بی حسی دندانپزشکی؛ چگونه کار می‌کند، چه حسی دارد، چقدر طول می‌کشد و چه نکاتی را باید گفت

نویسنده: تحریریه لبخندنو آخرین به‌روزرسانی: زمان مطالعه: ۳۲ دقیقه

ایمپلنت دندان: بی حسی دندانپزشکی؛ چگونه کار می‌کند، چه حسی دارد، چقدر طول می‌کشد و چه نکاتی را باید گفت
فهرست مطالب ۲۴ بخش
  1. بی حسی دندانپزشکی چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟
  2. بی‌حسی موضعی چگونه پیام درد را متوقف می‌کند؟
  3. انواع بی‌حسی در دندانپزشکی کدام‌اند؟
  4. برای چه درمان‌هایی بی حسی دندانپزشکی لازم است؟
  5. هنگام تزریق بی‌حسی دندان چه حسی دارید؟
  6. چرا با وجود بی‌حسی فشار یا حرکت حس می‌شود؟
  7. چرا گاهی بی‌حسی دندان خوب اثر نمی‌کند؟
  8. بی حسی دندانپزشکی چقدر طول می‌کشد؟
  9. برگشت حس پس از بی‌حسی چگونه است؟
  10. بعد از بی‌حسی دندان کی می‌توان غذا خورد؟
  11. تا برگشت کامل حس چه مراقبت‌هایی لازم است؟
  12. آیا بعد از بی‌حسی دندان می‌توان رانندگی کرد؟
  13. عوارض شایع بی حسی دندانپزشکی کدام‌اند؟
  14. واکنش‌های نادر و جدی به بی‌حسی کدام‌اند؟
  15. پیش از بی حسی دندانپزشکی چه چیزهایی را باید به دندانپزشک بگویید؟
  16. بی‌حسی دندانپزشکی در بارداری بی‌خطر است؟
  17. ترس از تزریق و اضطراب را چگونه مدیریت کنیم؟
  18. بی‌حسی موضعی با آرام‌بخشی و بیهوشی چه فرقی دارد؟
  19. بی‌حسی طولانی پس از درمان چه زمانی نیاز به تماس دارد؟
  20. باورهای نادرست درباره بی حسی دندانپزشکی
  21. پیش از نوبت درباره بی‌حسی چه سؤال‌هایی بپرسیم؟
  22. روز درمان را چگونه برای بی‌حسی برنامه‌ریزی کنیم؟
  23. چه زمانی پس از بی‌حسی باید فوراً کمک گرفت؟
  24. جمع‌بندی

بی حسی دندانپزشکی همان بی‌حسی موضعی است که دندانپزشک پیش از پرکردن دندان، درمان ریشه، کشیدن دندان، جرم‌گیری عمیق یا کاشت ایمپلنت انجام می‌دهد تا ناحیه درمان برای مدتی حس درد نداشته باشد. در این روش شما بیدار و هوشیار می‌مانید و فقط بخشی از دهان بی‌حس می‌شود. این راهنما توضیح می‌دهد بی‌حسی چگونه کار می‌کند، چه حسی دارد، چقدر طول می‌کشد، بعد از آن چه مراقبت‌هایی لازم است و چه چیزهایی را باید پیش از درمان به دندانپزشک بگویید.

بی حسی دندانپزشکی چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

بی حسی دندانپزشکی نوعی بی‌حسی موضعی است؛ یعنی دارویی که بخش کوچکی از بدن را برای مدتی بی‌حس می‌کند تا هنگام درمان درد حس نشود. به گفته NHS، در بی‌حسی موضعی شما بیدار هستید اما در ناحیه درمان دردی حس نمی‌کنید. MouthHealthy هم توضیح می‌دهد که این دارو با مسدود کردن عصب‌هایی که درد را حس یا منتقل می‌کنند، بافت‌های دهان را بی‌حس می‌کند.

چرا بی‌حسی موضعی در دندانپزشکی این‌قدر رایج است؟

بسیاری از درمان‌های دندانپزشکی فقط به یک یا چند دندان و لثه اطراف آن مربوط‌اند. بنابراین لازم نیست کل بدن تحت تأثیر دارو قرار گیرد. healthdirect می‌گوید بی‌حسی موضعی معمولاً برای کارهای کوچک به کار می‌رود و عوارض کمتری از بیهوشی عمومی دارد. Cleveland Clinic هم آن را به‌طور کلی ایمن‌تر از بیهوشی عمومی و با عوارض کمتر و خفیف‌تر توصیف می‌کند.

بی‌حسی موضعی چه کاری انجام نمی‌دهد؟

بی‌حسی موضعی شما را خواب‌آلود یا بی‌هوش نمی‌کند. Cleveland Clinic تأکید می‌کند که این داروها دستگاه عصبی مرکزی را کند نمی‌کنند و هوشیاری را از بین نمی‌برند. همچنین بی‌حسی، اضطراب را به‌خودی‌خود برطرف نمی‌کند؛ اگر ترس زیادی دارید، راه‌های دیگری مانند آرام‌بخشی هم وجود دارد که در ادامه توضیح داده می‌شود.

عصب سه‌قلو و سه ناحیه حسی آن روی صورت؛ ناحیه چشمی، ناحیه فک بالا و ناحیه فک پایین
این تصویر عصب سه‌قلو و سه ناحیه حسی شاخه‌های آن را روی صورت با سه رنگ نشان می‌دهد؛ ناحیه چشمی، ناحیه فک بالا و ناحیه فک پایین. داروی بی‌حسی موضعی پیام درد را در عصب‌های همان ناحیه موقتاً متوقف می‌کند؛ به همین دلیل وسعت بی‌حسی به محل تزریق و عصبی بستگی دارد که دندانپزشک هدف گرفته است. تصویر: BruceBlaus / Wikimedia Commons — مجوز CC BY-SA 4.0

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی ایمپلنت رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

  • بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
  • برآورد هزینه و روش درمان مناسب
  • بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره:

  1. چند سؤال کوتاه
  2. انتخاب شهر
  3. تأیید شماره

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

بی‌حسی موضعی چگونه پیام درد را متوقف می‌کند؟

داروی بی‌حسی موضعی عصب‌های محیطی همان ناحیه را موقتاً از فرستادن پیام درد و حس به مغز باز می‌دارد. به گفته healthdirect، وقتی عصب‌ها نتوانند پیام درد را بفرستند، ناحیه درمان بی‌حس به نظر می‌رسد. پس از چند ساعت که اثر دارو کم شد، عصب‌ها دوباره کار عادی خود را از سر می‌گیرند و حس به‌تدریج برمی‌گردد.

چرا گاهی لب یا زبان هم بی‌حس می‌شود؟

عصب‌هایی که حس دندان‌ها را منتقل می‌کنند، حس لثه، لب، گونه و گاهی زبان را هم بر عهده دارند. بنابراین بسته به محل تزریق و عصبی که هدف قرار می‌گیرد، ممکن است ناحیه‌ای وسیع‌تر از خود دندان بی‌حس شود. Cleveland Clinic می‌گوید بسته به عصب‌هایی که هدف گرفته می‌شوند، بی‌حسی موضعی ممکن است کار عضلات را هم موقتاً تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل گاهی لبخند یا حرکت لب برای چند ساعت کمی ناهماهنگ به نظر می‌رسد.

