روکش دندان؛ انواع زیرکونیا، متال سرامیک و ای‌مکس، بریج و مقایسه با لمینت

نویسنده: تحریریه لبخندنو آخرین به‌روزرسانی: زمان مطالعه: ۱۷ دقیقه

طراحی لبخند: روکش دندان؛ انواع زیرکونیا، متال سرامیک و ای‌مکس، بریج و مقایسه با لمینت
فهرست مطالب
  1. روکش دندان چیست و چه زمانی لازم است؟
    1. رایج‌ترین دلایل نیاز به روکش دندان
    2. روکش دندان از چه بخش‌هایی تشکیل می‌شود؟
  2. روکش دندان چه انواعی دارد؟
    1. روکش زیرکونیا
    2. روکش متال سرامیک
    3. روکش ای‌مکس
  3. کدام روکش برای کدام دندان مناسب است؟
  4. روکش دندان بهتر است یا لمینت؟
  5. بریج دندان؛ جایگزینی دندان ازدست‌رفته با روکش‌های به‌هم‌پیوسته
    1. انواع بریج دندان
    2. بریج یا ایمپلنت؟
  6. روکش دندان روی ایمپلنت؛ چه تفاوتی با روکش دندان طبیعی دارد؟
  7. روکش دندان چگونه و در چند جلسه انجام می‌شود؟
    1. آنله و اونله؛ جایگزین‌های محافظه‌کارانه‌تر روکش
    2. پس از گذاشتن روکش چه انتظاری داشته باشیم؟
  8. هزینه روکش دندان چقدر است؟
    1. چرا قیمت روکش دندان در مراکز مختلف متفاوت است؟
  9. از روکش دندان چگونه مراقبت کنیم؟
    1. مشکلات شایع روکش
    2. چه زمانی روکش دندان باید تعویض شود؟
  10. سؤالاتی که باید از دندانپزشک بپرسید

روکش دندان پوششی است که تمام بخش قابل‌دیدن دندان (تاج) را می‌پوشاند تا دندانی را که ضعیف، شکسته، عصب‌کشی‌شده یا دارای ترمیم بزرگ است محافظت کند و شکل و رنگ مناسبی به آن بدهد. رایج‌ترین انواع آن روکش زیرکونیا، روکش متال سرامیک و روکش ای‌مکس (لیتیوم دی‌سیلیکات) است و انتخاب بین آن‌ها به محل دندان، نیروی جویدن و اهمیت ظاهر بستگی دارد. در این راهنما انواع روکش، بریج دندان، مراحل انجام، مراقبت و تفاوت روکش با لمینت را توضیح می‌دهیم.

ساختار دندان طبیعی؛ مینا، عاج، پالپ، ریشه و لثه
روکش دندان تمام بخش تاج دندان را، یعنی قسمتی که بالای لثه دیده می‌شود، می‌پوشاند؛ ریشه در استخوان فک باقی می‌ماند. تصویر: BruceBlaus . When using this image in external sources it can be cited as: Blausen.com staff (2014). " Medical gallery o / Wikimedia Commons — مجوز CC BY 3.0

روکش دندان چیست و چه زمانی لازم است؟

روکش دندان که در گفت‌وگوی روزمره «کلاهک» هم نامیده می‌شود، پوششی سفارشی است که پس از تراش دندان روی آن قرار می‌گیرد و با سمان مخصوص ثابت می‌شود. برخلاف لمینت که فقط سطح جلویی دندان را می‌پوشاند، روکش تمام دیواره‌های تاج را دربر می‌گیرد و به همین دلیل می‌تواند دندانی را که ساختار زیادی از دست داده است، در برابر شکستگی محافظت کند.

رایج‌ترین دلایل نیاز به روکش دندان

  • دندان عصب‌کشی‌شده، به‌ویژه دندان‌های عقبی که ساختار زیادی از دست داده‌اند؛
  • ترمیم‌های بسیار بزرگ که دیواره‌های کمی از دندان باقی گذاشته‌اند؛
  • دندان ترک‌خورده یا شکسته که با ترمیم ساده قابل حفظ نیست؛
  • سایش شدید ناشی از دندان‌قروچه یا عوامل دیگر؛
  • روکش روی ایمپلنت، یعنی بخش قابل‌دیدن دندان در درمان ایمپلنت؛
  • پایه بریج برای جایگزینی دندان ازدست‌رفته؛
  • مشکلات ظاهری شدید که با لمینت یا کامپوزیت قابل اصلاح نیستند.

