داروهایی مصرف می‌کنید؟
• آیا علائم دیگری مانند تب دارید؟
• آیا آسیبی دیده‌اید و آخرین معاینه دندان کی بوده است؟

اگر دندانپزشک علت دندانی پیدا نکرد

گاهی معاینه و تصاویر علت دندانی روشنی نشان نمی‌دهند. MedlinePlus می‌گوید اگر درد از جای دیگری ارجاع شده باشد، ممکن است به پزشک نیاز داشته باشید. در این حالت از دندانپزشک بپرسید به چه کسی مراجعه کنید و اگر درد ادامه یافت یا تغییر کرد، کی برای بررسی دوباره برگردید.

یادداشت علائم پیش از مراجعه

نوشتن چند نکته ساده پیش از نوبت به تشخیص کمک می‌کند. بنویسید درد از کی شروع شد، در کدام دندان یا سمت است، با چه چیزی بدتر یا بهتر می‌شود و آیا همراه آن گرفتگی بینی، ترشح، تب یا ورم دارید. اگر مسکن یا داروی دیگری مصرف کرده‌اید، نام آن را هم یادداشت کنید.

چه اطلاعاتی را خودتان بگویید؟

علاوه بر این سؤال‌ها، بگویید آیا اخیراً سرماخورده‌اید، گرفتگی بینی یا ترشح دارید، درد با خم شدن بیشتر می‌شود یا نه و آیا سابقه سینوزیت مکرر دارید. این اطلاعات به دندانپزشک کمک می‌کند احتمال منشأ سینوسی را هم در نظر بگیرد. برای آشنایی با عکس‌های دندانی، مطلب ایمنی عکس دندان را ببینید.

پزشک چگونه سینوزیت را تشخیص می‌دهد؟

پزشک معمولاً سینوزیت را با پرسیدن درباره علائم و معاینه تشخیص می‌دهد. healthdirect می‌گوید پزشک معمولاً با گفت‌وگو درباره علائم و معاینه، سینوزیت را تشخیص می‌دهد. Cleveland Clinic اضافه می‌کند که پزشک گوش، بینی و گلو را از نظر تورم، ترشح یا انسداد بررسی می‌کند و ممکن است با آندوسکوپ داخل بینی را ببیند.

آزمایش‌ها و تصویربرداری

به گفته Cleveland Clinic، در برخی موارد ممکن است آندوسکوپی بینی، نمونه‌برداری از ترشح بینی، تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن یا آزمایش حساسیت در سینوزیت مزمن درخواست شود. healthdirect می‌گوید تصویربرداری سینوس فقط وقتی لازم است که پزشک احتمال عوارض سینوزیت را بدهد.

درمان‌های رایج سینوزیت

NHS می‌گوید اگر سینوزیت به درمان نیاز داشته باشد، داروساز یا پزشک ممکن است اسپری یا قطره بینی استروئیدی برای کاهش تورم سینوس‌ها یا داروی ضدحساسیت در صورتی که حساسیت عامل علائم است، تجویز کند. به گفته NHS، آنتی‌بیوتیک به‌ندرت لازم است و برای سینوزیت مزمن گاهی جراحی آندوسکوپی سینوس با بیهوشی عمومی پیشنهاد می‌شود. انتخاب درمان با پزشک است.

ارجاع به متخصص

NHS می‌گوید اگر پس از سه ماه درمان هنوز سینوزیت دارید، اگر سینوزیت مکرر دارید یا اگر علائم فقط در یک سمت صورت است، پزشک ممکن است شما را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع دهد. در این مسیر، سابقه دندانی خود را هم بگویید.

سینوزیت معمولاً چقدر طول می‌کشد؟

بیشتر حمله‌های سینوزیت کوتاه‌مدت‌اند. NHS می‌گوید سینوزیت معمولاً ظرف حدود چهار هفته خودبه‌خود بهتر می‌شود و Cleveland Clinic مدت معمول آن را یک هفته تا ده روز می‌داند. اگر درد دندان‌های بالا با بهبود علائم سینوس کم شد، این با منشأ سینوسی سازگار است؛ اما اگر درد باقی ماند، معاینه دندانپزشکی لازم است.