آیا دارو به همه بدن می‌رود؟

هدف بی‌حسی موضعی اثر روی یک ناحیه محدود است. با این حال دندانپزشک مقدار مناسب دارو را برای شما تعیین می‌کند و طبق NHS، در طول درمان شما را زیر نظر دارد. عوارض جدی، همان‌طور که در ادامه می‌آید، بسیار نادرند، اما همین مراقبت یکی از دلایلی است که گفتن سابقه پزشکی اهمیت دارد.

مراحل بی حسی دندانپزشکی در مطب از مرور سابقه پزشکی تا دستورهای پس از درمان
این مراحل بر پایه توضیح MouthHealthy، Cleveland Clinic و NHS درباره بی‌حسی موضعی است؛ جزئیات روش در هر درمان را دندانپزشک تعیین می‌کند.

انواع بی‌حسی در دندانپزشکی کدام‌اند؟

در دندانپزشکی معمولاً دو شکل بی‌حسی موضعی به کار می‌رود: بی‌حسی سطحی و بی‌حسی تزریقی. MouthHealthy توضیح می‌دهد که دندانپزشک ممکن است پیش از تزریق، یک بی‌حس‌کننده سطحی روی ناحیه بزند. Cleveland Clinic هم می‌گوید ژل بی‌حسی سطح لثه را بی‌حس می‌کند و تزریق، عصب‌های عمیق‌تر را بی‌حس می‌کند.

بی‌حسی سطحی (ژل یا اسپری)

بی‌حس‌کننده‌های سطحی به شکل ژل، کرم یا اسپری روی سطح بافت زده می‌شوند. این نوع بی‌حسی فقط لایه سطحی را بی‌حس می‌کند. به همین دلیل معمولاً برای کم کردن حس تزریق یا برای کارهای بسیار سطحی کاربرد دارد. MouthHealthy اشاره می‌کند که بی‌حس‌کننده‌های سطحی گاهی برای آرام کردن زخم‌های دردناک دهان هم استفاده می‌شوند.

بی‌حسی تزریقی

در بی‌حسی تزریقی، داروی بی‌حسی در نزدیکی ناحیه درمان تزریق می‌شود. به گفته MouthHealthy، بی‌حس‌کننده‌های تزریقی در کارهایی مانند پرکردن حفره‌ها، تراش دندان برای روکش یا درمان بیماری لثه به کار می‌روند. نوع دارو و محل دقیق تزریق را دندانپزشک بر اساس دندان، نوع درمان و سلامت شما انتخاب می‌کند.

بی‌حسی همراه با آرام‌بخشی

healthdirect می‌گوید تزریق بی‌حسی ممکن است تنها روش بی‌حسی باشد یا همراه آرام‌بخشی یا بیهوشی عمومی به کار رود. بنابراین حتی اگر برای ترس شدید آرام‌بخش دریافت کنید، معمولاً بی‌حسی موضعی هم برای ناحیه درمان لازم است. جزئیات این تفاوت را در بخش‌های بعد می‌خوانید.

بی‌حسی در فک بالا و فک پایین

ناحیه‌ای که بی‌حس می‌شود به محل دندان و روش تزریق بستگی دارد. در برخی درمان‌ها فقط اطراف یک دندان بی‌حس می‌شود و در برخی دیگر، به‌ویژه برای دندان‌های عقب فک پایین، ممکن است ناحیه وسیع‌تری مانند نیمی از لب پایین یا زبانِ همان سمت هم برای مدتی بی‌حس شود. این تفاوت طبیعی است و به عصبی بستگی دارد که دندانپزشک هدف می‌گیرد. وسعت بی‌حسی در هر فرد و هر درمان فرق می‌کند؛ اگر می‌خواهید بدانید پس از درمان کدام نواحی بی‌حس خواهند بود، پیش از شروع بپرسید و برنامه بعد از درمان را با نظر دندانپزشک بچینید.

برای چه درمان‌هایی بی حسی دندانپزشکی لازم است؟

بی حسی دندانپزشکی در بسیاری از درمان‌هایی به کار می‌رود که ممکن است بدون آن دردناک باشند. NHS کشیدن دندان و Cleveland Clinic پرکردن دندان و درمان ریشه را نمونه‌های کاربرد بی‌حسی موضعی می‌دانند. MouthHealthy هم تراش دندان برای روکش و درمان بیماری لثه را نام می‌برد. نیاز به بی‌حسی را دندانپزشک برای هر درمان جداگانه بررسی می‌کند.

نمونه درمان‌هایی که معمولاً با بی‌حسی انجام می‌شوند

درمان چرا بی‌حسی مطرح است؟ مطالعه بیشتر
پرکردن دندان برداشتن پوسیدگی نزدیک عاج پر کردن دندان
درمان ریشه کار در داخل دندان عصب‌کشی دندان
کشیدن دندان جدا کردن دندان از بافت اطراف کشیدن دندان
کاشت ایمپلنت کار روی لثه و استخوان بی‌حسی و آرام‌بخشی در ایمپلنت
درمان لثه تمیز کردن زیر لثه بیماری لثه

آیا همه کارهای دندانپزشکی بی‌حسی می‌خواهند؟

نه لزوماً. برخی کارها مانند معاینه یا گاهی جرم‌گیری سطحی ممکن است بدون بی‌حسی انجام شوند. با این حال حساسیت افراد متفاوت است. اگر در درمان‌های ساده هم ناراحتی زیادی حس می‌کنید، این را بگویید تا دندانپزشک درباره بی‌حسی سطحی یا تزریقی تصمیم بگیرد. برای آشنایی با یکی از این درمان‌ها، مطلب جرم‌گیری و بروساژ دندان را بخوانید.

بی‌حسی در درمان‌های چندجلسه‌ای

برخی درمان‌ها، مانند درمان ریشه یا روکش، ممکن است در چند جلسه انجام شوند. در هر جلسه، دندانپزشک دوباره تصمیم می‌گیرد که بی‌حسی لازم است یا نه. اگر در جلسه قبل بی‌حسی دیر اثر کرد، زود تمام شد یا عارضه‌ای داشتید، در ابتدای جلسه بعد آن را بگویید. همین اطلاعات به دندانپزشک کمک می‌کند برنامه بی‌حسی را برای شما دقیق‌تر تنظیم کند.

هنگام تزریق بی‌حسی دندان چه حسی دارید؟

در بی حسی دندانپزشکی، ممکن است هنگام تزریق کمی ناراحتی یا سوزش کوتاه حس کنید. NHS می‌گوید ممکن است هنگام تزریق کمی ناراحتی داشته باشید و وقتی دارو شروع به اثر می‌کند، معمولاً احساس گرما و گزگز ایجاد می‌شود. وقتی دارو کامل اثر کرد، ناحیه درمان باید کاملاً بی‌حس باشد. ژل بی‌حسی پیش از تزریق می‌تواند حس سطحی را کمتر کند.

چند دقیقه اول پس از تزریق

پس از تزریق، معمولاً چند دقیقه طول می‌کشد تا دارو اثر کند. در این مدت ممکن است لب یا گونه سنگین، بزرگ یا «کرخت» به نظر برسد. Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که دندانپزشک پیش از شروع، بی‌حس شدن ناحیه را بررسی می‌کند و سپس درمان را آغاز می‌کند.

اگر ضربان قلب کمی تند شد

گاهی افراد پس از تزریق احساس تپش قلب یا اضطراب می‌کنند. این حس ممکن است علت‌های مختلفی داشته باشد؛ از اضطراب خود جلسه گرفته تا اثر دارو. هر حس غیرعادی را همان لحظه به دندانپزشک بگویید تا شما را بررسی کند. هرگز آن را پنهان نکنید.