اگر یک دندان تنها مشکل ظاهری دارد و ساختار آن سالم است، معمولاً روش‌های محافظه‌کارانه‌تری مثل ونیر کامپوزیت یا لمینت پیش از روکش بررسی می‌شوند؛ چون تراش روکش بیشتر است.

روکش دندان از چه بخش‌هایی تشکیل می‌شود؟

در یک دندان طبیعی که روکش می‌شود، ریشه در استخوان فک باقی می‌ماند و تاج دندان پس از تراش، نقش پایه را برای روکش دارد. اگر ساختار باقی‌مانده دندان کم باشد، دندانپزشک ممکن است پیش از روکش، بخش ازدست‌رفته را با مواد ترمیمی بازسازی کند (به این کار «کور» یا «بیلدآپ» گفته می‌شود) و در دندان‌های عصب‌کشی‌شده گاهی از پست (پین داخل کانال ریشه) برای نگهداری این بازسازی کمک بگیرد. در ایمپلنت، روکش روی قطعه‌ای به نام اباتمنت قرار می‌گیرد که در راهنمای کامل ایمپلنت دندان توضیح داده‌ایم.

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی زیبایی دندان رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

  • بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
  • برآورد هزینه و روش درمان مناسب
  • بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره:

  1. چند سؤال کوتاه
  2. انتخاب شهر
  3. تأیید شماره

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

روکش دندان چه انواعی دارد؟

روکش دندان بر اساس ماده سازنده به سه نوع رایج تقسیم می‌شود: روکش زیرکونیا که بدون فلز و مستحکم است، روکش متال سرامیک که زیرساخت فلزی و سابقه استفاده طولانی دارد و روکش ای‌مکس که شفافیت و ظاهر طبیعی‌تری برای دندان‌های جلو فراهم می‌کند. هر نوع برای موقعیت و نیاز خاصی مناسب‌تر است.

جدول زیر ویژگی‌های کلی رایج‌ترین انواع را نشان می‌دهد؛ ویژگی‌های دقیق به نوع و برند ماده و کیفیت لابراتوار بستگی دارد:

نوع روکش ماده ویژگی اصلی کاربرد رایج
زیرکونیا (یکپارچه) اکسید زیرکونیوم استحکام زیاد، بدون فلز دندان‌های عقبی و گاهی جلویی
زیرکونیا با پوشش پرسلن زیرساخت زیرکونیا + پرسلن ظاهر طبیعی‌تر، احتمال لب‌پریدگی لایه پرسلن دندان‌های جلویی و میانی
متال سرامیک (PFM) زیرساخت فلزی + پرسلن سابقه استفاده طولانی، هزینه کمتر دندان‌های عقبی و بریج
ای‌مکس سرامیک لیتیوم دی‌سیلیکات شفافیت و ظاهر طبیعی دندان‌های جلویی و نواحی زیبایی
تمام‌فلز آلیاژهای فلزی استحکام زیاد، ظاهر غیرطبیعی دندان‌های عقبی دور از دید
موقت رزین یا آکریل فقط برای مدت کوتاه فاصله تراش تا روکش دائم

روکش زیرکونیا

زیرکونیا نوعی سرامیک بسیار مستحکم است که در سال‌های اخیر در روکش دندان بسیار رایج شده است. روکش زیرکونیا فلز ندارد، بنابراین خط تیره در لبه لثه ایجاد نمی‌کند. زیرکونیا به دو شکل کلی استفاده می‌شود: یکپارچه (مونولیتیک) که تمام روکش از زیرکونیا ساخته می‌شود و مقاومت زیادی دارد، و لایه‌دار که روی زیرساخت زیرکونیا لایه‌ای از پرسلن قرار می‌گیرد تا ظاهر طبیعی‌تری ایجاد شود.

