ترمیم دندان (پر کردن دندان)؛ انواع مواد، مراحل، حساسیت بعد از ترمیم و زمان تعویض پرکردگی
فهرست مطالب ۲۴ بخش
- ترمیم دندان چیست و چه زمانی لازم میشود؟
- پوسیدگی دندان چگونه به حفره تبدیل میشود؟
- آیا هر لکه یا پوسیدگی کوچکی نیاز به پر کردن دارد؟
- مواد ترمیم دندان کدام‌اند؟
- ترمیم کامپوزیت چه ویژگی‌هایی دارد؟
- آیا پرکردگی آمالگام بی‌خطر است؟
- گلاس آینومر و ترمیم موقت برای چه به کار می‌روند؟
- اینله و آنله چه زمانی جای پرکردگی معمولی را می‌گیرند؟
- کدام ماده ترمیم دندان برای من مناسب‌تر است؟
- ترمیم دندان چگونه انجام میشود؟
- آیا ترمیم دندان درد دارد؟
- بعد از ترمیم دندان چه انتظاری داشته باشیم؟
- حساسیت بعد از پر کردن دندان طبیعی است؟
- چه نشانه‌هایی پس از ترمیم نیاز به مراجعه سریع دارد؟
- چه زمانی ترمیم دندان کافی نیست؟
- آیا پرکردگیهای قدیمی را باید عوض کرد؟
- ترمیم زیبایی با کامپوزیت یا لمینت؛ چه تفاوتی دارند؟
- ترمیم دندان در کودکان و بارداری چه نکاتی دارد؟
- دوام ترمیم دندان به چه عواملی بستگی دارد؟
- چگونه از پوسیدگی تازه و خرابی ترمیم پیشگیری کنیم؟
- هزینه ترمیم دندان به چه عواملی بستگی دارد؟
- باورهای نادرست درباره ترمیم دندان کدام‌اند؟
- چه سؤال‌هایی پیش از ترمیم دندان از دندانپزشک بپرسیم؟
- جمع‌بندی
ترمیم دندان، که در زبان روزمره «پر کردن دندان» هم گفته میشود، یعنی برداشتن بخش پوسیده یا آسیبدیده دندان و پر کردن جای آن با مادهای محکم تا شکل، کارکرد و محافظت دندان برگردد. ترمیم دندان معمولاً برای حفرههای ناشی از پوسیدگی، لب‌پریدگی‌های کوچک و ترمیم‌های قدیمیِ خراب‌شده انجام میشود و ماده آن می‌تواند کامپوزیت همرنگ دندان، آمالگام، گلاس آینومر یا ترمیم‌های لابراتواری مثل اینله و آنله باشد.
در این راهنما توضیح می‌دهیم پوسیدگی چگونه به حفره تبدیل میشود، هر ماده ترمیمی چه ویژگی‌هایی دارد، FDA درباره آمالگام دقیقاً چه میگوید، پر کردن دندان چه مراحلی دارد و حساسیت بعد از آن چه زمانی طبیعی است. همچنین می‌گوییم چه وقت پرکردگی کافی نیست و کار به روکش یا درمان ریشه می‌رسد، و پرکردگی قدیمی را چه زمانی باید عوض کرد.
ترمیم دندان چیست و چه زمانی لازم میشود؟
ترمیم دندان درمانی است که بخش پوسیده یا شکسته دندان را برمی‌دارد و جای آن را با مادهای مقاوم پر میکند تا دندان دوباره شکل و کارکرد درست داشته باشد. معمولاً وقتی لازم میشود که پوسیدگی به حفره تبدیل شده، لبه یا گوشه دندان پریده، یا ترمیم قدیمی شکسته، نشتی دارد یا زیر آن پوسیدگی تازه ایجاد شده است.
ترمیم دندان دقیقاً چه کاری میکند؟
ترمیم دو هدف اصلی دارد. اول، بافت آسیبدیده را حذف میکند تا پوسیدگی پیشروی نکند. دوم، فضای خالی را با مادهای پر میکند که در برابر جویدن مقاوم است و از ورود دوباره باکتری‌ها و مواد غذایی جلوگیری میکند. Cleveland Clinic یادآوری میکند که پیش از قرار دادن پرکردگی، بخش پوسیده باید برداشته شود، زیرا باقی ماندن آن ممکن است حفره را بزرگ‌تر کند.
چه مشکلاتی معمولاً با ترمیم درمان می‌شوند؟
- حفره ناشی از پوسیدگی روی سطح جونده، بین دندان‌ها یا نزدیک لثه؛
- لب‌پریدگی و ترک‌های کوچک در لبه دندان؛
- ترمیم قدیمی که شکسته، ساییده یا لبه‌اش باز شده است؛
- پوسیدگی ثانویه در کنار یا زیر پرکردگی قبلی؛
- سایش یا فرسایش موضعی که عاج را در معرض قرار داده است.
ترمیم دندان با پرکردگی چه فرقی دارد؟
در گفت‌وگوی روزمره، «ترمیم» و «پرکردگی» اغلب به یک معنا به کار می‌روند. با این حال در دندانپزشکی، «ترمیم» واژه گسترده‌تری است. Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که اصطلاح ترمیم دندانی طیفی از درمان‌ها را در بر می‌گیرد؛ از پرکردگی ساده تا اینله، آنله، بریج و روکش. در این مقاله تمرکز ما بر پرکردگیها و ترمیم‌های جزئی تاج دندان است.
ویژه خوانندگان لبخندنو
مشاوره تخصصی زیبایی دندان رایگان
۵۰۰٬۰۰۰ تومان
رایگان
- بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
- برآورد هزینه و روش درمان مناسب
- بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان
فرصت ثبت‌نام این دوره:
- چند سؤال کوتاه
- انتخاب شهر
- تأیید شماره
پوسیدگی دندان چگونه به حفره تبدیل میشود؟
پوسیدگی دندان زمانی آغاز میشود که باکتری‌های دهان از قندها و نشاسته‌ها اسید می‌سازند و این اسید مواد معدنی مینا را حل میکند. اگر این حمله اسیدی بارها تکرار شود و بزاق و فلوراید نتوانند مواد معدنی را جبران کنند، مینا ضعیف میشود، می‌شکند و حفره، یعنی همان سوراخ دندان، ایجاد میشود.
مراحل پوسیدگی به زبان ساده
- باکتری‌های پلاک با قند و نشاسته تماس پیدا می‌کنند و اسید می‌سازند.
- اسید مواد معدنی مینا را برمی‌دارد و گاهی لکه سفید گچی ظاهر میشود.
- اگر از دست رفتن مواد معدنی ادامه پیدا کند، مینا ضعیف میشود و می‌شکند.
- حفره شکل می‌گیرد و پوسیدگی به عاج، یعنی لایه زیر مینا، می‌رسد.
- اگر درمان نشود، پوسیدگی ممکن است به پالپ برسد و درد، عفونت یا آبسه ایجاد کند.
چرا پوسیدگی اولیه اغلب علامتی ندارد؟
به گفته NIDCR، پوسیدگی در مراحل اولیه معمولاً علامتی ندارد. با پیشرفت آن، ممکن است دندان درد یا حساسیت به شیرینی، گرما و سرما پیدا کند. به همین دلیل بسیاری از حفره‌ها در چکاپ دندانپزشکی و نه با درد پیدا می‌شوند. دندانپزشک لکه‌های سفید، قهوه‌ای یا سیاه، نواحی نرم و در صورت نیاز تصویر رادیوگرافی را بررسی میکند.