چرا با وجود بی‌حسی فشار یا حرکت حس می‌شود؟

بی‌حسی موضعی حس درد را متوقف می‌کند، اما همه حس‌ها را از بین نمی‌برد. healthdirect می‌گوید پس از اثر کردن بی‌حسی ممکن است هنوز فشار یا حرکت را حس کنید و Cleveland Clinic هم به احتمال حس فشار اشاره می‌کند. برای مثال، هنگام کشیدن دندان فشار دست دندانپزشک یا لرزش ابزار حس می‌شود. این طبیعی است و به معنی کم بودن بی‌حسی نیست.

فشار را از درد چگونه تشخیص دهیم؟

فشار معمولاً حسی کند، پهن و بدون تیزی است. در مقابل، درد اغلب تیز، سوزنده یا ناگهانی است. اگر حسی تیز یا دردناک داشتید، آن را تحمل نکنید. با علامت توافق‌شده خبر دهید تا دندانپزشک بی‌حسی را بررسی یا تکمیل کند.

چرا دانستن این تفاوت به آرامش کمک می‌کند؟

بسیاری از افراد حس فشار را با درد اشتباه می‌گیرند و همین موضوع اضطراب را بیشتر می‌کند. وقتی از قبل بدانید که فشار طبیعی است، احتمالاً آرام‌تر می‌مانید. در نتیجه همکاری با دندانپزشک هم ساده‌تر می‌شود.

چرا گاهی بی‌حسی دندان خوب اثر نمی‌کند؟

گاهی بی حسی دندانپزشکی ناحیه درمان را به اندازه کافی بی‌حس نمی‌کند. healthdirect می‌گوید اگر در ناحیه درمان عفونت وجود داشته باشد، ممکن است اثر بی‌حسی موضعی کمتر شود و در فهرست عوارض کمتر شایع، بی‌حس نشدن کافی را هم آورده است. در این حالت ممکن است دندانپزشک به نوع دیگری از بی‌حسی نیاز داشته باشد.

عفونت و التهاب

دندانی که آبسه یا التهاب شدید دارد، گاهی سخت‌تر بی‌حس می‌شود. در چنین شرایطی دندانپزشک ممکن است بی‌حسی را تکمیل کند، روش دیگری به کار ببرد یا درباره زمان‌بندی درمان تصمیم بگیرد. برای آشنایی با این وضعیت، مطلب آبسه دندان را ببینید.

اضطراب و تجربه‌های قبلی

برخی افراد به‌دلیل تجربه بد گذشته نگران‌اند که «بی‌حس نشوند». این نگرانی را صادقانه با دندانپزشک در میان بگذارید. او می‌تواند پیش از شروع، بی‌حسی را با دقت بیشتری بررسی کند و در طول کار چند بار از شما بپرسد. راهکارهای بیشتر را در مطلب ترس از دندانپزشکی آورده‌ایم.

چه کاری نکنید

اگر بی‌حسی کافی نبود، تحمل کردن درد راه درستی نیست. همچنین مصرف خودسرانه مسکن یا داروی دیگر پیش از نوبت برای «کمک به بی‌حسی» توصیه نمی‌شود. هر دارویی را فقط با نظر دندانپزشک یا پزشک مصرف کنید.

بی حسی دندانپزشکی چقدر طول می‌کشد؟

مدت بی حسی دندانپزشکی ثابت نیست. Cleveland Clinic می‌گوید پس از بی‌حسی برای درمان دندانپزشکی ممکن است تا هفت ساعت صحبت کردن واضح یا غذا خوردن دشوار باشد. این منبع مدت اثر بی‌حسی‌های موضعی را به‌طور کلی از حدود سی دقیقه تا دوازده ساعت یا بیشتر می‌داند. زمان مورد انتظار برای درمان خودتان را از دندانپزشک بپرسید.

چه عواملی مدت بی‌حسی را تغییر می‌دهند؟

به گفته Cleveland Clinic، مدت اثر به این عوامل بستگی دارد:

  • ناحیه‌ای که بی‌حس شده است؛
  • مقدار دارو؛
  • نوع داروی بی‌حسی؛
  • استفاده از مواد افزودنی که اثر را طولانی‌تر می‌کنند.

به همین دلیل ممکن است بی‌حسی پس از دو درمان متفاوت، حتی در یک فرد، مدت متفاوتی داشته باشد.

منابع درباره مدت بی‌حسی چه می‌گویند؟

منبع آنچه گفته است دامنه
Cleveland Clinic دشواری صحبت یا غذا خوردن تا هفت ساعت درمان دندانپزشکی
Cleveland Clinic از حدود سی دقیقه تا دوازده ساعت یا بیشتر همه بی‌حسی‌های موضعی
healthdirect معمولاً چند ساعت؛ ممکن است تا ۲۴ ساعت بماند همه بی‌حسی‌های موضعی

معیار اصلی چیست؟

معیار اصلی شما زمانی است که دندانپزشک پس از درمان می‌گوید. Cleveland Clinic توصیه می‌کند اگر بی‌حسی یا ضعف عضلانی بیش از زمان مورد انتظار طول کشید، با ارائه‌دهنده درمان تماس بگیرید. بنابراین پیش از ترک مطب بپرسید: «حس من معمولاً تا کی برمی‌گردد؟»

برگشت حس پس از بی‌حسی چگونه است؟

برگشت حس معمولاً تدریجی است. ابتدا سنگینی لب یا گونه کم می‌شود و سپس ممکن است گزگز یا سوزش خفیف حس کنید. NHS سوزش یا گزگز هنگام از بین رفتن اثر بی‌حسی را از عوارض احتمالی و گذرا می‌داند. این مرحله معمولاً کوتاه است و نشانه بازگشت کار عادی عصب‌هاست.

درد پس از درمان را از بی‌حسی جدا کنید

وقتی اثر بی‌حسی تمام می‌شود، ممکن است درد خود درمان کم‌کم حس شود؛ مثلاً پس از کشیدن دندان. این درد به خود درمان مربوط است، نه به بی‌حسی. healthdirect پیشنهاد می‌کند پیش از درمان درباره مدیریت درد پس از تمام شدن اثر بی‌حسی بپرسید. MouthHealthy هم می‌گوید بسته به نوع درمان، ممکن است پس از آن به مسکن نیاز داشته باشید. نوع و زمان مسکن را فقط با نظر دندانپزشک انتخاب کنید.

اگر محل تزریق کمی دردناک است

NHS درد یا کبودی خفیف در محل تزریق را از عوارض احتمالی می‌داند. healthdirect هم درد یا کبودی محل تزریق را شایع‌ترین عارضه بی‌حسی موضعی می‌داند و می‌گوید با برخی داروهای منظم محتمل‌تر است. اگر این درد بیشتر شد یا با ورم و تب همراه بود، به دندانپزشک خبر دهید.

صبر کردن برای غذا خوردن تا برگشت حس پس از بی‌حسی دندان
تا وقتی لب، گونه یا زبان بی‌حس است، بهتر است غذا خوردن را عقب بیندازید یا با سمت دیگر دهان بجوید و نوشیدنی داغ نخورید؛ زمان دقیق را از دندانپزشک بپرسید.