زیرکونیاهای مختلف شفافیت متفاوتی دارند؛ انواع شفاف‌تر برای دندان‌های جلویی و انواع مقاوم‌تر برای دندان‌های عقبی به کار می‌روند. زیرکونیا در صورت پرداخت مناسب سطح، معمولاً سایش کمی روی دندان مقابل ایجاد می‌کند؛ اما این موضوع به پولیش درست سطح روکش وابسته است.

روکش متال سرامیک

روکش متال سرامیک از یک زیرساخت فلزی نازک تشکیل شده که روی آن پرسلن هم‌رنگ دندان قرار می‌گیرد. این نوع روکش سابقه استفاده طولانی دارد و در بسیاری از شرایط، به‌ویژه در دندان‌های عقبی و بریج‌ها، گزینه‌ای قابل‌اعتماد است. محدودیت اصلی آن ظاهری است: فلز زیرین نور را عبور نمی‌دهد و ممکن است روکش کدرتر از دندان طبیعی دیده شود؛ همچنین اگر لثه تحلیل برود، لبه فلزی به‌صورت خط تیره نمایان شود. نوع آلیاژ (قیمتی یا غیرقیمتی) هم در ویژگی‌ها و هزینه اثر دارد.

روکش ای‌مکس

روکش ای‌مکس از سرامیک شیشه‌ای لیتیوم دی‌سیلیکات ساخته می‌شود. شفافیت و شباهت نوری آن به مینای دندان باعث شده است که در دندان‌های جلویی و موارد زیبایی بسیار استفاده شود. این ماده به دندان چسبانده می‌شود (باندینگ) و در بسیاری از موارد تراش محافظه‌کارانه‌تری نسبت به برخی روکش‌های دیگر لازم دارد. در دندان‌های عقبی با نیروی جویدن زیاد یا در افراد مبتلا به دندان‌قروچه، دندانپزشک ممکن است ماده مقاوم‌تری مثل زیرکونیا را پیشنهاد کند.

جدول مقایسه روکش زیرکونیا و روکش متال سرامیک
هر دو نوع در صورت انتخاب درست و ساخت دقیق می‌توانند گزینه مناسبی باشند؛ تفاوت اصلی در ظاهر، زیرساخت و هزینه است.

کدام روکش برای کدام دندان مناسب است؟

هیچ روکشی برای همه دندان‌ها مناسب‌تر نیست. برای دندان‌های جلو که ظاهر و شفافیت اهمیت بیشتری دارد، معمولاً ای‌مکس یا زیرکونیا بررسی می‌شود؛ برای دندان‌های عقبی که نیروی جویدن بیشتری تحمل می‌کنند، زیرکونیا یا متال سرامیک رایج‌تر است. دندان‌قروچه، فضای موجود، رنگ دندان زیرین و بودجه هم در انتخاب نهایی اثر دارند.

عوامل اصلی انتخاب به این شرح است:

  • محل دندان: دندان‌های جلویی بیشتر به ظاهر و شفافیت نیاز دارند؛ دندان‌های عقبی به استحکام.
  • میزان دیده شدن در لبخند: دندانی که هنگام لبخند یا صحبت کردن دیده نمی‌شود، معیارهای ظاهری کمتری دارد.
  • نیروی جویدن و دندان‌قروچه: در فشار زیاد، مواد مقاوم‌تر یا طراحی یکپارچه ترجیح داده می‌شود.
  • رنگ دندان زیرین: اگر دندان پایه بسیار تیره است، ماده باید بتواند این رنگ را بپوشاند.
  • فضای موجود: برخی مواد به ضخامت بیشتری نیاز دارند و در فضای کم مناسب نیستند.
  • روکش روی ایمپلنت یا دندان طبیعی: ملاحظات طراحی در ایمپلنت متفاوت است.
  • بودجه: هزینه مواد و لابراتوار در انتخاب نهایی مؤثر است.

از دندانپزشک بخواهید دلیل انتخاب ماده پیشنهادی را برای دندان شما توضیح دهد.

توضیح دندانپزشک درباره انواع روکش دندان با مدل آموزشی
انتخاب نوع روکش به محل دندان، میزان دیده شدن آن در لبخند، نیروی جویدن و شرایط دندان زیرین بستگی دارد.