چه کسانی بیشتر در معرض پوسیدگی هستند؟
پوسیدگی در هر سنی رخ می‌دهد. NIDCR توضیح می‌دهد که کودکان خردسال در معرض پوسیدگی زودهنگام کودکی هستند و در بسیاری از بزرگسالان مسن‌تر، تحلیل لثه سطح ریشه را در معرض باکتری‌ها قرار می‌دهد و پوسیدگی ریشه ایجاد میکند. همچنین مصرف مکرر خوراکی‌های شیرین، خشکی دهان و بهداشت ناکافی خطر را بیشتر می‌کنند. درباره نقش خشکی دهان در راهنمای خشکی دهان و همه عوامل خطر و راه‌های پیشگیری در راهنمای پوسیدگی دندان بیشتر بخوانید.
آیا هر لکه یا پوسیدگی کوچکی نیاز به پر کردن دارد؟
خیر، همه لکه‌ها نیاز به پر کردن ندارند. به گفته NIDCR، وقتی پوسیدگی هنوز در مرحله اولیه است و حفره‌ای ایجاد نشده، دندانپزشک ممکن است با فلوراید آن را متوقف یا برگشت دهد. اما وقتی مینا شکسته و حفره ایجاد شده، معمولاً درمان با ترمیم دندان لازم است، چون حفره خودبه‌خود بسته نمیشود.
لکه سفید، لکه قهوه‌ای و حفره چه فرقی دارند؟
| یافته | معنای احتمالی | اقدام رایج |
|---|---|---|
| لکه سفید گچی | از دست رفتن اولیه مواد معدنی | فلوراید، بهداشت و پیگیری |
| لکه قهوه‌ای سخت | گاهی پوسیدگی متوقف‌شده یا رنگ‌دانه | معاینه و پیگیری |
| ناحیه نرم یا چسبنده | پوسیدگی فعال | معمولاً ترمیم |
| حفره آشکار | شکست مینا و درگیری عاج | ترمیم |
این جدول فقط برای آشنایی است و تشخیص قطعی با معاینه و گاهی رادیوگرافی انجام میشود. همه لکه‌های سفید هم پوسیدگی نیستند؛ برخی از آن‌ها رشدی یا ناشی از عوامل دیگرند. برای آشنایی با این تفاوت‌ها، راهنمای لکه سفید روی دندان را ببینید.
نقش فلوراید در مرحله اولیه
NIDCR توضیح می‌دهد که مینا می‌تواند با استفاده از مواد معدنی بزاق و فلوراید خمیردندان یا فلورایدی که دندانپزشک می‌زند، خود را ترمیم کند. بنابراین در لکه‌های اولیه، دندانپزشک ممکن است به جای تراش، فلوراید، اصلاح رژیم غذایی و پیگیری را پیشنهاد کند. با این حال اگر از دست رفتن مواد معدنی بیشتر از جبران آن باشد، حفره شکل می‌گیرد.
چرا نباید حفره را رها کرد؟
حفره‌ای که درمان نشود معمولاً بزرگ‌تر میشود. در واقع ترمیم یک حفره کوچک، ساختار سالم بیشتری از دندان را حفظ میکند. در مقابل، اگر پوسیدگی به پالپ برسد، ممکن است درمان ریشه، روکش یا حتی کشیدن دندان لازم شود. به همین دلیل Cleveland Clinic تأکید میکند که در درمان پوسیدگی، هرچه زودتر بهتر است.
مواد ترمیم دندان کدام‌اند؟
مواد ترمیم دندان در دو گروه اصلی قرار می‌گیرند: ترمیم‌های مستقیم که در همان جلسه داخل دهان ساخته و سخت می‌شوند، مثل کامپوزیت، آمالگام و گلاس آینومر؛ و ترمیم‌های غیرمستقیم که در لابراتوار یا با دستگاه رایانه‌ای ساخته می‌شوند، مثل اینله و آنله سرامیکی یا طلا. هر کدام مزایا و محدودیت‌های خود را دارند.
ترمیم‌های مستقیم
به گفته Cleveland Clinic، ترمیم مستقیم بدون نیاز به لابراتوار و ترمیم موقت ساخته و قرار داده میشود و معمولاً یک جلسه کافی است. مواد رایج این گروه عبارت‌اند از:
- کامپوزیت رزینی: همرنگ دندان، از پایه رزینی همراه با پودر کوارتز، سیلیکا یا شیشه؛
- آمالگام: نقره‌ای‌رنگ، مخلوطی از جیوه با نقره، قلع، روی و مس؛
- گلاس آینومر: همرنگ دندان، از پودر شیشه سیلیکا.
ترمیم‌های غیرمستقیم
ترمیم غیرمستقیم ابتدا بیرون از دهان ساخته میشود. Cleveland Clinic میگوید بیشتر آن‌ها دو جلسه لازم دارند؛ یک جلسه برای قالب‌گیری و جلسه دیگر برای نصب. البته اگر مطب از طراحی و ساخت رایانه‌ای استفاده کند، گاهی همه کار در یک جلسه انجام میشود. مواد رایج این گروه سرامیک (پرسلن) و طلا هستند.
جدول مقایسه کلی مواد
| ماده | رنگ | روش | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
| کامپوزیت | همرنگ دندان | مستقیم | جلو و عقب، حفرههای کوچک تا متوسط |
| آمالگام | نقره‌ای | مستقیم | حفرههای بزرگ عقبی |
| گلاس آینومر | همرنگ دندان | مستقیم | ترمیم موقت، نزدیک لثه |
| سرامیک | همرنگ دندان | غیرمستقیم | اینله و آنله |
| طلا | طلایی | غیرمستقیم | اینله و آنله عقبی |
این جدول کلی است و کاربرد هر ماده در دندان شما را دندانپزشک تعیین میکند. healthdirect نیز تأکید میکند که دندانپزشک ماده مناسب را برای شما توضیح می‌دهد.
ترمیم کامپوزیت چه ویژگی‌هایی دارد؟
ترمیم کامپوزیت مادهای همرنگ دندان است که با چسب مخصوص به دندان باند میشود و با نور سخت میشود. به گفته FDA، مواد رزینی معمولاً به برداشتن ساختار سالم کمتری نسبت به آمالگام نیاز دارند و فلز سنگین ندارند، اما قرار دادن آن‌ها زمان بیشتری می‌برد و دوامشان در نواحی پرفشار ممکن است به آمالگام نرسد.
کامپوزیت چگونه به دندان می‌چسبد؟
healthdirect توضیح می‌دهد که کامپوزیت به دندان باند یا چسبانده میشود و رنگ آن با دندانهای دیگر هماهنگ میشود. دندانپزشک سطح دندان را آماده میکند، ماده چسباننده می‌زند و سپس کامپوزیت را لایه‌لایه قرار می‌دهد. Cleveland Clinic اشاره میکند که در کامپوزیت، از چراغ مخصوص برای سخت کردن ماده استفاده میشود.
مزایای کامپوزیت
- همرنگ دندان است و در دندانهای جلو و نواحی پیدا طبیعی‌تر دیده میشود.
- به گفته FDA معمولاً به تراش کمتری از ساختار سالم نیاز دارد.
- فلز سنگین ندارد.
- در بسیاری از موارد قابل تعمیر و افزودن است.
محدودیت‌های کامپوزیت
FDA توضیح می‌دهد که دوام مواد رزینی نسبت به گذشته بهتر شده، اما ممکن است به‌ویژه در دندانهای آسیا و نواحی پرفشار به دوام آمالگام نرسد. همچنین FDA از نگرانی درباره حساسیت به برخی ترکیبات مثل متاکریلات‌ها و ماندگاری این مواد نام می‌برد. علاوه بر این، کامپوزیت به محیط خشک نیاز دارد و ممکن است با گذشت زمان رنگ بگیرد.
اگر به تغییر رنگ کامپوزیت حساس هستید، راهنمای تغییر رنگ کامپوزیت را ببینید. همچنین اگر هدف شما بیشتر زیبایی است تا درمان پوسیدگی، تفاوت ترمیم کامپوزیت با باندینگ کامپوزیت دندان را در بخش‌های بعد توضیح داده‌ایم.