بعد از بی‌حسی دندان کی می‌توان غذا خورد؟

تا وقتی لب، گونه یا زبان بی‌حس است، غذا خوردن خطر گاز گرفتن بافت‌ها یا سوختن با غذای داغ را دارد. Cleveland Clinic توصیه می‌کند با سمتی که بی‌حس است غذا نجوید، چون ممکن است داخل گونه را گاز بگیرید یا به لثه آسیب بزنید و متوجه نشوید. زمان مناسب برای غذا خوردن را بسته به درمان از دندانپزشک بپرسید.

اگر گرسنه هستید چه کنید؟

اگر زمان برگشت حس طولانی است، می‌توانید با نظر دندانپزشک غذای نرم و ولرم را آهسته و با سمت دیگر دهان بخورید. کارهای زیر ممکن است کمک کنند:

  1. پیش از نوبت، اگر دندانپزشک منعی نگذاشته، یک وعده سبک بخورید.
  2. پس از درمان، اولین وعده را تا برگشت بیشتر حس عقب بیندازید.
  3. غذای نرم و ولرم انتخاب کنید و تکه‌ها را کوچک کنید.
  4. با سمت مقابل ناحیه بی‌حس بجوید.
  5. اگر درمان خاصی مثل کشیدن دندان انجام شده، دستورهای ویژه همان درمان را دنبال کنید.

اگر کودک یا نوجوان بی‌حسی گرفته است

MouthHealthy می‌گوید گاهی برای انجام ایمن برخی درمان‌ها در کودکان هم از بی‌حسی یا آرام‌بخشی استفاده می‌شود. کودکان ممکن است متوجه نشوند که لب یا گونه بی‌حس است و آن را برای امتحان بجوند. بنابراین والدین بهتر است تا برگشت حس، به خوردن و بازی کودک با لب و گونه توجه کنند. توصیه‌های دقیق را از دندانپزشک کودک بپرسید.

نوشیدنی‌ها

با دهان بی‌حس، تشخیص دمای نوشیدنی دشوار است. healthdirect به‌طور کلی می‌گوید تا وقتی ناحیه بی‌حس است، به چیزهای داغ دست نزنید، چون آسیب را حس نمی‌کنید. بنابراین نوشیدنی ولرم را ترجیح دهید. Cleveland Clinic هم اشاره می‌کند که ممکن است نگه داشتن بزاق در دهان برای مدتی سخت باشد؛ پس با احتیاط بنوشید.

پس از کشیدن دندان یا ایمپلنت

اگر بی‌حسی برای کشیدن دندان یا کاشت ایمپلنت بوده، دستورهای غذایی معمولاً دقیق‌ترند. در این موارد، مطلب رژیم غذایی بعد از ایمپلنت و توصیه‌های جراح را ملاک قرار دهید.

چک‌لیست کارهای درست و نادرست تا برگشت حس پس از بی‌حسی دندان
Cleveland Clinic توصیه می‌کند با سمتی که بی‌حس است غذا نجوید، چون ممکن است گونه یا لثه را گاز بگیرید و متوجه نشوید. اگر بی‌حسی بیش از زمانی که دندانپزشک گفته طول کشید، با او تماس بگیرید.

تا برگشت کامل حس چه مراقبت‌هایی لازم است؟

مهم‌ترین نکته این است که ناحیه بی‌حس از آسیب‌هایی که حس نمی‌شوند محافظت شود. NHS می‌گوید تا وقتی اثر بی‌حسی کاملاً از بین نرفته با احتیاط حرکت کنید، چون ممکن است متوجه آسیب نشوید. در دهان، یعنی مراقبت از لب، گونه و زبان هنگام خوردن، نوشیدن و صحبت کردن.

نکات عملی

  • لب یا گونه بی‌حس را برای «امتحان» حس گاز نگیرید و نجوید.
  • از غذا و نوشیدنی داغ دوری کنید.
  • هنگام صحبت کردن طولانی، مراقب گاز گرفتن زبان باشید.
  • اگر دندان‌قروچه یا عادت جویدن لب دارید، بیشتر مراقب باشید.

اگر اشتباهاً لب یا گونه را گاز گرفتید

گاز گرفتن لب یا گونه بی‌حس ممکن است بعداً به‌صورت ورم یا زخم کوچک دیده شود. اگر این اتفاق افتاد، به دندانپزشک خبر دهید تا راهنمایی کند. اگر ورم پیشرونده، تب یا درد شدید ایجاد شد، زودتر مراجعه کنید.

مراقبت از بزرگسالان سالمند یا افراد نیازمند کمک

افرادی که ممکن است بی‌حسی را فراموش کنند یا متوجه گاز گرفتن نشوند، به مراقبت بیشتری نیاز دارند. اگر همراه چنین فردی هستید، تا برگشت حس به خوردن و نوشیدن او توجه کنید. توصیه‌های ویژه را از دندانپزشک بپرسید.

آیا بعد از بی‌حسی دندان می‌توان رانندگی کرد؟

منابع در این باره یکسان نمی‌گویند. Cleveland Clinic می‌گوید در بیشتر موارد پس از بی‌حسی موضعی برای درمان دندانپزشکی می‌توان رانندگی کرد. در مقابل، NHS توصیه می‌کند پس از بی‌حسی موضعی یا ناحیه‌ای کسی شما را به خانه برساند و می‌گوید پزشک یا دندانپزشک معمولاً در این باره راهنمایی می‌کند. راه محتاطانه‌تر، هماهنگی همراه است.

اگر آرام‌بخش هم گرفته‌اید

Cleveland Clinic تأکید می‌کند اگر همراه بی‌حسی موضعی آرام‌بخش دریافت کرده‌اید، باید کسی شما را به خانه برساند. همچنین در صفحه آرام‌بخشی دندانپزشکی می‌گوید پس از آرام‌بخشی خوراکی یا وریدی تا ۲۴ ساعت رانندگی نکنید. این موضوع با بی‌حسی موضعی تنها فرق دارد.

چه زمانی رانندگی نکنید؟

اگر سرگیجه، تاری دید یا حال عمومی بد دارید، رانندگی نکنید. NHS سرگیجه و تاری دید را از عوارض احتمالی بی‌حسی موضعی می‌داند. در این حالت صبر کنید و موضوع را با دندانپزشک در میان بگذارید.

عوارض شایع بی حسی دندانپزشکی کدام‌اند؟

عوارض شایع بی حسی دندانپزشکی معمولاً خفیف و گذرا هستند. NHS این موارد را نام می‌برد: کمی ناراحتی هنگام تزریق، کبودی، خونریزی جزئی یا درد محل تزریق، گزگز یا سوزش هنگام برگشت حس، سردرد، سرگیجه یا تاری دید و بی‌حسی، ضعف یا گزگز ماندگار. به گفته NHS این عوارض معمولاً در چند دقیقه تا چند ساعت بهتر می‌شوند.

عوارض گذرا در یک نگاه

عارضه منبع چه کنیم؟
درد یا کبودی محل تزریق NHS، healthdirect اگر بدتر شد خبر دهید
گزگز هنگام برگشت حس NHS معمولاً گذراست
سردرد، سرگیجه، تاری دید NHS، Cleveland Clinic همان لحظه بگویید
پرش عضله Cleveland Clinic به دندانپزشک بگویید
بی‌حسی یا گزگز ماندگار NHS، Cleveland Clinic تماس با دندانپزشک

عوارض کمتر شایع

healthdirect چند عارضه کمتر شایع را هم نام می‌برد: آسیب موقت عصب که ممکن است بی‌حسی یا ضعف را طولانی‌تر از انتظار کند، بی‌حس نشدن کافی و آسیب به رگ‌ها یا عضلات ناحیه. اگر هر کدام از این موارد را تجربه کردید، دندانپزشک باید بداند تا بررسی کند.