روکش دندان بهتر است یا لمینت؟

انتخاب بین روکش و لمینت به وضعیت دندان بستگی دارد، نه فقط به هدف زیبایی. لمینت فقط سطح جلویی دندان را می‌پوشاند و تراش کمتری دارد؛ بنابراین برای دندان‌های سالم با مشکل رنگ یا فرم مناسب‌تر است. روکش تمام تاج را می‌پوشاند و برای دندان ضعیف، عصب‌کشی‌شده یا دارای ترمیم بزرگ انتخاب منطقی‌تری است.

جدول زیر تفاوت‌های اصلی را نشان می‌دهد:

معیار لمینت روکش دندان
بخش پوشانده‌شده سطح جلویی و گاهی لبه تمام تاج دندان
میزان تراش معمولاً کم بیشتر
دندان مناسب نسبتاً سالم با مشکل ظاهری ضعیف، عصب‌کشی‌شده، ترمیم بزرگ
محافظت از دندان ضعیف محدود بیشتر
کاربرد اصلی زیبایی دندان‌های جلویی محافظت و زیبایی، جلو و عقب

به‌طور کلی اصل بر حفظ حداکثر ساختار سالم دندان است. اگر دندانی سالم است و فقط رنگ یا فرم آن مشکل دارد، دندانپزشک معمولاً بلیچینگ، کامپوزیت یا لمینت را پیش از روکش بررسی می‌کند. اگر دندان ترمیم بزرگ دارد یا عصب‌کشی شده است، روکش ممکن است انتخاب منطقی‌تری باشد. در یک طرح لبخند، ترکیب لمینت برای برخی دندان‌ها و روکش برای برخی دیگر هم رایج است؛ در این صورت هماهنگی رنگ بین دو ماده اهمیت دارد. مراحل لمینت را در مطلب مراحل لمینت دندان و برنامه‌ریزی کلی لبخند را در راهنمای طراحی لبخند بخوانید.

بریج دندان؛ جایگزینی دندان ازدست‌رفته با روکش‌های به‌هم‌پیوسته

بریج دندان (پل) مجموعه‌ای از روکش‌های به‌هم‌پیوسته است که برای جایگزینی یک یا چند دندان ازدست‌رفته استفاده می‌شود. در بریج معمولی، دندان‌های دو طرف فضای خالی تراش می‌خورند و روکش می‌شوند و دندان مصنوعی (پونتیک) بین آن‌ها معلق قرار می‌گیرد.

انواع بریج دندان

  • بریج معمولی: رایج‌ترین نوع، با دو دندان پایه در دو طرف فضای خالی.
  • بریج کنتیلیور (یک‌طرفه): فقط یک دندان پایه دارد و در شرایط محدودی استفاده می‌شود.
  • بریج چسبنده (مریلند): دندان جایگزین با بال‌های نازک به پشت دندان‌های کناری چسبانده می‌شود و تراش کمی دارد؛ بیشتر برای دندان‌های جلویی با نیروی کم مناسب است.
  • بریج متکی بر ایمپلنت: به جای دندان طبیعی، ایمپلنت‌ها پایه بریج هستند.

بریج یا ایمپلنت؟

معیار بریج دندان ایمپلنت تک‌دندان
تراش دندان‌های کناری لازم است لازم نیست
جراحی ندارد دارد
نیاز به استخوان کافی ندارد دارد
مدت درمان کوتاه‌تر طولانی‌تر
بهداشت نیاز به نخ دندان مخصوص زیر بریج مشابه دندان طبیعی
اگر یک پایه مشکل پیدا کند ممکن است کل بریج درگیر شود مستقل از دندان‌های دیگر

اگر دندان‌های کناری خودشان ترمیم بزرگ دارند و به روکش نیاز دارند، بریج ممکن است منطقی باشد. اگر دندان‌های کناری سالم‌اند، ایمپلنت اغلب گزینه‌ای است که ساختار آن‌ها را حفظ می‌کند. برای آشنایی با این درمان، راهنمای ایمپلنت دندان و هزینه ایمپلنت را بخوانید؛ و اگر چند دندان یا یک فک کامل از دست رفته است، مطلب دندان مصنوعی گزینه‌های دیگر را توضیح می‌دهد.