آیا پرکردگی آمالگام بی‌خطر است؟
FDA در صفحه اطلاعات بیماران درباره آمالگام (به‌روزرسانی سپتامبر ۲۰۲۰) میگوید مطالعات شواهد قطعی از آسیب آمالگام به سلامت جمعیت عمومی نشان نداده‌اند، اما برخی گروه‌ها ممکن است در برابر بخار جیوه آسیب‌پذیرتر باشند. بنابراین FDA به این گروه‌ها توصیه میکند که برای پرکردگی تازه، در صورت امکان و مناسب بودن، از آمالگام پرهیز کنند. انجمن دندانپزشکی آمریکا نیز آمالگام را مادهای بی‌خطر و مؤثر می‌داند.
آمالگام از چه ساخته شده است؟
به گفته FDA، آمالگام دندانی که به آن «پرکردگی نقره‌ای» هم می‌گویند، مخلوطی از جیوه، نقره، مس، قلع و روی است و حدود نیمی از وزن آن را جیوه تشکیل می‌دهد. FDA توضیح می‌دهد که این پرکردگیها ممکن است مقدار کمی بخار جیوه آزاد کنند و این مقدار به تعداد و قدمت پرکردگیها و عادت‌هایی مثل دندانقروچه و جویدن آدامس بستگی دارد.
FDA چه گروه‌هایی را پرخطرتر می‌داند؟
FDA این گروه‌ها را ممکن است در برابر جیوه آمالگام حساس‌تر بداند:
- زنان باردار و کسانی که قصد بارداری دارند؛
- مادران شیرده؛
- کودکان، به‌ویژه کودکان زیر شش سال؛
- افرادی که حساسیت یا آلرژی شناخته‌شده به جیوه یا اجزای دیگر آمالگام دارند؛
- افرادی که اختلال عصبی یا مشکل عملکرد کلیه دارند.
FDA تأکید میکند که اطلاعات درباره اثرات بخار جیوه در این گروه‌ها محدود است. به همین دلیل اگر در یکی از این گروه‌ها هستید و به پرکردگی تازه نیاز دارید، سابقه سلامت خود را با دندانپزشک در میان بگذارید.
انجمن دندانپزشکی آمریکا چه میگوید؟
MouthHealthy، سایت انجمن دندانپزشکی آمریکا، آمالگام را مادهای بادوام، سریع‌سخت‌شونده و مقرون‌به‌صرفه معرفی میکند. این منبع میگوید آمالگام ممکن است برای حفره بزرگ در دندان آسیای عقبی یا حفره زیر خط لثه گزینه مناسبی باشد. از سوی دیگر، رنگ نقره‌ای و نیاز به تراش بیشتر را از محدودیت‌های آن می‌داند.
FDA کجا آمالگام را مزیت‌دار می‌داند؟
FDA در برخی شرایط بالینی برای آمالگام مزیت قائل است؛ برای مثال وقتی بیمار در معرض خطر بالای پوسیدگی است، وقتی پرکردگی بزرگ در دندانهای عقبی با نیروی جویدن زیاد لازم است، و وقتی رطوبت، مثلاً نزدیک خط لثه، کار با مواد دیگر را دشوار میکند. تصمیم نهایی، به گفته FDA، باید میان شما و دندانپزشک و در صورت لزوم پزشک گرفته شود.
گلاس آینومر و ترمیم موقت برای چه به کار می‌روند؟
گلاس آینومر مادهای همرنگ دندان است که به گفته healthdirect به اندازه کامپوزیت محکم نیست؛ ممکن است برای ترمیم موقت به کار رود و کاربردهای دیگری مثل فیشورسیلانت هم دارد. ترمیم موقت نیز زمانی به کار میرود که درمان در چند جلسه انجام میشود یا باید حفره دندان تا جلسه بعد محافظت شود.
چه زمانی ترمیم موقت لازم است؟
healthdirect این موقعیت‌ها را برای ترمیم موقت نام می‌برد:
- وقتی درمان دندان در دو جلسه یا بیشتر انجام میشود؛
- وقتی زمان کافی برای تکمیل درمان در یک جلسه وجود ندارد؛
- وقتی درمان اورژانسی دندان لازم است؛
- وقتی حفره دندان باید میان جلسات درمان ریشه محافظت شود.
با ترمیم موقت چه کنیم؟
ترمیم موقت برای مدت محدود ساخته شده و healthdirect توضیح می‌دهد که بعداً با ترمیم دائم جایگزین میشود. بنابراین با سمت دیگر دهان بجوید، از خوراکی‌های خیلی سفت و چسبنده پرهیز کنید و نوبت جلسه بعد را از دست ندهید. اگر ترمیم موقت افتاد یا شکست، با مطب تماس بگیرید تا تصمیم بگیرند زودتر آن را جایگزین کنند یا نه.
چرا گلاس آینومر هنوز کاربرد دارد؟
با وجود استحکام کمتر، گلاس آینومر در موقعیت‌های خاص کاربردی است. برای مثال، وقتی کار در محیط کاملاً خشک دشوار است یا ترمیم کوتاه‌مدت لازم است، دندانپزشک ممکن است آن را انتخاب کند. انتخاب این ماده هم مانند بقیه مواد، به محل حفره و شرایط بیمار بستگی دارد.
اینله و آنله چه زمانی جای پرکردگی معمولی را می‌گیرند؟
اینله و آنله ترمیم‌های غیرمستقیمی هستند که در لابراتوار یا با دستگاه رایانه‌ای ساخته می‌شوند. Cleveland Clinic میگوید دندانپزشک از آن‌ها زمانی استفاده میکند که آسیب دندان بیش از حدی است که یک پرکردگی معمولی از آن پشتیبانی کند، اما آن‌قدر زیاد نیست که روکش کامل لازم باشد. این ترمیمها مثل قطعه پازل در دندان جا می‌افتند.
تفاوت اینله و آنله در یک جمله
اینله داخل شیارها و بین کاسپ‌ها، یعنی برجستگی‌های سطح جونده، قرار می‌گیرد؛ در حالی که آنله یک یا چند کاسپ را هم می‌پوشاند. بنابراین آنله معمولاً برای دندانی مناسب‌تر است که یکی از دیواره‌هایش ضعیف شده است. توضیح کامل مراحل، جنس‌ها و انتخاب میان این دو را در راهنمای اینله و آنله آورده‌ایم.
سرامیک یا طلا؟
healthdirect سرامیک و طلا را ترمیم‌هایی با دوام بالا معرفی میکند. سرامیک را میتوان با رنگ دندان هماهنگ کرد و طلا بسیار محکم است و گاهی برای دندانهای آسیا استفاده میشود. این منبع یادآوری میکند که برای این دو ماده معمولاً دو جلسه لازم است، چون در لابراتوار و متناسب با دندان شما ساخته می‌شوند.
چه زمانی ترمیم مستقیم بزرگ بس است؟
گاهی دندانپزشک ترمیم مستقیم بزرگ را هم قابل قبول می‌داند؛ مثلاً وقتی دیواره‌های کافی باقی مانده و نیروی جویدن آن ناحیه زیاد نیست. در مقابل، وقتی کاسپ‌ها نازک یا ترک‌دار هستند، پوشاندن آن‌ها با آنله یا روکش ممکن است محافظت بهتری بدهد. این تصمیم به معاینه، رادیوگرافی و گاهی آزمایش بایت نیاز دارد.
کدام ماده ترمیم دندان برای من مناسب‌تر است؟
ماده مناسب ترمیم دندان به محل و اندازه حفره، نیروی جویدن آن ناحیه، اهمیت ظاهر، امکان خشک نگه داشتن محیط کار، خطر پوسیدگی، شرایط سلامت، بارداری یا شیردهی، حساسیت‌های شناخته‌شده و هزینه بستگی دارد. هیچ مادهای برای همه دندان‌ها برتری مطلق ندارد و تصمیم با گفت‌وگو و پس از معاینه گرفته میشود.