چرا اغلب نگرانی جدی لازم نیست؟

NHS می‌گوید بی‌حسی موضعی به‌طور کلی ایمن است و عوارض جدی آن بسیار نادرند. Cleveland Clinic هم عوارض آن را نادر و معمولاً خفیف می‌داند. با این حال «نادر» یعنی صفر نیست؛ به همین دلیل گفتن سابقه پزشکی و گزارش هر حس غیرعادی اهمیت دارد.

واکنش‌های نادر و جدی به بی‌حسی کدام‌اند؟

درباره بی حسی دندانپزشکی دو واکنش نادر اما مهم در منابع آمده است: حساسیت شدید به دارو و مسمومیت سیستمیک ناشی از داروی بی‌حسی. Cleveland Clinic حساسیت به بی‌حسی موضعی را بسیار نادر می‌داند و می‌گوید معمولاً کمی پس از استفاده رخ می‌دهد؛ بنابراین تیم درمان می‌تواند سریع به آن رسیدگی کند. NHS هم می‌گوید پزشک یا دندانپزشک برای درمان فوری واکنش‌های حساسیتی آموزش دیده است.

واکنش حساسیتی شدید

به گفته NHS، عوارض جدی‌تر مانند واکنش شدید حساسیتی (آنافیلاکسی) نادرند و معمولاً در چند دقیقه اول رخ می‌دهند. اگر در صندلی دندانپزشکی احساس تنگی نفس، خارش گسترده، ورم صورت یا حال بد ناگهانی داشتید، فوراً بگویید.

مسمومیت سیستمیک با داروی بی‌حسی

Cleveland Clinic عارضه نادر دیگری را توضیح می‌دهد که در آن دارو روی کل بدن اثر می‌گذارد. به گفته این منبع، اگر رخ دهد معمولاً در یک تا پنج دقیقه پس از تزریق شروع می‌شود و علائمی مانند بی‌قراری، گیجی، سرگیجه، خواب‌آلودگی، تغییر شنوایی، طعم فلزی در دهان یا لکنت زبان دارد. این عارضه نادر و قابل درمان است، اما رسیدگی سریع لازم دارد؛ اگر در صندلی دندانپزشکی یا کمی پس از تزریق چنین علائمی داشتید، فوراً به کادر درمان بگویید.

عوارض بسیار نادر دیگر

healthdirect می‌گوید هرچند نادر است، احتمال عوارض شدیدی مانند آسیب دائمی عصب، تشنج، حمله قلبی یا سکته وجود دارد. هدف از گفتن این موارد ترساندن نیست؛ بلکه نشان می‌دهد چرا دندانپزشک سابقه پزشکی شما را می‌پرسد و چرا باید هر علامت غیرعادی را فوراً گزارش کنید.

پس از ترک مطب

NHS توصیه می‌کند اگر اخیراً بی‌حسی موضعی گرفته‌اید و نگران عوارض آن هستید یا عوارض بهتر نمی‌شوند، کمک فوری پزشکی بگیرید. اگر علائم شدید مانند دشواری تنفس، ورم سریع صورت یا گلو، تشنج یا درد قفسه سینه دارید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

گفت‌وگو با دندانپزشک درباره بیماری‌ها، داروها و واکنش‌های قبلی پیش از بی حسی دندانپزشکی
پیش از بی‌حسی، بیماری‌ها، داروها و مکمل‌ها، حساسیت‌ها، واکنش‌های قبلی به بی‌حسی و احتمال بارداری را به دندانپزشک بگویید؛ انتخاب نوع و مقدار داروی بی‌حسی با اوست.

پیش از بی حسی دندانپزشکی چه چیزهایی را باید به دندانپزشک بگویید؟

پیش از بی حسی دندانپزشکی، دندانپزشک باید تصویر کاملی از سلامت شما داشته باشد. NHS می‌گوید هر حساسیتی به دارو یا مواد دیگر را بگویید. Cleveland Clinic اضافه می‌کند که حساسیت‌ها، مشکلات قبلی با داروهای بی‌حسی و ترس از سوزن را هم مطرح کنید. MouthHealthy هم سلامت عمومی، سابقه حساسیت و سطح اضطراب را از عوامل تصمیم‌گیری می‌داند.

فهرست آنچه باید بگویید

  • بیماری‌ها: بیماری قلبی، فشار خون، دیابت، بیماری کبد یا کلیه، تشنج و هر بیماری دیگر.
  • داروها: همه داروهای نسخه‌ای، بدون نسخه، گیاهی، ویتامین‌ها و مکمل‌ها.
  • حساسیت‌ها: به هر دارو یا ماده‌ای که می‌شناسید.
  • واکنش‌های قبلی: هر حس یا اتفاق غیرعادی پس از بی‌حسی‌های گذشته.
  • بارداری یا شیردهی: حتی اگر هنوز مطمئن نیستید.
  • ترس و اضطراب: به‌ویژه ترس از تزریق.

چرا فهرست داروها مهم است؟

healthdirect می‌گوید کبودی یا درد محل تزریق با برخی داروهای منظم محتمل‌تر است. همچنین دندانپزشک برای انتخاب دارو و مقدار آن به تصویر کامل داروهای شما نیاز دارد. هیچ دارویی را پیش از درمان خودسرانه قطع، شروع یا کم و زیاد نکنید؛ اگر تغییری لازم باشد، دندانپزشک و پزشک شما تصمیم می‌گیرند.

بیماری قلبی و فشار خون

Cleveland Clinic می‌گوید گاهی مواد دیگری به داروی بی‌حسی افزوده می‌شود تا ایمنی بیشتر شود و اثر آن طولانی‌تر بماند. انتخاب ترکیب دارو و مقدار آن کار دندانپزشک است و به سلامت شما بستگی دارد. به همین دلیل اگر بیماری قلبی، فشار خون، اختلال ریتم قلب یا هر بیماری دیگری دارید، حتی اگر کنترل‌شده است، آن را پیش از تزریق بگویید.

بیماری‌های زمینه‌ای و درمان‌های بزرگ‌تر

اگر بیماری زمینه‌ای دارید و درمانی مانند ایمپلنت در پیش است، هماهنگی با پزشک معالج اهمیت بیشتری دارد. مطالب ایمپلنت دندان و بیماری قلبی و ایمپلنت در بیماران دیابتی نکات این هماهنگی را توضیح می‌دهند.

بی‌حسی دندانپزشکی در بارداری بی‌خطر است؟

منابع بی‌حسی موضعی دندانپزشکی را در بارداری بی‌خطر می‌دانند. MouthHealthy می‌گوید اگر در بارداری به پرکردن، درمان ریشه یا کشیدن دندان نیاز دارید، داروهای بی‌حسی‌ای که دندانپزشک به کار می‌برد برای شما و جنین بی‌خطرند. Cleveland Clinic هم بی‌حسی موضعی را در بارداری عموماً بی‌خطر می‌داند، اما توصیه می‌کند پیش از آن با ارائه‌دهنده درمان مشورت کنید.