روکش دندان روی ایمپلنت؛ چه تفاوتی با روکش دندان طبیعی دارد؟

در درمان ایمپلنت، پیچ تیتانیومی (فیکسچر) در استخوان فک قرار می‌گیرد، پس از جوش خوردن با استخوان یک قطعه رابط به نام اباتمنت روی آن بسته می‌شود و در پایان روکش روی اباتمنت قرار می‌گیرد. بنابراین روکش ایمپلنت همان بخشی است که دیده می‌شود و با آن غذا می‌جوید.

روکش ایمپلنت به دو شیوه کلی ثابت می‌شود: سمانی که مانند روکش دندان طبیعی با سمان روی اباتمنت چسبانده می‌شود، و پیچی که از طریق یک سوراخ کوچک در سطح جونده به ایمپلنت پیچ می‌شود و در صورت نیاز راحت‌تر باز می‌شود. هر روش مزایا و ملاحظات خودش را دارد و انتخاب آن با دندانپزشک است. نکته مهم دیگر این است که ایمپلنت برخلاف دندان طبیعی، رباط پریودنتال ندارد و فشار را متفاوت منتقل می‌کند؛ به همین دلیل طراحی بایت و انتخاب ماده روکش در ایمپلنت دقت خاصی می‌خواهد.

بیشتر روکش‌های ایمپلنت امروزه از زیرکونیا یا متال سرامیک ساخته می‌شوند. هزینه روکش معمولاً در قیمت اعلام‌شده ایمپلنت آمده است، اما این موضوع را حتماً بپرسید. توضیح کامل مراحل را در انواع روش‌های ایمپلنت و مراقبت‌ها را در مراقبت‌های بعد از ایمپلنت بخوانید.

مراحل انجام روکش دندان از معاینه تا سمان کردن
روکش دندان معمولاً در دو جلسه اصلی انجام می‌شود؛ درمان‌های مقدماتی ممکن است جلسات بیشتری لازم داشته باشند.

روکش دندان چگونه و در چند جلسه انجام می‌شود؟

روکش دندان معمولاً در دو جلسه اصلی انجام می‌شود. در جلسه اول، پس از معاینه و رادیوگرافی، دندان با بی‌حسی موضعی تراش می‌خورد، قالب یا اسکن دیجیتال گرفته می‌شود و روکش موقت قرار می‌گیرد؛ در جلسه دوم روکش دائمی امتحان و سمان می‌شود. عصب‌کشی یا بازسازی دندان ممکن است جلسات بیشتری لازم داشته باشد.

مراحل به‌ترتیب:

  1. معاینه و رادیوگرافی: بررسی ریشه، وضعیت عصب، استخوان اطراف و لثه. اگر عصب دندان آسیب دیده باشد، ابتدا عصب‌کشی انجام می‌شود.
  2. بازسازی دندان: در صورت نیاز، بخش‌های ازدست‌رفته با مواد ترمیمی بازسازی می‌شوند تا پایه مناسبی برای روکش ایجاد شود.
  3. بی‌حسی و تراش: دندان به‌صورت یکنواخت تراش داده می‌شود تا فضای کافی برای ضخامت ماده روکش ایجاد شود. میزان تراش به نوع ماده بستگی دارد.
  4. قالب‌گیری یا اسکن دیجیتال: اطلاعات دندان تراش‌خورده، دندان‌های مقابل و بایت به لابراتوار فرستاده می‌شود؛ رنگ هم در همین جلسه انتخاب می‌شود.
  5. روکش موقت: تا آماده شدن روکش دائم، یک روکش موقت از دندان محافظت می‌کند.
  6. امتحان و سمان کردن: روکش دائم از نظر تطابق لبه‌ها، تماس با دندان‌های کناری، رنگ و بایت بررسی و سپس با سمان مناسب ثابت می‌شود.
  7. کنترل و پیگیری: بررسی بایت و لثه در جلسه بعدی و معاینه‌های دوره‌ای.

در برخی مراکز مجهز به سیستم طراحی و ساخت دیجیتال در مطب، روکش ممکن است در همان روز ساخته شود. این روش برای برخی موارد مناسب است و درباره امکان آن در شرایط خودتان از درمانگر سؤال کنید.