نشانه‌های احتمال سینوزیت باکتریایی

healthdirect می‌گوید در سینوزیت باکتریایی احتمال این علائم بیشتر است: تب، درد صورت، ترشح بینی تغییررنگ‌یافته، بدتر شدن علائم پس از یک بیماری خفیف و علائمی که بیش از ده روز بدون بهبود ادامه یابند. تصمیم درباره درمان آن با پزشک است.

اگر درد دندان پس از بهبود سینوزیت ماند

اگر گرفتگی بینی و فشار صورت برطرف شده اما درد در یک دندان مشخص باقی مانده است، به منشأ دندانی فکر کنید. NHS می‌گوید دندان دردی که بیش از دو روز طول بکشد دلیل مراجعه به دندانپزشک است. بنابراین درد باقی‌مانده را به حساب «ته‌مانده سینوزیت» نگذارید.

سینوزیت مزمن

اگر علائم بیش از دوازده هفته ادامه یابد، healthdirect و Cleveland Clinic آن را سینوزیت مزمن می‌دانند. Cleveland Clinic می‌گوید در سینوزیت مزمن یا مکرر ممکن است علت زمینه‌ای وجود داشته باشد که باید درمان شود. در این حالت گفت‌وگو با پزشک و بررسی دندان‌های بالا هر دو ارزشمندند.

چه علائمی یعنی باید فوراً به اورژانس رفت؟

در درد دندان و سینوزیت، برخی علائم نشان می‌دهند که منتظر نوبت عادی نمانید. NHS می‌گوید اگر همراه دندان درد، اطراف چشم یا گردن ورم کرده یا ورم دهان و گردن تنفس، بلع یا صحبت را دشوار کرده، به اورژانس بیمارستان بروید و خودتان رانندگی نکنید. Cleveland Clinic در سینوزیت تب بالا، گیجی، تغییر بینایی به‌ویژه با درد یا ورم اطراف چشم، تشنج و سفتی گردن را دلیل مراجعه فوری می‌داند.

چرا این علائم خطرناک‌اند؟

Cleveland Clinic می‌گوید عفونت سینوس درمان‌نشده بسیار به‌ندرت ممکن است به مغز، چشم یا استخوان اطراف گسترش یابد. healthdirect هم عفونت پوست اطراف چشم یا حدقه چشم و به‌ندرت عفونت‌های مغزی را از عوارض سینوزیت می‌داند. در دندان درد هم Cleveland Clinic می‌گوید عفونت دهان به‌ندرت ممکن است به مغز و خون برسد.

علائم فوری در دندان درد

Cleveland Clinic این موارد را در دندان درد دلیل مراجعه به اورژانس می‌داند: ورم زیر چشم یا برآمدگی روی فک، درد غیرقابل تحمل که با دارو بهتر نمی‌شود، خونریزی که با فشار بند نمی‌آید و تب. برای مرور کامل، مطلب اورژانس دندانپزشکی را ببینید.

چه کنید؟

در این حالت منتظر نوبت دندانپزشک یا پزشک نمانید. خودتان رانندگی نکنید، از کسی بخواهید شما را به اورژانس بیمارستان برساند یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. داروهایی را که مصرف می‌کنید همراه ببرید.

تا رسیدن به نوبت چه کارهایی بی‌خطر است؟

تا رسیدن به نوبت، کارهای ساده‌ای وجود دارد که منابع برای تسکین علائم درد دندان و سینوزیت پیشنهاد می‌کنند. NHS برای سینوزیت خفیف استراحت، نوشیدن مایعات کافی، دوری از محرک‌های حساسیت، سیگار نکشیدن و شستشوی بینی با آب نمک را پیشنهاد می‌کند. برای دندان درد هم غذای نرم، جویدن با سمت دیگر و دوری از غذای خیلی شیرین، داغ یا سرد را توصیه می‌کند.

برای علائم سینوس

• استراحت کافی و نوشیدن مایعات؛
• شستشوی بینی با محلول آب نمک طبق راهنمای پزشک یا داروساز؛
• دوری از دود سیگار و محرک‌های حساسیت؛
• پرهیز از خم شدن طولانی اگر فشار را بیشتر می‌کند.