چه چیزهایی را بگویید؟

MouthHealthy توصیه می‌کند بارداری را فوراً، حتی اگر مطمئن نیستید، به تیم دندانپزشکی بگویید و هفته بارداری، تاریخ تقریبی زایمان و داروهای خود را اعلام کنید. این منبع می‌گوید در بارداری پرخطر، دندانپزشک یا پزشک ممکن است تعویق برخی درمان‌ها را پیشنهاد کند.

آرام‌بخشی در بارداری فرق دارد

Cleveland Clinic در صفحه آرام‌بخشی دندانپزشکی می‌گوید ممکن است دندانپزشک توصیه کند درمان‌هایی که به آرام‌بخشی نیاز دارند تا پس از بارداری عقب بیفتند، زیرا برخی آرام‌بخش‌ها ممکن است بر رشد جنین اثر بگذارند. بنابراین تصمیم درباره هر دارو، آرام‌بخشی یا عکس دندان را دندانپزشک همراه با پزشک بارداری می‌گیرد. جزئیات بیشتر در مطلب دندانپزشکی در بارداری آمده است.

طرح ساده دندانپزشک و دستیار در حال درمان بیمار بزرگسال روی یونیت دندانپزشکی
این طرح ساده دندانپزشک و دستیار را هنگام درمان یک بیمار بزرگسال روی یونیت نشان می‌دهد. پیش از شروع، یک علامت توقف مانند بالا بردن دست توافق کنید تا اگر در طول کار درد حس کردید، دندانپزشک بی‌حسی را بررسی یا تکمیل کند. تصویر: DataBase Center for Life Science (DBCLS) / Wikimedia Commons — مجوز CC BY 4.0

ترس از تزریق و اضطراب را چگونه مدیریت کنیم؟

ترس از تزریق در بی حسی دندانپزشکی رایج است و پنهان کردن آن کمکی نمی‌کند. Cleveland Clinic می‌گوید عصبی بودن پیش از بی‌حسی موضعی، به‌ویژه وقتی تزریقی است، طبیعی است و توصیه می‌کند ترس از سوزن را به ارائه‌دهنده درمان بگویید. گفتن ترس به دندانپزشک امکان می‌دهد آهسته‌تر کار کند، بیشتر توضیح دهد و استراحت‌های کوتاه بگذارد.

کارهایی که ممکن است کمک کنند

  1. پیش از شروع، ترس خود را با یک جمله ساده بگویید.
  2. یک علامت توقف، مانند بالا بردن دست، توافق کنید.
  3. بپرسید آیا پیش از تزریق ژل بی‌حسی زده می‌شود.
  4. هنگام تزریق آرام و عمیق نفس بکشید.
  5. از دندانپزشک بخواهید هر مرحله را پیش از انجام توضیح دهد.

اگر قبلاً تجربه بدی داشته‌اید

تجربه دردناک گذشته، مثلاً درمانی که بی‌حسی آن کافی نبود، ممکن است ترس از جلسه بعد را بیشتر کند. این تجربه را دقیق برای دندانپزشک توضیح دهید؛ اینکه چه درمانی بود، کجا درد داشتید و چه اتفاقی افتاد. به این ترتیب، او می‌تواند پیش از شروع، بی‌حسی را با دقت بیشتری بررسی کند و در طول کار از شما بپرسد.

اگر ترس شدید است

اگر ترس به حدی است که درمان را عقب می‌اندازید، راهکارهای مرحله‌به‌مرحله و کمک روان‌شناختی وجود دارد. مطلب ترس از دندانپزشکی این راهکارها را با جزئیات توضیح می‌دهد. در برخی موارد، آرام‌بخشی هم گزینه‌ای است که باید با دندانپزشک بررسی شود.

بی‌حسی موضعی با آرام‌بخشی و بیهوشی چه فرقی دارد؟

تفاوت اصلی در سطح هوشیاری است. NHS توضیح می‌دهد که در بی‌حسی موضعی بیدارید و فقط ناحیه درمان بی‌حس است، در آرام‌بخشی بیدار اما خواب‌آلود و آرام هستید و در بیهوشی عمومی بی‌هوش می‌شوید. Cleveland Clinic می‌گوید در آرام‌بخشی دندانپزشکی، پس از آرام شدن بیمار معمولاً بی‌حسی موضعی هم برای دندان و لثه انجام می‌شود.

مقایسه کلی

ویژگی بی‌حسی موضعی آرام‌بخشی
هوشیاری کاملاً بیدار بیدار ولی خواب‌آلود
هدف قطع درد ناحیه کاهش اضطراب
ناشتایی معمولاً لازم نیست گاهی لازم است
همراه برای برگشت طبق نظر دندانپزشک لازم است

ناشتایی و آمادگی

Cleveland Clinic می‌گوید برای کارهای کوچک با بی‌حسی موضعی معمولاً می‌توان مثل همیشه خورد و نوشید، اما بیهوشی عمومی تقریباً همیشه ناشتایی لازم دارد. این منبع در صفحه آرام‌بخشی هم می‌گوید ممکن است لازم باشد چند ساعت پیش از نوبت چیزی نخورید و ننوشید. دستور دقیق را از دندانپزشک بگیرید.

برای درمان‌های طولانی‌تر

در درمان‌های بزرگ‌تر مانند ایمپلنت، انتخاب میان بی‌حسی تنها و بی‌حسی همراه آرام‌بخشی به نوع درمان، سلامت و اضطراب شما بستگی دارد. توضیح کامل انواع آرام‌بخشی، ایمنی و آمادگی آن را در مطلب بی‌حسی و آرام‌بخشی در ایمپلنت بخوانید.

بی‌حسی طولانی پس از درمان چه زمانی نیاز به تماس دارد؟

اگر بی‌حسی بیش از زمانی که دندانپزشک گفته طول کشید، با او تماس بگیرید. Cleveland Clinic توصیه می‌کند در صورت بی‌حسی یا ضعف عضلانی طولانی‌تر از انتظار با ارائه‌دهنده درمان تماس بگیرید و healthdirect ادامه بی‌حسی پس از ۲۴ ساعت را دلیل صحبت با پزشک می‌داند. حتی اگر حس به‌تدریج در حال برگشت باشد، بررسی به‌موقع اهمیت دارد.

علت‌های احتمالی

healthdirect آسیب موقت عصب را از عوارض کمتر شایع بی‌حسی موضعی می‌داند؛ وضعیتی که ممکن است بخشی از بدن را بیش از انتظار بی‌حس یا ضعیف نگه دارد. گاهی هم خود درمان، مانند کشیدن دندان یا کاشت ایمپلنت در نزدیکی عصب، علت بی‌حسی طولانی است. تشخیص این دو با معاینه دندانپزشک است.

هنگام تماس چه بگویید؟

  • چه درمانی، چه روزی و در کدام ناحیه انجام شده است؛
  • کدام قسمت‌ها، مثل لب، چانه یا زبان، هنوز بی‌حس‌اند؛
  • آیا گزگز، سوزش یا درد هم دارید؛
  • آیا وضعیت از زمان درمان بهتر شده یا نه.

ثبت تغییرات حس

اگر بی‌حسی طولانی شده، نوشتن چند نکته ساده به دندانپزشک کمک می‌کند. هر روز بنویسید کدام ناحیه بی‌حس است، آیا گزگز یا سوزش دارید و آیا ناحیه بی‌حس کوچک‌تر شده است. این یادداشت‌ها نشان می‌دهند وضعیت رو به بهبود است یا نه. با این حال، یادداشت‌برداری جایگزین تماس با دندانپزشک نیست.