آنله و اونله؛ جایگزین‌های محافظه‌کارانه‌تر روکش

همه دندان‌های ضعیف به روکش کامل نیاز ندارند. اگر بخشی از دندان سالم مانده است، دندانپزشک ممکن است آنله (پوشش بخشی از سطح جونده) یا اونله (پوشش یک یا چند کاسپ دندان) را پیشنهاد کند. این ترمیم‌ها معمولاً از سرامیک یا کامپوزیت در لابراتوار ساخته می‌شوند و به دندان چسبانده می‌شوند. مزیت اصلی آن‌ها حفظ ساختار سالم بیشتری از دندان نسبت به روکش کامل است؛ اما مناسب بودن آن‌ها به میزان و محل ساختار باقی‌مانده، نیروی جویدن و امکان چسباندن مطمئن بستگی دارد. اگر روکش کامل برای شما پیشنهاد شده است، پرسیدن درباره این گزینه‌ها منطقی است.

پس از گذاشتن روکش چه انتظاری داشته باشیم؟

حساسیت خفیف و موقت به سرما و گرما در روزهای اول ممکن است رخ دهد. اگر هنگام بستن دهان احساس کردید روکش زودتر از دندان‌های دیگر تماس پیدا می‌کند، یا درد هنگام جویدن داشتید، به دندانپزشک اطلاع دهید؛ بلندی بایت معمولاً با اصلاح جزئی برطرف می‌شود. درد شدید، تورم یا حساسیت طولانی باید بررسی شود.

هزینه روکش دندان چقدر است؟

هزینه روکش دندان به ازای هر واحد محاسبه می‌شود و نوع ماده مهم‌ترین عامل تفاوت قیمت است. محدوده تقریبی بازار در حال حاضر:

  • روکش زیرکونیا: ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان برای هر واحد؛
  • روکش متال سرامیک: ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان برای هر واحد.

این محدوده‌ها بر اساس بررسی قیمت‌های اعلام‌شده مراکز درمانی به‌روزرسانی می‌شوند. هزینه روکش ای‌مکس و سایر مواد را هنگام معاینه استعلام کنید. توجه داشته باشید که هزینه عصب‌کشی، بازسازی، پست و روکش موقت معمولاً جدا از هزینه روکش محاسبه می‌شود. در بریج، هر دندان پایه و هر دندان جایگزین یک واحد جداگانه حساب می‌شود؛ بنابراین بریج سه‌واحدی سه برابر هزینه یک واحد را دارد.

چرا قیمت روکش دندان در مراکز مختلف متفاوت است؟

دو روکش با نام یکسان، مثلاً «زیرکونیا»، ممکن است از نظر نوع و برند ماده، روش ساخت (دستی یا دیجیتال)، کیفیت لابراتوار، لایه‌گذاری پرسلن و دقت تطابق لبه‌ها تفاوت زیادی داشته باشند. تجربه درمانگر، استفاده از اسکن دیجیتال، تعداد جلسات کنترل و شرایط ضمانت هم در قیمت نهایی اثر دارند. به همین دلیل مقایسه قیمت فقط وقتی معنا دارد که ماده، لابراتوار و خدمات همراه را بدانید. قیمتی که بسیار پایین‌تر از محدوده بازار است را با سؤال‌های بیشتری بررسی کنید.

پوشش بیمه برای روکش دندان به قرارداد بیمه شما بستگی دارد؛ روکش گاهی درمانی و گاهی زیبایی تلقی می‌شود. پیش از شروع درمان، راهنمای بیمه دندانپزشکی و پرداخت اقساطی را بخوانید و شرایط را از بیمه‌گر استعلام کنید.

از روکش دندان چگونه مراقبت کنیم؟

برای مراقبت از روکش دندان، روزی دو بار مسواک بزنید، محل اتصال روکش و لثه را با نخ دندان تمیز کنید، از جویدن اجسام سخت پرهیز کنید و در صورت دندان‌قروچه از نایت‌گارد استفاده کنید. خود روکش پوسیده نمی‌شود، اما دندان زیر آن و لثه اطرافش همچنان به بهداشت دقیق و معاینه دوره‌ای نیاز دارند.