عواملی که در انتخاب ماده اثر دارند
- محل دندان: دندانهای جلو بیشتر به ظاهر حساس‌اند و دندانهای آسیا بیشتر نیروی جویدن را تحمل می‌کنند.
- اندازه حفره: حفره کوچک معمولاً با ترمیم مستقیم ترمیم میشود و آسیب بزرگ ممکن است اینله، آنله یا روکش بخواهد.
- رطوبت محیط: نزدیکی حفره به لثه یا دشواری خشک نگه داشتن، انتخاب ماده را تغییر می‌دهد.
- خطر پوسیدگی: سابقه پوسیدگی‌های زیاد در انتخاب ماده و برنامه پیگیری اثر دارد.
- شرایط سلامت: بارداری، شیردهی، بیماری کلیه، بیماری‌های عصبی و آلرژی‌ها باید گفته شوند.
- هزینه و تعداد جلسات: ترمیم غیرمستقیم معمولاً جلسات و هزینه بیشتری دارد.
حق انتخاب بیمار
MouthHealthy تأکید میکند که شما حق دارید پس از مشورت با دندانپزشک درباره درمان و مواد آن تصمیم بگیرید. FDA نیز توصیه میکند همه گزینه‌ها، از جمله مزایا و خطرهای آمالگام و مواد دیگر، را با دندانپزشک بررسی کنید. بنابراین پرسیدن دلیل انتخاب یک ماده خاص کاملاً منطقی است.
اگر نگران جیوه هستید
FDA میگوید اگر نگران تماس با جیوه آمالگام هستید، مواد رزینی باید جدی در نظر گرفته شوند. پس اگر این نگرانی را دارید، آن را در ابتدای جلسه بگویید تا دندانپزشک گزینه‌های همرنگ دندان و محدودیت‌های هر کدام را برای حفره شما توضیح دهد.
ترمیم دندان چگونه انجام میشود؟
ترمیم دندان مستقیم معمولاً در یک جلسه انجام میشود. به گفته Cleveland Clinic، دندانپزشک ابتدا ناحیه را با بیحسی موضعی بی‌حس میکند، بافت پوسیده یا آسیبدیده را برمی‌دارد، حفره را با ماده ترمیمی پر میکند، در کامپوزیت ماده را با نور سخت میکند، لبه‌های زبر را صاف و پرداخت میکند و در پایان بایت را کنترل میکند.
مراحل ترمیم مستقیم
- معاینه دندان و در صورت نیاز گرفتن عکس رادیولوژی دندان برای دیدن عمق پوسیدگی.
- گفت‌وگو درباره ماده ترمیمی و برنامه درمان.
- بیحسی موضعی ناحیه.
- برداشتن پوسیدگی و بخش‌های ضعیف دندان با ابزارهای مخصوص.
- آماده‌سازی و تمیز کردن حفره؛ در کامپوزیت، آماده‌سازی سطح برای چسبندگی.
- قرار دادن ماده ترمیمی؛ در کامپوزیت لایه‌لایه و سخت کردن هر لایه با نور.
- شکل‌دهی برای بازسازی شیارها و تماس با دندان مجاور.
- پرداخت و صاف کردن لبه‌ها.
- کنترل بایت و برداشتن نقاط بلند تا گاز گرفتن طبیعی باشد.
ترمیم غیرمستقیم چه مراحلی دارد؟
در اینله و آنله، پس از برداشتن پوسیدگی، از دندان قالب گرفته یا اسکن میشود. سپس معمولاً یک ترمیم موقت گذاشته میشود تا ترمیم نهایی در لابراتوار ساخته شود. در جلسه بعد، تطابق، رنگ و بایت بررسی و ترمیم چسبانده میشود. اگر ساخت رایانه‌ای در مطب انجام شود، این مراحل گاهی در یک جلسه جمع می‌شوند.
اگر از دندانپزشکی می‌ترسید
Cleveland Clinic توصیه میکند اگر از دندانپزشکی اضطراب دارید، درباره روش‌های آرام‌بخشی با دندانپزشک صحبت کنید. گفتن نگرانی‌ها، توافق بر یک علامت دست برای مکث و پرسیدن درباره هر مرحله هم کمک میکند. برای راهکارهای بیشتر، راهنمای ترس از دندانپزشکی را ببینید.
آیا ترمیم دندان درد دارد؟
ترمیم دندان معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود و Cleveland Clinic میگوید پر کردن دندان نباید دردناک باشد. اگر در طول کار ناراحتی احساس کنید، کافی است به دندانپزشک بگویید تا بیحسی بیشتری بدهد. پس از رفتن بیحسی، کمی ناراحتی، حساسیت یا درد لثه در ناحیه کار شده ممکن است برای مدت کوتاهی باقی بماند.
در طول کار چه حسی دارید؟
بیشتر بیماران فشار، لرزش ابزار و صدای دستگاه را حس می‌کنند، اما درد تیز نباید داشته باشید. همچنین ممکن است دهان برای مدتی باز بماند و فک خسته شود. در این حالت درخواست چند لحظه استراحت کاملاً عادی است. بنابراین از قبل با دندانپزشک یک علامت ساده برای توقف کار هماهنگ کنید.
چرا گاهی بیحسی کامل نمیشود؟
گاهی دندانهای ملتهب یا عفونی سخت‌تر بی‌حس می‌شوند. همچنین آناتومی هر فرد متفاوت است. اگر بیحسی کافی نیست، دندانپزشک ممکن است مقدار یا روش تزریق را تغییر دهد. مهم این است که ناراحتی را پنهان نکنید، زیرا تحمل درد نه لازم است و نه به کیفیت کار کمک میکند.
پس از رفتن بیحسی
پس از برطرف شدن بیحسی، لثه ممکن است در محل گیره یا تزریق کمی حساس باشد. اگر برای این ناراحتی به مسکن نیاز دارید، نوع آن را از دندانپزشک یا داروساز بپرسید، به‌خصوص اگر بیماری زمینه‌ای دارید، باردارید یا داروی دیگری مصرف می‌کنید.
بعد از ترمیم دندان چه انتظاری داشته باشیم؟
بعد از ترمیم دندان، اگر آرام‌بخشی دریافت نکرده باشید، معمولاً میتوانید به کارهای روزمره برگردید. Cleveland Clinic میگوید خوردن و آشامیدن پس از پایان کار به پرکردگی آسیبی نمی‌زند، اما بهتر است تا رفتن بیحسی صبر کنید تا لب و گونه را ناخواسته گاز نگیرید. کمی حساسیت در روزهای نخست هم شایع است.
غذا خوردن پس از ترمیم
- تا برگشتن حس، از جویدن در سمت درمان‌شده پرهیز کنید.
- نوشیدنی خیلی داغ نخورید، چون ممکن است بیحسی مانع احساس داغی شود.
- اگر زودتر غذا میخورید، آهسته و با سمت دیگر دهان بجوید.
- اگر ترمیم موقت دارید، از خوراکی‌های سفت و چسبنده دوری کنید.
بیحسی کودکان
کودکان ممکن است به دلیل احساس عجیب بیحسی، لب یا گونه خود را بجوند و زخم کنند. بنابراین والدین باید تا برگشتن حس، کودک را زیر نظر داشته باشند و غذای جویدنی به او ندهند. اگر زخمی در لب یا گونه ایجاد شد و با گذشت زمان بهتر نشد، با دندانپزشک تماس بگیرید.
احساس ناآشنا در زبان
پس از ترمیم، زبان ممکن است سطح تازه را متفاوت حس کند. این احساس معمولاً با گذشت زمان عادی میشود. اما اگر لبه تیز، زبری یا گیر کردن نخ دندان احساس می‌کنید، دندانپزشک می‌تواند در یک جلسه کوتاه آن را صاف کند.