برای علائم دندان

• غذای نرم و جویدن با سمت دیگر دهان؛
• مسواک نرم در ناحیه دردناک؛
• دوری از غذای خیلی شیرین، داغ یا سرد؛
• شستشوی دهان با آب نمک ولرم فقط برای بزرگسالان، طبق توصیه NHS.

اگر درد خواب شبانه را مختل کرده

MedlinePlus بیدار شدن با درد در شب را از سؤال‌هایی می‌داند که دندانپزشک می‌پرسد؛ پس این نکته را یادداشت کنید و بگویید. اگر درد شبانه شدید، ضربان‌دار یا ماندگار است، مراجعه را عقب نیندازید. برای آرام‌تر کردن شب، مسکن را فقط طبق دستور بسته یا راهنمایی داروساز مصرف کنید و اگر سینوس‌ها گرفته‌اند، به توصیه‌های پزشک یا داروساز درباره شستشوی بینی عمل کنید.

آنچه نباید انجام دهید

قرص را روی دندان یا لثه نگذارید و هیچ دارویی را خودسرانه شروع نکنید. مسکن‌های بدون نسخه را فقط طبق دستور بسته یا با راهنمایی داروساز یا پزشک مصرف کنید و بیماری‌ها و داروهای خود را به او بگویید. برای جزئیات بیشتر، مطلب دندان درد را بخوانید.

درباره اسپری بینی، مسکن و آنتی‌بیوتیک چه باید دانست؟

این داروها فقط علائم را کنترل می‌کنند و انتخاب آن‌ها با پزشک، داروساز یا دندانپزشک است. NHS می‌گوید سینوزیت معمولاً ویروسی است و آنتی‌بیوتیک به‌ندرت لازم می‌شود. healthdirect هم آنتی‌بیوتیک را فقط برای علائم شدید، طولانی یا عوارض مطرح می‌داند. Cleveland Clinic درباره دندان درد می‌گوید آنتی‌بیوتیک و مسکن اثر موقت دارند و بدون درمان علت، عفونت برمی‌گردد.

اسپری‌های ضداحتقان بینی

healthdirect و Cleveland Clinic هشدار می‌دهند که اسپری‌های ضداحتقان بینی را بیش از سه تا پنج روز مصرف نکنید، چون ممکن است گرفتگی را بیشتر کنند. پیش از استفاده، با داروساز یا پزشک مشورت کنید؛ به‌ویژه اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا داروی دیگری مصرف می‌کنید.

چرا آنتی‌بیوتیک خودسرانه مشکل‌ساز است؟

Cleveland Clinic می‌گوید بسیاری از سینوزیت‌ها ویروسی‌اند و آنتی‌بیوتیک روی ویروس اثری ندارد؛ مصرف بی‌مورد آن ممکن است عوارض و مقاومت میکروبی ایجاد کند. در درد دندانی هم آنتی‌بیوتیک جای درمان علت را نمی‌گیرد. بنابراین تصمیم درباره آن را به پزشک یا دندانپزشک پس از معاینه بسپارید.

سینوزیت در شرایط خاص چه نکاتی دارد؟

برخی افراد باید زودتر کمک بگیرند. NHS می‌گوید اگر سیستم ایمنی ضعیف دارید، مثلاً به دلیل شیمی‌درمانی، و علائم سینوزیت دارید، برای نوبت فوری پزشک اقدام کنید. Cleveland Clinic هم می‌گوید سینوزیت قارچی معمولاً جدی‌تر است و در افراد با سیستم ایمنی ضعیف محتمل‌تر است. در این شرایط منتظر بهبود خودبه‌خودی نمانید.

کودکان

NHS می‌گوید کودکان کوچک ممکن است در سینوزیت بی‌قرار باشند، در غذا خوردن مشکل داشته باشند و از دهان نفس بکشند. به گفته NHS، اگر کودک یازده‌ساله یا کوچک‌تر علائم سینوزیت دارد، او را نزد پزشک ببرید. درد دندان کودک را هم با دندانپزشک کودکان بررسی کنید.