مهم‌ترین نکات:

  • مسواک دو بار در روز با توجه ویژه به محل اتصال روکش و لثه؛
  • نخ دندان روزانه و در بریج، نخ دندان مخصوص (سوزن نخ یا نخ ضخیم) برای تمیز کردن زیر دندان جایگزین؛
  • پرهیز از جویدن اجسام سخت مثل یخ، هسته و تخمه؛
  • نایت‌گارد در صورت دندان‌قروچه، اگر دندانپزشک توصیه کرد؛
  • معاینه و جرم‌گیری دوره‌ای برای بررسی لبه روکش و لثه.

مشکلات شایع روکش

مشکل علت احتمالی اقدام
حساسیت پس از روکش تحریک موقت پس از تراش معمولاً کاهش می‌یابد؛ اگر ادامه داشت مراجعه کنید
لق شدن یا افتادن روکش شکست سمان یا پوسیدگی زیر روکش روکش را نگه دارید و مراجعه کنید
لب‌پریدگی پرسلن نیروی زیاد یا ضربه بسته به وسعت، ترمیم یا تعویض
تیرگی لبه لثه فلز زیرساخت یا تحلیل لثه بررسی علت؛ گاهی تعویض روکش
بوی بد یا التهاب لثه تجمع پلاک یا لبه نامناسب بهداشت بهتر و بررسی تطابق لبه

چه زمانی روکش دندان باید تعویض شود؟

روکش‌ها برای همیشه ماندگار نیستند، اما تعویض آن‌ها نباید فقط بر اساس گذشت زمان باشد. نشانه‌هایی که ممکن است نیاز به تعویض را مطرح کنند عبارت‌اند از: پوسیدگی در لبه روکش، لق شدن مکرر، شکستگی یا لب‌پریدگی گسترده، فاصله بین لبه روکش و لثه که گیر غذا ایجاد می‌کند، و ظاهر نامناسب در دندان‌های جلویی. دندانپزشک با معاینه بالینی و در صورت نیاز رادیوگرافی، وضعیت دندان زیر روکش را ارزیابی می‌کند. هنگام تعویض، روکش قدیمی برداشته می‌شود و دندان زیرین پیش از ساخت روکش جدید دوباره بررسی و در صورت نیاز درمان می‌شود.

سؤالاتی که باید از دندانپزشک بپرسید

  1. چرا دندان من به روکش نیاز دارد؟ آیا گزینه محافظه‌کارانه‌تری مثل ترمیم یا آنله وجود دارد؟
  2. آیا پیش از روکش به عصب‌کشی، بازسازی یا پست نیاز دارم؟
  3. چه ماده‌ای پیشنهاد می‌کنید و چرا برای این دندان مناسب است؟
  4. چه مقدار از دندان تراش داده می‌شود؟
  5. قالب‌گیری سنتی است یا دیجیتال؟ روکش در کدام لابراتوار ساخته می‌شود؟
  6. آیا روکش موقت دارم و چه مدت؟
  7. در بریج، دندان‌های پایه چه وضعیتی دارند و در مقایسه با ایمپلنت چه مزایا و معایبی دارد؟
  8. هزینه هر واحد و هزینه‌های جانبی چقدر است؟
  9. شرایط ضمانت و در صورت شکستگی یا لق شدن روکش چه می‌شود؟
  10. هر چند وقت یک‌بار برای کنترل مراجعه کنم؟

برای ارزیابی مرکز درمانی، چک‌لیست انتخاب کلینیک دندانپزشکی را مرور کنید. اگر مایلید شرایط شما پیش از مراجعه بررسی شود، از فرم مشاوره رایگان استفاده کنید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده است و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.

سؤالات متداول

روکش دندان چند سال دوام دارد؟

ماندگاری روکش عدد ثابتی ندارد و به نوع ماده، دقت ساخت و تطابق لبه‌ها، سلامت دندان زیرین، بهداشت دهان و عادت‌هایی مثل دندان‌قروچه بستگی دارد. روکشی که به‌خوبی ساخته شده و مراقبت می‌شود معمولاً سال‌ها کارایی دارد؛ معاینه دوره‌ای برای شناسایی زودهنگام مشکلات لبه روکش اهمیت دارد.