حساسیت بعد از پر کردن دندان طبیعی است؟
بله، حساسیت خفیف پس از ترمیم دندان شایع است. healthdirect میگوید دندان ممکن است پس از پر شدن به شیرینی، گرما، سرما یا فشار گاز گرفتن حساس‌تر شود و توصیه میکند اگر پس از چند روز همچنان حساس بود، دوباره به دندانپزشک مراجعه کنید. Cleveland Clinic هم حساسیت خفیف و درد لثه را موقت می‌داند و میگوید معمولاً طی یک تا دو هفته برطرف میشود.
چرا دندان پس از ترمیم حساس میشود؟
وقتی پوسیدگی عمیق برداشته میشود، فاصله ترمیم تا پالپ کمتر میشود. همچنین برداشتن پوسیدگی و آماده‌سازی دندان ممکن است پالپ را موقتاً تحریک کند. علاوه بر این، اگر ترمیم کمی بلندتر از حد لازم باشد، فشار گاز گرفتن روی آن متمرکز میشود و درد هنگام جویدن ایجاد میکند.
کدام حساسیت معمولاً موقت است؟
| نوع حساسیت | تفسیر رایج | اقدام |
|---|---|---|
| کوتاه با سرما که زود میرود | تحریک موقت | پیگیری و پرهیز از محرک |
| درد هنگام گاز گرفتن | بلند بودن ترمیم | مراجعه برای تنظیم بایت |
| درد ماندگار پس از گرما یا سرما | احتمال آسیب عصب | مراجعه برای بررسی |
| درد ضرباندار خودبه‌خودی | احتمال درگیری پالپ | مراجعه زودتر |
تنظیم بایت ساده است
Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که درد هنگام گاز گرفتن ممکن است به این دلیل باشد که ترمیم تازه با بایت تداخل دارد و دندانپزشک می‌تواند با شکل‌دهی دوباره آن را برطرف کند. پس اگر هنگام جویدن احساس می‌کنید دندان زودتر از بقیه به هم می‌خورد، صبر نکنید و برای تنظیم آن مراجعه کنید.
برای آشنایی با علت‌های دیگر حساسیت و مراقبت روزانه از دندان حساس، راهنمای حساسیت دندان را بخوانید.
چه نشانه‌هایی پس از ترمیم نیاز به مراجعه سریع دارد؟
پس از ترمیم دندان، اگر درد شدیدی دارید که با دارو برطرف نمیشود، صورت یا فک متورم شده، تب و لرز یا نشانه‌های دیگر عفونت دارید، یا ترمیم شکسته است، Cleveland Clinic توصیه میکند فوراً با دندانپزشک تماس بگیرید. تورمی که در صورت یا گردن پخش میشود یا با سختی بلع و تنفس همراه است، نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد.
نشانه‌هایی که نباید منتظر ماند
- تورم صورت یا فک، به‌ویژه اگر رو به گسترش باشد؛
- تب، لرز یا احساس بیماری عمومی؛
- درد شدیدی که با مسکن معمولی کنترل نمیشود؛
- درد ضرباندار که شب‌ها بیدارتان میکند؛
- شکستن یا افتادن ترمیم و لبه تیز دندان؛
- خونریزی که با فشار ملایم متوقف نمیشود.
اورژانس واقعی
اگر تورم به سمت چشم، زیر فک یا گردن گسترش یافت، اگر بلعیدن یا نفس کشیدن سخت شد یا تب بالا دارید، منتظر نوبت مطب نمانید و فوراً به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید. این نشانه‌ها ممکن است عفونت جدی باشند. برای راهنمایی بیشتر، راهنمای اورژانس دندانپزشکی را ببینید.
نشانه‌های کم‌فوریت‌تر
حساسیت خفیف به سرما، گیر کردن نخ دندان، زبری لبه یا تغییر رنگ جزئی معمولاً فوری نیستند، اما باید در نوبت بعدی یا یک مراجعه کوتاه بررسی شوند. بنابراین آن‌ها را یادداشت کنید و در مراجعه بعدی به دندانپزشک بگویید.
چه زمانی ترمیم دندان کافی نیست؟
ترمیم دندان وقتی کافی نیست که پوسیدگی به پالپ رسیده، دندان درد ضرباندار یا حساسیت ماندگار دارد، بخش بزرگی از تاج از دست رفته یا دیواره‌ها و کاسپ‌ها ترک خورده‌اند. Cleveland Clinic میگوید اگر حفره آن‌قدر بزرگ شود که به پالپ برسد، پرکردگی مشکل را حل نمی‌کند و درمان ریشه لازم میشود.
وقتی پوسیدگی به پالپ می‌رسد
Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که درد ضرباندار ممکن است یعنی پوسیدگی به پالپ رسیده است و درد شدید و ماندگار پس از تماس با گرما یا سرما ممکن است نشانه آسیب عصب باشد. در این حالت درمان ریشه یا گاهی کشیدن دندان مطرح میشود. درباره مراحل و دلایل این درمان، راهنمای عصب‌کشی دندان را بخوانید.
وقتی دندان به پوشش کامل نیاز دارد
Cleveland Clinic روکش را پوششی دندان‌شکل معرفی میکند که دندان پوسیده، شکسته، ضعیف یا ساییده را بازسازی میکند، دندان ضعیف را تقویت میکند و از دندان ترک‌خورده محافظت میکند. بنابراین وقتی پرکردگی بزرگ بخش زیادی از تاج را گرفته یا کاسپ‌ها ضعیف‌اند، روکش ممکن است گزینه مطمئن‌تری باشد. انواع و مراحل آن را در راهنمای روکش دندان توضیح داده‌ایم.
نردبان ترمیم از کم به زیاد
| میزان آسیب | گزینه رایج |
|---|---|
| لکه اولیه بدون حفره | فلوراید و پیگیری |
| حفره کوچک تا متوسط | ترمیم مستقیم |
| آسیب بزرگ با دیواره‌های کافی | اینله یا آنله |
| تاج بسیار ضعیف یا ترک‌خورده | روکش |
| درگیری پالپ | درمان ریشه و سپس ترمیم یا روکش |
| دندان غیرقابل نگهداری | کشیدن و جایگزینی |
این جدول فقط تصویری کلی و کیفی است؛ مرز میان این مرحله‌ها را دندانپزشک پس از معاینه و در صورت نیاز رادیوگرافی تعیین میکند.
دندان عصب‌کشی‌شده
دندانی که درمان ریشه شده، به‌ویژه در عقب دهان، اغلب ساختار کمتری دارد. بنابراین دندانپزشک ممکن است پس از درمان ریشه، پوشاندن کاسپ‌ها با آنله یا روکش را پیشنهاد کند. جزئیات این تصمیم را در راهنمای روکش بعد از عصب‌کشی آورده‌ایم.
اگر دندان قابل نگهداری نباشد، گزینه‌هایی مثل ایمپلنت دندان، بریج یا پروتز متحرک برای جایگزینی بررسی می‌شوند.
آیا پرکردگیهای قدیمی را باید عوض کرد؟
پرکردگیهای قدیمی فقط وقتی باید عوض شوند که دلیل بالینی وجود داشته باشد؛ مثلاً ترمیم شکسته، لبه باز شده، زیر آن پوسیدگی ایجاد شده یا دندان علامت دارد. healthdirect میگوید اگر آمالگام دارید، معمولاً نیازی به تعویض آن نیست و دندانپزشک در صورت وجود دلیل خاص به شما میگوید. تعویض بی‌دلیل، ساختار سالم دندان را کم میکند.