بیماری‌های زمینه‌ای و داروها

اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا داروهای منظم مصرف می‌کنید، پیش از مصرف هر داروی بدون نسخه برای سینوس یا دندان با داروساز یا پزشک مشورت کنید. NHS می‌گوید داروساز می‌تواند درباره سینوزیت راهنمایی کند یا شما را به کمک پزشکی دیگر هدایت کند.

سینوزیت مکرر یا یک‌طرفه چه ارتباطی با دندان‌ها دارد؟

سینوزیت مکرر یا یک‌طرفه ارزش بررسی دقیق‌تری دارد. NHS می‌گوید پزشک ممکن است در سینوزیت مکرر، طولانی یا فقط یک‌طرفه شما را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع دهد. از آنجا که Cleveland Clinic عفونت‌های دندانی را از مشکلات سینوس فک بالا می‌داند، گفتن سابقه دندانی به پزشک و معاینه دندان‌های بالا می‌تواند بخشی از این بررسی باشد.

سابقه دندانی که ارزش گفتن دارد

• درد یا حساسیت قبلی در دندان‌های عقب بالا؛
• آبسه، درمان ریشه یا کشیدن دندان در این ناحیه؛
• ایمپلنت یا سینوس لیفت در فک بالا؛
• بیماری لثه یا جیب‌های عمیق لثه.

معاینه منظم

معاینه منظم دندان کمک می‌کند پوسیدگی، ترک یا عفونت پیش از ایجاد درد شدید پیدا شود. NHS معاینه منظم، کاهش قند و تمیز کردن بین دندان‌ها را از راه‌های پیشگیری از دندان درد می‌داند. برای جزئیات، مطلب چکاپ دندانپزشکی را بخوانید.

چگونه احتمال سینوزیت و درد دندان را کم کنیم؟

پیشگیری کامل همیشه ممکن نیست، اما چند عادت ساده خطر هر دو مشکل را کم می‌کند. healthdirect می‌گوید پیشگیری از سینوزیت دشوار است، اما شستن دست‌ها، دوری از دود سیگار و درمان مشکلاتی مانند حساسیت احتمال آن را کم می‌کند. برای دندان‌ها، NHS مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار، تمیز کردن بین دندان‌ها و معاینه منظم را توصیه می‌کند.

برای سینوس‌ها

Cleveland Clinic این کارها را برای کاهش خطر سینوزیت پیشنهاد می‌کند:

• شستشوی بینی با آب نمک طبق توصیه پزشک؛
• کنترل حساسیت‌ها و دوری از محرک‌هایی مانند گرد و غبار و دود؛
• شستن منظم دست‌ها برای کاهش عفونت‌ها؛
• دوری از دود سیگار و کمک گرفتن برای ترک آن.

برای دندان‌ها

NHS برای پیشگیری از دندان درد این کارها را پیشنهاد می‌کند:

• مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار؛
• تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها با نخ یا مسواک بین‌دندانی؛
• کم کردن غذا و نوشیدنی‌های شیرین و محدود کردن آن‌ها به وعده‌های غذایی؛
• معاینه منظم دندانپزشکی.

چرا مراقبت از دندان‌های بالا به سینوس هم مربوط است؟

چون Cleveland Clinic می‌گوید عفونت دندان‌های فک بالا ممکن است به سینوس گسترش یابد، درمان به‌موقع پوسیدگی و عفونت دندان‌های عقب بالا فقط به سلامت دندان مربوط نیست. این نکته دلیل دیگری است که درد دندان را با فرض «حتماً سینوس است» نادیده نگیرید.

باورهای نادرست درباره درد دندان و سینوزیت

درباره درد دندان و سینوزیت چند باور رایج وجود دارد که ممکن است به تصمیم نادرست منجر شوند. در این بخش آن‌ها را با توضیح منابع مرور می‌کنیم.

«اگر سرماخورده‌ام، پس درد دندانم حتماً سینوسی است»

نه لزوماً. سرماخوردگی ممکن است هم‌زمان با یک مشکل دندانی رخ دهد. اگر درد هنگام گاز گرفتن، حساسیت یا ورم لثه دارید، دندانپزشک را ببینید.