روکش زیرکونیا بهتر است یا متال سرامیک؟

هیچ‌کدام برای همه بهتر نیست. زیرکونیا فلز ندارد و معمولاً ظاهر طبیعی‌تری در لبه لثه دارد؛ متال سرامیک سابقه استفاده طولانی و هزینه کمتری دارد. انتخاب به محل دندان، میزان دیده شدن آن، نیروی جویدن، فضای موجود و بودجه بستگی دارد و باید با دندانپزشک تصمیم گرفته شود.

روکش ای‌مکس برای چه دندان‌هایی مناسب است؟

روکش ای‌مکس از سرامیک لیتیوم دی‌سیلیکات ساخته می‌شود و به دلیل شفافیت و ظاهر طبیعی، بیشتر برای دندان‌های جلویی و نواحی زیبایی استفاده می‌شود. در دندان‌های عقبی با نیروی جویدن زیاد یا دندان‌قروچه، دندانپزشک ممکن است ماده مقاوم‌تری را پیشنهاد کند.

آیا هر دندان عصب‌کشی‌شده روکش لازم دارد؟

نه همیشه. دندان‌های عقبی عصب‌کشی‌شده به دلیل از دست دادن ساختار و نیروی جویدن زیاد، اغلب به روکش یا پوشش کاسپ‌ها نیاز پیدا می‌کنند؛ اما در دندان‌های جلویی با ساختار سالم کافی، گاهی ترمیم ساده کافی است. تصمیم با دندانپزشک و پس از بررسی میزان ساختار باقی‌مانده است.

روکش یا لمینت؛ کدام مناسب‌تر است؟

لمینت فقط سطح جلویی دندان را می‌پوشاند و تراش کمتری دارد؛ برای دندان‌های نسبتاً سالم با مشکل ظاهری مناسب است. روکش تمام تاج دندان را می‌پوشاند و برای دندان‌های ضعیف، عصب‌کشی‌شده یا دارای ترمیم‌های بزرگ کاربرد دارد. دندانپزشک پس از معاینه گزینه محافظه‌کارانه‌تر و مناسب‌تر را پیشنهاد می‌کند.

بریج دندان بهتر است یا ایمپلنت؟

بریج به تراش دندان‌های کناری نیاز دارد اما جراحی نمی‌خواهد و معمولاً زودتر تمام می‌شود؛ ایمپلنت دندان‌های کناری را درگیر نمی‌کند اما به جراحی و استخوان کافی نیاز دارد. اگر دندان‌های کناری خودشان روکش لازم دارند، بریج ممکن است منطقی باشد؛ اگر سالم‌اند، ایمپلنت اغلب مطرح می‌شود. انتخاب نهایی پس از معاینه انجام می‌شود.

چرا لبه روکش کنار لثه تیره شده است؟

در روکش‌های متال سرامیک، گاهی زیرساخت فلزی در لبه لثه به‌صورت خط تیره دیده می‌شود؛ به‌ویژه اگر لثه تحلیل رفته باشد. تیرگی می‌تواند نشانه پوسیدگی یا مشکل لبه روکش هم باشد؛ بنابراین برای بررسی دقیق به دندانپزشک مراجعه کنید.

آیا زیر روکش دندان پوسیده می‌شود؟

خود روکش پوسیده نمی‌شود، اما دندان زیر آن در محل اتصال روکش و دندان ممکن است پوسیده شود؛ به‌ویژه اگر بهداشت کافی نباشد یا لبه روکش تطابق مناسبی نداشته باشد. مسواک، نخ دندان و معاینه دوره‌ای برای پیشگیری ضروری است.

روکش موقت چه مدت روی دندان می‌ماند؟

روکش موقت معمولاً تا آماده شدن روکش دائم در لابراتوار، یعنی چند روز تا چند هفته، روی دندان قرار دارد. این روکش استحکام کمتری دارد؛ از جویدن غذاهای سفت و چسبناک با آن پرهیز کنید و اگر جدا شد، زودتر با مطب تماس بگیرید.

دیدگاه‌ها ۰

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را می‌نویسد.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. لطفاً شماره تماس، نشانی یا اطلاعات پزشکی شخصی ننویسید؛ پاسخ‌ها جایگزین معاینه دندانپزشک نیستند.