FDA درباره برداشتن آمالگام چه میگوید؟
FDA به‌صراحت میگوید اگر پرکردگی آمالگام شما در وضعیت خوبی است و دندانپزشک زیر آن پوسیدگی نمی‌بیند، برداشتن آن توصیه نمیشود. دلیل آن از دست رفتن غیرضروری ساختار سالم دندان و افزایش موقت تماس با بخار جیوه هنگام برداشتن است. FDA تأکید میکند که پرکردگی آمالگام سالم، حتی در گروههای پرخطر، نباید برای پیشگیری از بیماری برداشته شود، مگر اینکه از نظر پزشکی لازم باشد.
اگر بیماری خاصی دارید
FDA توصیه میکند اگر بیماری‌ای دارید، به‌ویژه حساسیت یا آلرژی به جیوه یا بیماری عصبی یا کلیوی، نیاز به برداشتن و جایگزینی را با دندانپزشک یا پزشک خود در میان بگذارید. این تصمیم فردی است و باید با بررسی دقیق گرفته شود، نه بر اساس توصیه‌های عمومی یا تبلیغات.
نشانه‌هایی که ترمیم قدیمی را مشکوک می‌کنند
- شکستگی یا ترک در ترمیم یا دندان اطراف آن؛
- لبه تیره یا شکاف میان ترمیم و دندان؛
- گیر کردن غذا یا پاره شدن نخ دندان در یک نقطه؛
- حساسیت یا درد تازه در دندانی که قبلاً ترمیم شده؛
- پوسیدگی ثانویه در رادیوگرافی.
healthdirect توضیح می‌دهد که پرکردگیها ممکن است با گذشت زمان بشکنند یا ترک بخورند و غذا و باکتری در آن‌ها گیر کند. بنابراین بررسی ترمیمها بخشی از چکاپ‌های منظم است.
تعویض برای زیبایی
گاهی افراد می‌خواهند پرکردگی نقره‌ای را صرفاً برای زیبایی با کامپوزیت عوض کنند. این خواسته را با دندانپزشک مطرح کنید، اما بدانید که هر تعویض مقداری از ساختار دندان را هم برمی‌دارد. بنابراین مزایا و معایب را پیش از تصمیم بسنجید.
ترمیم زیبایی با کامپوزیت یا لمینت؛ چه تفاوتی دارند؟
ترمیم کامپوزیت برای پوسیدگی، بخش آسیبدیده را برمی‌دارد و پر میکند؛ در حالی که باندینگ زیبایی کامپوزیت برای تغییر شکل، پوشاندن لب‌پریدگی یا بستن فاصله‌های کوچک روی دندان سالم افزوده میشود. لمینت یا ونیر پوسته‌ای نازک است که سطح جلویی دندان را می‌پوشاند و بیشتر برای تغییرات زیبایی گسترده‌تر به کار میرود.
باندینگ کامپوزیت
باندینگ با همان ماده کامپوزیت انجام میشود، اما هدف آن زیبایی است. معمولاً تراش کمی دارد و در یک جلسه انجام میشود. توضیح کامل کاربردها و محدودیت‌های آن را در راهنمای کامپوزیت دندان (باندینگ) آورده‌ایم.
لمینت و ونیر
Cleveland Clinic ونیرها را پوسته‌های سرامیکی سفارشی می‌داند که به سطح جلویی دندان می‌چسبند و لب‌پریدگی، ترک و تغییر رنگ را می‌پوشانند؛ و توضیح می‌دهد که اگر نگرانی شما زیبایی است و پوسیدگی یا آسیب ندارید، ونیر ممکن است گزینه مناسبی باشد. برای مقایسه دقیق، مقایسه لمینت و کامپوزیت را بخوانید.
کدام برای شما مناسب است؟
| هدف | گزینه‌ای که بررسی میشود |
|---|---|
| درمان حفره پوسیدگی | ترمیم دندان |
| لب‌پریدگی کوچک در جلو | ترمیم یا باندینگ کامپوزیت |
| تغییر شکل چند دندان جلو | باندینگ یا لمینت |
| تغییر رنگ گسترده | سفیدکردن، لمینت یا روکش |
پیش از هر کار زیبایی، پوسیدگی‌ها و بیماری لثه باید درمان شوند. همچنین اگر قصد سفیدکردن دندان دارید، زمان‌بندی آن را با دندانپزشک هماهنگ کنید، چون سفیدکننده‌ها معمولاً رنگ ترمیم‌های همرنگ دندان را مانند دندان طبیعی تغییر نمی‌دهند و ممکن است پس از سفیدکردن، ترمیمها با دندان‌ها همرنگ نباشند.
ترمیم دندان در کودکان و بارداری چه نکاتی دارد؟
در کودکان و بارداری، ترمیم دندان همچنان مهم است، اما انتخاب ماده و زمان درمان با دقت بیشتری انجام میشود. FDA توصیه میکند در زنان باردار یا در آستانه بارداری، مادران شیرده و کودکان به‌ویژه زیر شش سال، برای پرکردگی تازه در صورت امکان و مناسب بودن از آمالگام پرهیز شود. healthdirect هم میگوید آمالگام در کودکان رایج نیست.
دندان شیری
دندانهای شیری هم پوسیده می‌شوند و درمان آن‌ها اهمیت دارد، زیرا درد، عفونت و از دست رفتن زودهنگام دندان شیری ممکن است بر غذا خوردن و فضای دندان دائمی اثر بگذارد. دندانپزشک بر اساس سن کودک، همکاری او و وضعیت دندان، ماده و روش را انتخاب میکند.
بارداری و شیردهی
اگر باردارید یا احتمال بارداری دارید، پیش از هر درمان آن را به دندانپزشک بگویید. همچنین فهرست داروها و مکمل‌ها را همراه داشته باشید. healthdirect میگوید اگر باردار یا شیرده باشید یا بیماری کلیه داشته باشید، دندانپزشک ممکن است ماده دیگری جز آمالگام انتخاب کند. درباره مراقبت‌های این دوره، راهنمای چکاپ دندانپزشکی را هم ببینید.
بیماری‌های زمینه‌ای
اگر بیماری کلیه، بیماری عصبی، آلرژی شناخته‌شده یا بیماری‌ای دارید که بر درمان دندان اثر می‌گذارد، آن را بگویید. همچنین هر دارویی را که مصرف می‌کنید اعلام کنید، اما هیچ دارویی را بدون نظر پزشک قطع یا تغییر ندهید.
دوام ترمیم دندان به چه عواملی بستگی دارد؟
دوام ترمیم دندان به نوع ماده، اندازه ترمیم، محل دندان، نیروی جویدن، دندانقروچه، رژیم غذایی، بهداشت دهان و چکاپ منظم بستگی دارد. healthdirect میگوید پرکردگیها همیشگی نیستند و ممکن است بشکنند، ساییده شوند یا تغییر رنگ دهند. FDA هم تأکید میکند که دوام هر پرکردگی به عوامل زیادی جز خود ماده بستگی دارد.
عواملی که عمر ترمیم را کوتاه‌تر می‌کنند
- ترمیم‌های بزرگ که بخش زیادی از تاج را پوشانده‌اند؛
- دندانقروچه و فشردن دندان‌ها، به‌خصوص در خواب؛
- جویدن یخ، هسته یا اجسام سفت؛
- مصرف مکرر خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین؛
- بهداشت ناکافی و پوسیدگی ثانویه در لبه ترمیم؛
- فاصله زیاد میان معاینه‌ها.
چرا ترمیم بزرگ‌تر آسیب‌پذیرتر است؟
هرچه ترمیم بزرگ‌تر باشد، دیواره‌های طبیعی باقی‌مانده نازک‌تر است. بنابراین نیروی جویدن بیشتر به این دیواره‌ها و ترمیم وارد میشود. به همین دلیل گاهی دندانپزشک برای دندانی با ترمیم بزرگ، از همان ابتدا آنله یا روکش را پیشنهاد میکند تا از ترک خوردن آن جلوگیری کند.