«درد سینوسی هرگز در دندان‌ها حس نمی‌شود»

نادرست است. NHS درد دندان را از علائم سینوزیت می‌داند و Cleveland Clinic درد دندان‌های بالا را با التهاب سینوس فک بالا مرتبط می‌کند.

«درد دندان‌های پایین هم از سینوس است»

کمتر محتمل است. سینوس فک بالا، طبق Cleveland Clinic، در استخوان فک بالا قرار دارد و درد آن در گونه یا دندان‌های بالا حس می‌شود. بنابراین درد دندان‌های فک پایین را به حساب درد دندان و سینوزیت نگذارید و آن را با دندانپزشک بررسی کنید.

«با آنتی‌بیوتیک هم سینوس و هم دندان خوب می‌شوند»

نادرست است. سینوزیت معمولاً ویروسی است و به گفته NHS آنتی‌بیوتیک به‌ندرت لازم می‌شود. در مشکل دندانی هم Cleveland Clinic می‌گوید اثر آنتی‌بیوتیک موقت است و بدون درمان علت، عفونت برمی‌گردد.

«اگر درد قطع شد، دیگر لازم نیست کاری کنم»

نه همیشه. اگر درد با بهبود سینوزیت رفت، ممکن است مشکل سینوسی بوده باشد. اما Cleveland Clinic می‌گوید درد ناشی از حفره یا آبسه ممکن است کم و زیاد شود؛ پس اگر درد برگشت یا علائم دندانی دارید، معاینه را عقب نیندازید.

پیش از مراجعه چه سؤال‌هایی آماده کنیم؟

آماده کردن چند سؤال ساده درباره درد دندان و سینوزیت کمک می‌کند از یک مراجعه کوتاه بیشترین نتیجه را بگیرید. MedlinePlus سؤال‌هایی را که دندانپزشک درباره درد می‌پرسد فهرست کرده است؛ شما هم می‌توانید سؤال‌های خود را آماده کنید و پاسخ‌ها را یادداشت کنید.

از دندانپزشک بپرسید

1. آیا علت دندانی برای درد من پیدا کردید؟
2. آیا به عکس دندان نیاز است؟
3. اگر علت دندانی نیست، به چه کسی مراجعه کنم؟
4. اگر درد پس از بهبود سینوزیت ماند، کی دوباره مراجعه کنم؟
5. چه علائمی یعنی باید زودتر برگردم؟

از پزشک بپرسید

1. آیا علائم من با سینوزیت جور درمی‌آید؟
2. چه کارهایی در خانه برای تسکین علائم بی‌خطر است؟
3. چه زمانی باید دوباره مراجعه کنم؟
4. آیا لازم است دندان‌هایم هم بررسی شوند؟

جمع‌بندی

درد دندان و سینوزیت به هم مربوط‌اند، چون سینوس فک بالا درست بالای دندان‌های عقب بالا قرار دارد و فقط استخوانی نازک آن‌ها را از هم جدا می‌کند. سینوزیت ممکن است فشار یا درد در دندان‌های بالا ایجاد کند و عفونت دندان هم ممکن است به سینوس برسد. سرنخ‌هایی مانند سرماخوردگی اخیر و گرفتگی بینی به سینوس و درد هنگام گاز گرفتن، حساسیت یا ورم لثه به دندان اشاره دارند، اما تشخیص قطعی با معاینه است.

اگر علائم دندانی دارید یا مطمئن نیستید، از دندانپزشک شروع کنید و اگر درد پس از بهبود سینوزیت باقی ماند، معاینه را عقب نیندازید. در علائم خطر مانند ورم اطراف چشم یا گردن، دشواری تنفس یا بلع، تغییر بینایی، گیجی یا سفتی گردن، فوراً به اورژانس بروید. اگر برای درمان دندان نگران بی‌حسی هستید، مطلب بی حسی دندانپزشکی را بخوانید.

این مطلب جایگزین معاینه نیست. برای بررسی شرایط خودتان، از مشاوره رایگان استفاده کنید.