پس از ایمپلنت

اگر بی‌حسی پس از کاشت ایمپلنت ادامه پیدا کرده، گزارش زودهنگام به جراح اهمیت ویژه‌ای دارد. مطلب بی حسی بعد از ایمپلنت تفاوت بی‌حسی دارویی و درگیری عصب و مسیر بررسی را توضیح می‌دهد.

باورهای نادرست درباره بی حسی دندانپزشکی

درباره بی حسی دندانپزشکی باورهای نادرستی رایج است که گاهی باعث اضطراب بیشتر یا تصمیم‌های اشتباه می‌شوند. در این بخش چند نمونه را با توضیح منابع مرور می‌کنیم.

«اگر بی‌حس شوم، هیچ حسی نخواهم داشت»

نادرست است. healthdirect می‌گوید پس از بی‌حسی موضعی ممکن است هنوز فشار یا حرکت حس شود و Cleveland Clinic هم از احتمال حس فشار می‌گوید. هدف بی‌حسی قطع درد است، نه همه حس‌ها.

«بی‌حسی یعنی بیهوشی خفیف»

نادرست است. به گفته NHS و Cleveland Clinic، بی‌حسی موضعی هوشیاری را از بین نمی‌برد. اگر به آرامش بیشتر نیاز دارید، آرام‌بخشی روشی جداگانه است.

«گفتن داروهایم لازم نیست، چون فقط یک تزریق کوچک است»

نادرست است. منابع بر گفتن حساسیت‌ها، واکنش‌های قبلی و داروها تأکید می‌کنند. حتی یک تزریق کوچک هم با دانستن سابقه پزشکی شما ایمن‌تر انجام می‌شود.

«هرچه بی‌حسی بیشتر باشد، بهتر است»

نادرست است. NHS می‌گوید پزشک یا دندانپزشک پیش از شروع مطمئن می‌شود که مقدار مناسب بی‌حسی را گرفته‌اید تا دردی حس نکنید و در طول درمان شما را زیر نظر دارد. مقدار مناسب را دندانپزشک بر اساس درمان و سلامت شما تعیین می‌کند. اگر درد داشتید بگویید، اما درخواست بی‌حسی «اضافه» بدون دلیل منطقی نیست.

«در بارداری نباید هیچ بی‌حسی دریافت کرد»

نادرست است. MouthHealthy داروهای بی‌حسی دندانپزشکی را برای مادر و جنین بی‌خطر می‌داند. بنابراین عقب انداختن درمان ضروری به این دلیل منطقی نیست؛ تصمیم را با دندانپزشک و پزشک بارداری بگیرید.

«اگر بی‌حسی فردا هم ماند، خودش خوب می‌شود»

ممکن است حس به‌تدریج برگردد، اما منابع توصیه می‌کنند بی‌حسی طولانی‌تر از انتظار را به ارائه‌دهنده درمان بگویید. منتظر ماندن بدون خبر دادن توصیه نمی‌شود.

پیش از نوبت درباره بی‌حسی چه سؤال‌هایی بپرسیم؟

پرسیدن چند سؤال ساده پیش از درمان، هم اضطراب را کم می‌کند و هم کمک می‌کند برنامه روزتان را بهتر بچینید. healthdirect پیشنهاد می‌کند درباره روش‌ها، خطرها و مدیریت درد پس از تمام شدن اثر بی‌حسی بپرسید. این فهرست را می‌توانید همراه ببرید.

فهرست سؤال‌های پیشنهادی

  1. برای این درمان بی‌حسی سطحی، تزریقی یا هر دو لازم است؟
  2. بی‌حسی معمولاً تا چند ساعت ادامه دارد و کدام نواحی بی‌حس می‌شوند؟
  3. پیش از نوبت می‌توانم غذا بخورم؟
  4. پس از درمان کی می‌توانم غذا بخورم و بنوشم؟
  5. بعد از درمان می‌توانم خودم رانندگی کنم؟
  6. با توجه به داروها و بیماری‌هایم، نکته خاصی وجود دارد؟
  7. اگر بی‌حسی طولانی شد یا عارضه‌ای داشتم، با چه کسی تماس بگیرم؟

رضایت آگاهانه

حق دارید پیش از هر درمان درباره روش‌ها، خطرها و گزینه‌ها توضیح بگیرید. مطلب رضایت آگاهانه در دندانپزشکی توضیح می‌دهد چه پرسش‌هایی بخشی از این گفت‌وگو هستند.

روز درمان را چگونه برای بی‌حسی برنامه‌ریزی کنیم؟

برنامه‌ریزی ساده کمک می‌کند ساعت‌های بی‌حسی بی‌دردسر بگذرد. چون ممکن است چند ساعت صحبت کردن و غذا خوردن دشوار باشد، بهتر است جلسه مهم کاری یا مهمانی را درست پس از نوبت نگذارید. اگر آرام‌بخش دریافت می‌کنید، از قبل همراه هماهنگ کنید.

زمان‌بندی نوبت

اگر امکان انتخاب دارید، نوبتی را انتخاب کنید که پس از آن فرصت استراحت کوتاهی داشته باشید. برای بسیاری از افراد، نوبتی که بلافاصله پیش از یک وعده اصلی نیست راحت‌تر است، چون مجبور نیستند با دهان بی‌حس غذا بخورند. این‌ها پیشنهادهای عملی‌اند و جزئیات آن را با نظر دندانپزشک تنظیم کنید.

پیش از رفتن

  • اگر دندانپزشک منعی نگذاشته، وعده سبکی بخورید.
  • فهرست داروها و بیماری‌های خود را همراه داشته باشید.
  • اگر در مسیر برگشت ممکن است به همراه نیاز داشته باشید، از قبل هماهنگ کنید.

پس از برگشت

  • تا برگشت حس، غذای داغ و جویدن با سمت بی‌حس را کنار بگذارید.
  • دستورهای ویژه درمان را دنبال کنید.
  • اگر درد پس از درمان یا بی‌حسی بیش از انتظار طول کشید، تماس بگیرید.

برای درمان‌های بزرگ‌تر مانند ایمپلنت، مطلب روز جراحی ایمپلنت جزئیات بیشتری درباره برنامه‌ریزی آن روز دارد.

چه زمانی پس از بی‌حسی باید فوراً کمک گرفت؟

بیشتر عوارض بی‌حسی خفیف‌اند، اما برخی علائم نیاز به کمک فوری دارند. اگر پس از بی‌حسی دچار دشواری تنفس، ورم سریع صورت، لب یا گلو، خارش یا کهیر گسترده، تشنج، درد قفسه سینه یا گیجی شدید شدید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. NHS می‌گوید اگر نگران عوارض هستید یا بهتر نمی‌شوند، کمک فوری پزشکی بگیرید.

علائمی که نیاز به تماس با دندانپزشک دارند

  • بی‌حسی یا گزگزی که بیش از زمان گفته‌شده ادامه دارد؛
  • درد، ورم یا کبودی محل تزریق که بیشتر می‌شود؛
  • سردرد یا سرگیجه‌ای که بهتر نمی‌شود؛
  • زخم یا ورم ناشی از گاز گرفتن لب یا گونه که بدتر می‌شود.

علائم مربوط به خود درمان

گاهی علائم به خود درمان مربوط است، نه به بی‌حسی؛ مثلاً خونریزی ادامه‌دار پس از کشیدن دندان یا تورم همراه تب. برای علائم اورژانسی دندانپزشکی، مطلب اورژانس دندانپزشکی را ببینید.