دندانقروچه
اگر دندانقروچه دارید، ترمیمها و دندانهای شما بیشتر در معرض سایش و ترک‌اند. دندانپزشک ممکن است نایت‌گارد را پیشنهاد کند. درباره این مشکل در راهنمای دندانقروچه بیشتر بخوانید.
چگونه از پوسیدگی تازه و خرابی ترمیم پیشگیری کنیم؟
برای پیشگیری از پوسیدگی تازه و حفظ ترمیم دندان، NIDCR توصیه میکند دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید، فضای بین دندان‌ها را با نخ یا ابزار بین‌دندانی تمیز کنید، مصرف خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین و نشاسته‌ای را محدود کنید، از دخانیات پرهیز کنید و برای چکاپ و تمیز کردن حرفه‌ای به دندانپزشک مراجعه کنید.
برنامه روزانه ساده
- صبح و شب با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید.
- روزی یک بار فضای بین دندان‌ها را تمیز کنید.
- خوراکی‌های شیرین را بیشتر همراه وعده‌ها بخورید، نه بهصورت پراکنده در طول روز.
- میان وعده‌ها آب بنوشید.
- اگر دندانقروچه دارید، درباره محافظ شبانه با دندانپزشک صحبت کنید.
چرا دفعات قند مهم است؟
NIDCR توضیح می‌دهد که وقتی دندان بارها در معرض اسید قرار می‌گیرد، مثلاً با مصرف مکرر خوراکی یا نوشیدنی پرقند و نشاسته‌ای، مینا مدام مواد معدنی از دست می‌دهد. بنابراین کم کردن دفعات مصرف به بزاق فرصت بیشتری می‌دهد مواد معدنی را جبران کند.
پیشگیری مهم‌ترین گام است
MouthHealthy میگوید در نهایت هیچ پرکردگی‌ای بهتر از پرکردگی‌ای نیست که لازم نشود؛ یعنی پیشگیری مهم‌ترین گام است. اگر فرسایش اسیدی یا خشکی دهان دارید، دندان‌ها بیشتر آسیب‌پذیرند؛ در راهنمای فرسایش دندان نکات بیشتری آورده‌ایم.
هزینه ترمیم دندان به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه ترمیم دندان به نوع ماده، تعداد و اندازه سطحهای ترمیم، محل دندان، روش مستقیم یا غیرمستقیم، نیاز به رادیوگرافی، بیحسی یا آرام‌بخشی و درمانهای همراه مثل درمان ریشه بستگی دارد. در لبخندنو برای پرکردگیها هنوز بازه قیمت مستند منتشر نکرده‌ایم؛ بنابراین رقم دقیق را پس از معاینه و بهصورت مکتوب از مطب بخواهید.
چه چیزهایی هزینه را بیشتر میکند؟
- ترمیم چندسطحی به‌جای ترمیم یک‌سطحی؛
- ترمیم غیرمستقیم مثل اینله و آنله که ساخت لابراتواری دارد؛
- نیاز به درمان ریشه پیش از ترمیم؛
- نیاز به روکش به‌جای پرکردگی؛
- جلسات اضافه برای ترمیم موقت.
وقتی کار به روکش برسد
اگر دندانپزشک برای دندان طبیعی شما روکش را لازم بداند، محدوده عمومی روکش زیرکونیا در بازار ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و روکش PFM ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است. این ارقام فقط برای روکش دندان طبیعی هستند و هزینه درمان ریشه یا ترمیم پایه را شامل نمی‌شوند. برای دیدن جدول‌های کامل، صفحه هزینه‌های دندانپزشکی را ببینید.
پیش‌فاکتور بخواهید
برای مقایسه دقیق، از مطب بخواهید هزینه هر دندان، نوع ماده و تعداد سطح‌ها را جداگانه بنویسد. همچنین بپرسید آیا رادیوگرافی و جلسه پیگیری در این هزینه هست یا نه. درباره نحوه خواندن و مقایسه برآوردها در راهنمای پیش فاکتور دندانپزشکی بیشتر بخوانید.
باورهای نادرست درباره ترمیم دندان کدام‌اند؟
باورهای نادرست رایج درباره ترمیم دندان عبارت‌اند از اینکه دندان بی‌درد نیاز به درمان ندارد، همه پرکردگیهای آمالگام باید برداشته شوند، ترمیم همیشگی است یا حساسیت پس از ترمیم یعنی کار اشتباه انجام شده است. هیچ‌کدام از این‌ها به‌طور کلی درست نیست و هر مورد باید با معاینه بررسی شود.
«دندانم درد ندارد، پس سالم است»
NIDCR میگوید پوسیدگی اولیه معمولاً علامتی ندارد. بنابراین نبودن درد به معنای سالم بودن دندان نیست و بسیاری از حفره‌ها در معاینه پیدا می‌شوند.
«همه آمالگام‌ها را باید عوض کرد»
FDA برداشتن آمالگامِ سالمِ بدون پوسیدگی را توصیه نمی‌کند، مگر وقتی از نظر پزشکی لازم باشد. تعویض بی‌دلیل ساختار سالم دندان را کم میکند.
«ترمیم برای همیشه می‌ماند»
پرکردگیها ممکن است با گذشت زمان بشکنند، ساییده شوند یا تغییر رنگ دهند. بنابراین بررسی آن‌ها در چکاپ‌های منظم لازم است.
«حساسیت یعنی خطای دندانپزشک»
حساسیت خفیف و گذرا پس از ترمیم شایع است. با این حال درد ماندگار، ضرباندار یا درد هنگام گاز گرفتن باید بررسی شود، چون گاهی تنظیم بایت یا درمان بیشتر لازم است.
«کامپوزیت فقط برای دندان جلو است»
کامپوزیت در دندانهای عقب هم کاربرد دارد، هرچند FDA یادآوری میکند که دوام مواد رزینی در نواحی پرفشار ممکن است به آمالگام نرسد. انتخاب به اندازه و محل حفره بستگی دارد.
چه سؤال‌هایی پیش از ترمیم دندان از دندانپزشک بپرسیم؟
پیش از ترمیم دندان بپرسید عمق پوسیدگی چقدر است، چه مادهای پیشنهاد میشود و چرا، ترمیم چند سطح دارد، به چند جلسه نیاز است، احتمال درمان ریشه یا روکش چقدر مطرح است، پس از ترمیم چه انتظاری داشته باشید و هزینه دقیق شامل چه چیزهایی است. پاسخ روشن به این سؤال‌ها تصمیم‌گیری را آسان‌تر میکند.
فهرست سؤال‌ها
- آیا این حفره است یا لکه‌ای که میتوان آن را با فلوراید پیگیری کرد؟
- پوسیدگی تا چه عمقی پیش رفته و به عصب نزدیک است؟
- چه مادهای پیشنهاد می‌کنید و چرا برای این دندان مناسب‌تر است؟
- اگر نگران آمالگام هستم، گزینه‌های دیگر و محدودیت‌هایشان چیست؟
- ترمیم مستقیم کافی است یا اینله، آنله یا روکش را لازم می‌دانید؟
- پس از ترمیم چه حسی طبیعی است و در چه صورتی باید برگردم؟
- هزینه شامل رادیوگرافی، بیحسی و جلسه پیگیری هست؟
- برای پیشگیری از پوسیدگی‌های بعدی چه برنامه‌ای پیشنهاد می‌کنید؟
اطلاعاتی که شما باید بدهید
- بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی؛
- بیماری‌های زمینه‌ای، به‌ویژه بیماری کلیه، بیماری عصبی یا اختلال خونریزی؛
- آلرژی‌های شناخته‌شده به فلزات یا مواد دیگر؛
- فهرست کامل داروها و مکمل‌ها؛
- اضطراب از دندانپزشکی یا تجربه ناخوشایند قبلی.