جمع‌بندی

بی حسی دندانپزشکی روشی رایج و به‌طور کلی ایمن برای انجام درمان‌هایی مانند پرکردن، درمان ریشه، کشیدن دندان و ایمپلنت است. داروی بی‌حسی پیام درد را در یک ناحیه موقتاً متوقف می‌کند، شما بیدار می‌مانید و ممکن است فقط فشار حس کنید. اثر آن معمولاً چند ساعت است؛ در این مدت از گاز گرفتن لب و گونه و از غذای داغ دوری کنید.

پیش از درمان، بیماری‌ها، داروها، حساسیت‌ها، واکنش‌های قبلی، بارداری و ترس خود را بگویید. اگر بی‌حسی بیش از زمان مورد انتظار ادامه یافت یا علامت غیرعادی داشتید، با دندانپزشک تماس بگیرید و در علائم شدید از اورژانس کمک بگیرید. اگر درد دندان شما با گرفتگی بینی همراه است، مطلب درد دندان و سینوزیت را هم بخوانید.

این مطلب جایگزین معاینه نیست. برای بررسی شرایط خودتان و برنامه درمان، از مشاوره رایگان استفاده کنید.

سؤالات متداول

بی حسی دندانپزشکی چقدر طول می‌کشد؟

مدت بی‌حسی به نوع دارو، مقدار آن، محل تزریق و مواد افزودنی بستگی دارد. Cleveland Clinic می‌گوید پس از بی‌حسی برای درمان دندانپزشکی ممکن است تا هفت ساعت صحبت کردن واضح یا غذا خوردن دشوار باشد. healthdirect در صفحه‌ای عمومی می‌گوید اثر معمولاً چند ساعت است. زمان مورد انتظار را از دندانپزشک خود بپرسید.

آیا تزریق بی‌حسی دندان درد دارد؟

NHS می‌گوید ممکن است هنگام تزریق کمی ناراحتی حس کنید. MouthHealthy توضیح می‌دهد که دندانپزشک ممکن است پیش از تزریق، ژل بی‌حسی روی لثه بزند تا سطح آن بی‌حس شود. اگر از تزریق می‌ترسید، این را از قبل بگویید تا دندانپزشک آهسته‌تر و با توضیح بیشتر کار کند.

بعد از بی‌حسی دندان کی می‌توان غذا خورد؟

تا وقتی لب، گونه یا زبان بی‌حس است، احتمال گاز گرفتن آن‌ها یا سوختن با غذای داغ وجود دارد. Cleveland Clinic توصیه می‌کند با سمت بی‌حس غذا نجوید. بسیاری از دندانپزشکان صبر تا برگشت حس را پیشنهاد می‌کنند؛ زمان دقیق را بسته به درمانی که انجام شده از دندانپزشک خود بپرسید.

چرا بی‌حسی دندان گاهی اثر نمی‌کند؟

healthdirect می‌گوید عفونت در ناحیه درمان ممکن است اثر بی‌حسی موضعی را کم کند و گاهی ناحیه به اندازه کافی بی‌حس نمی‌شود. در این حالت دندانپزشک ممکن است بی‌حسی را تکمیل کند یا روش دیگری انتخاب کند. اگر در طول درمان درد حس کردید، فوراً با علامت توافق‌شده خبر دهید.

آیا بی‌حسی دندانپزشکی در بارداری بی‌خطر است؟

MouthHealthy می‌گوید داروهای بی‌حسی‌ای که دندانپزشک برای پرکردن، درمان ریشه یا کشیدن دندان به کار می‌برد برای مادر و جنین بی‌خطرند و Cleveland Clinic هم آن را در بارداری عموماً بی‌خطر می‌داند. با این حال بارداری، هفته آن و داروهای خود را به دندانپزشک بگویید تا تصمیم با هماهنگی پزشک بارداری گرفته شود.

آیا بعد از بی‌حسی دندان می‌توان رانندگی کرد؟

منابع در این باره یکسان نمی‌گویند. Cleveland Clinic می‌گوید پس از بی‌حسی موضعی برای درمان دندانپزشکی معمولاً می‌توان رانندگی کرد، اما NHS توصیه می‌کند پس از بی‌حسی موضعی کسی شما را به خانه برساند و دندانپزشک در این باره راهنمایی می‌کند. اگر آرام‌بخش هم گرفته‌اید، خودتان رانندگی نکنید.

عوارض بی‌حسی دندانپزشکی چیست؟

NHS عوارض احتمالی را ناراحتی هنگام تزریق، کبودی یا درد خفیف محل تزریق، سوزش یا گزگز هنگام برگشت حس، سردرد، سرگیجه، تاری دید و بی‌حسی یا گزگز ماندگار می‌داند. به گفته NHS این عوارض معمولاً در چند دقیقه تا چند ساعت بهتر می‌شوند و عوارض جدی بسیار نادرند.

آیا ممکن است به داروی بی‌حسی حساسیت داشته باشم؟

Cleveland Clinic حساسیت به داروی بی‌حسی موضعی را بسیار نادر می‌داند و NHS می‌گوید واکنش شدید حساسیتی معمولاً در چند دقیقه اول رخ می‌دهد و تیم درمان برای رسیدگی فوری به آن آموزش دیده است. اگر قبلاً پس از بی‌حسی واکنشی داشته‌اید، پیش از درمان حتماً به دندانپزشک بگویید.

بی‌حسی موضعی با آرام‌بخشی چه فرقی دارد؟

بی‌حسی موضعی فقط ناحیه‌ای از دهان را بی‌حس می‌کند و شما بیدار و هوشیار می‌مانید. آرام‌بخشی، طبق NHS، شما را بیدار اما خواب‌آلود و آرام نگه می‌دارد و بیهوشی عمومی شما را بی‌هوش می‌کند. Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که در آرام‌بخشی دندانپزشکی هم معمولاً بی‌حسی موضعی برای دندان و لثه انجام می‌شود.

اگر بی‌حسی دندان تا فردا ادامه داشت چه کنیم؟

Cleveland Clinic می‌گوید اگر بی‌حسی یا ضعف عضلانی بیش از زمان مورد انتظار طول کشید با پزشک تماس بگیرید و healthdirect ادامه بی‌حسی پس از ۲۴ ساعت را دلیل صحبت با پزشک می‌داند. بنابراین با دندانپزشک خود تماس بگیرید تا وضعیت را بررسی کند؛ صبر کردن بدون خبر دادن توصیه نمی‌شود.

منابع و مطالعه بیشتر

  1. Local anaesthetic NHS
  2. Local Anesthesia: What It Is, Uses, Side Effects & Types Cleveland Clinic
  3. Local anaesthetic healthdirect
  4. Anesthesia and Sedation MouthHealthy (American Dental Association)
  5. Sedation Dentistry Cleveland Clinic
  6. Pregnancy Dental Concerns MouthHealthy (American Dental Association)

این منابع برای آگاهی عمومی معرفی شده‌اند؛ تشخیص و تصمیم درمانی فقط پس از معاینه دندانپزشک انجام می‌شود.

دیدگاه‌ها ۰

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را می‌نویسد.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. لطفاً شماره تماس، نشانی یا اطلاعات پزشکی شخصی ننویسید؛ پاسخ‌ها جایگزین معاینه دندانپزشک نیستند.