اگر درباره پیشنهاد درمان تردید دارید، گرفتن نظر دوم دندانپزشکی کاملاً منطقی است.
جمع‌بندی
ترمیم دندان رایج‌ترین راه درمان حفرههای ناشی از پوسیدگی و آسیب‌های کوچک تاج است. لکه‌های اولیه گاهی با فلوراید متوقف می‌شوند، اما حفره معمولاً ترمیم لازم دارد. ماده ترمیمی، از کامپوزیت و آمالگام تا گلاس آینومر و اینله و آنله، بر اساس محل و اندازه حفره، نیروی جویدن، ظاهر و شرایط سلامت شما انتخاب میشود.
حساسیت خفیف پس از پر کردن دندان معمولاً گذراست، اما درد ماندگار، درد هنگام گاز گرفتن، تورم یا تب نیاز به بررسی دارد. پرکردگی سالم را بدون دلیل بالینی عوض نکنید و وقتی آسیب به پالپ رسیده یا تاج ضعیف شده، درمان ریشه، آنله یا روکش را با دندانپزشک بررسی کنید.
این مطلب جایگزین معاینه نیست. اگر می‌خواهید بدانید ترمیم دندان در شرایط شما با چه ماده و روشی مناسب‌تر است، از مشاوره رایگان لبخندنو کمک بگیرید.
سؤالات متداول
ترمیم دندان چیست و چه زمانی لازم است؟
ترمیم دندان یعنی برداشتن بخش پوسیده یا آسیبدیده دندان و پر کردن فضای آن با مادهای محکم تا شکل و کارکرد دندان برگردد. وقتی پوسیدگی به حفره تبدیل شده، لبه دندان شکسته یا ترمیم قدیمی خراب شده باشد، معمولاً ترمیم لازم است. تشخیص با معاینه و در صورت نیاز رادیوگرافی انجام میشود.
پر کردن دندان درد دارد؟
پر کردن دندان معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود و در طول کار نباید درد قابل توجهی احساس کنید. اگر وسط کار ناراحتی داشتید، به دندانپزشک بگویید تا بیحسی را بیشتر کند. پس از رفتن بیحسی، کمی حساسیت یا ناراحتی لثه در همان ناحیه ممکن است چند روزی باقی بماند.
حساسیت بعد از پر کردن دندان طبیعی است؟
حساسیت خفیف به سرما، گرما، شیرینی یا فشار گاز گرفتن پس از ترمیم شایع است و معمولاً موقت است. اگر حساسیت پس از چند روز کم نشد، هنگام گاز گرفتن درد داشتید یا درد ضرباندار و ماندگار شد، دوباره به دندانپزشک مراجعه کنید تا بایت و وضعیت عصب بررسی شود.
کامپوزیت بهتر است یا آمالگام؟
هر دو کاربرد دارند. کامپوزیت همرنگ دندان است و معمولاً تراش کمتری میخواهد، اما به محیط خشک و زمان بیشتری نیاز دارد. آمالگام محکم است و در حفرههای بزرگ دندانهای عقب یا جاهایی که خشک نگه داشتن سخت است کاربرد دارد. انتخاب به محل حفره، شرایط سلامت و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
آیا پرکردگی آمالگام خطرناک است و باید آن را عوض کرد؟
FDA میگوید برداشتن پرکردگی آمالگامی که سالم است و زیر آن پوسیدگی ندارد توصیه نمیشود، چون ساختار سالم دندان از دست میرود و هنگام برداشتن، تماس با بخار جیوه موقتاً بیشتر میشود. FDA برای گروههای پرخطر مثل باردارها و کودکان، در پرکردگیهای تازه پرهیز از آمالگام را «در صورت امکان و مناسب بودن» توصیه میکند.
بعد از پر کردن دندان کی میتوان غذا خورد؟
در بیشتر ترمیمها پس از پایان کار میتوانید غذا بخورید، اما بهتر است صبر کنید تا بیحسی برطرف شود تا لب، گونه یا زبان را ناخواسته گاز نگیرید. اگر زودتر غذا میخورید، آهسته و با سمت دیگر دهان بجوید. دندانپزشک شما ممکن است بسته به نوع ماده توصیه خاصی داشته باشد.
چه زمانی پر کردن دندان کافی نیست؟
اگر پوسیدگی به پالپ رسیده، دندان درد ضرباندار یا حساسیت ماندگار دارد، یا بخش بزرگی از تاج از بین رفته باشد، پرکردگی ساده معمولاً کافی نیست. در این حالت درمان ریشه، اینله و آنله یا روکش بررسی میشود و اگر دندان قابل نگهداری نباشد، کشیدن و جایگزینی آن مطرح است.
عمر پرکردگی دندان چقدر است؟
پرکردگیها همیشگی نیستند و ممکن است با گذشت زمان بشکنند، ساییده شوند یا تغییر رنگ دهند. ماندگاری به ماده، اندازه ترمیم، محل دندان، نیروی جویدن، دندانقروچه، رژیم غذایی، بهداشت دهان و چکاپ منظم بستگی دارد. دندانپزشک در معاینههای دورهای میگوید کدام ترمیم نیاز به تعمیر یا تعویض دارد.
آیا لکه سفید روی دندان همیشه نیاز به پر کردن دارد؟
نه همیشه. لکه سفید گچی ممکن است نشانه از دست رفتن مواد معدنی در مرحله اولیه پوسیدگی باشد. به گفته NIDCR، در این مرحله و پیش از ایجاد حفره، پوسیدگی ممکن است با فلوراید متوقف یا برگشت داده شود. دندانپزشک تشخیص می‌دهد که لکه نیاز به پیگیری، فلوراید یا ترمیم دارد.
هزینه ترمیم دندان به چه چیزهایی بستگی دارد؟
هزینه ترمیم دندان به نوع ماده، تعداد و اندازه سطحهای ترمیم، روش مستقیم یا لابراتواری، نیاز به رادیوگرافی و درمانهای همراه مثل درمان ریشه بستگی دارد. ترمیم غیرمستقیم مثل اینله و آنله یا روکش معمولاً هزینه بیشتری دارد. رقم دقیق را پس از معاینه و بهصورت مکتوب بخواهید.
منابع و مطالعه بیشتر
- Dental Fillings: Types, Procedure & Recovery Cleveland Clinic
- Dental fillings healthdirect Australia
- Information for Patients About Dental Amalgam Fillings U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Dental Amalgam MouthHealthy (American Dental Association)
- Tooth Decay National Institute of Dental and Craniofacial Research (NIDCR)
- Dental Crowns: Types, Procedure & Care Cleveland Clinic
این منابع برای آگاهی عمومی معرفی شده‌اند؛ تشخیص و تصمیم درمانی فقط پس از معاینه دندانپزشک انجام میشود.
مطالب مرتبط
روکش و بریج
پوسیدگی دندان؛ علت، مراحل، علائم، پیشگیری و درمان در هر مرحله
پوسیدگی دندان چگونه شروع میشود؟ نقش پلاک و قند، مراحل پوسیدگی، علائم، عوامل خطر مثل خشکی دهان، پیشگیری با فلوراید و شیارپوش…
روکش و بریج
ترک دندان؛ انواع ترک، علائم، تشخیص و درمان دندان ترک‌خورده
ترک دندان چیست و چه علائمی دارد؟ انواع ترک از خطوط سطحی مینا تا شکستگی عمودی ریشه، روش تشخیص، درمان با باندینگ،…
روکش و بریج
عصب کشی دندان چیست؟ علائم، مراحل، تعداد جلسات، درد، مراقبت، عوارض و درمان مجدد
عصب کشی دندان چیست و چه زمانی لازم است؟ علائم مشکل پالپ، مراحل درمان ریشه، تعداد جلسات، درد حین و بعد، مراقبت،…
دیدگاه‌ها ۰
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را می‌نویسد.