اورژانس دندانپزشکی؛ چه زمانی فوری است، تا رسیدن به دندانپزشک چه کنیم و کجا برویم

اورژانس دندانپزشکی به مشکلی گفته می‌شود که نباید تا نوبت عادی منتظر ماند؛ مثل بیرون افتادن دندان دائمی بر اثر ضربه، دندان‌درد شدید، آبسه و تورم صورت، خونریزی بند نیامدنی یا ضربه به فک. در برخی از این موارد چند دقیقه اول اهمیت زیادی دارد و در برخی دیگر، مقصد درست اورژانس بیمارستان است، نه مطب دندانپزشکی.

در این راهنما توضیح می‌دهیم چه مشکلی واقعاً فوری است و چه چیزی تا نوبت عادی صبر می‌کند، کدام علائم نیاز به اورژانس بیمارستان دارند، با دندان بیرون‌افتاده، شکستگی، آبسه، خونریزی، افتادن روکش یا لمینت و لق شدن روکش ایمپلنت چه کنیم و در ساعت‌های شب کجا برویم. این مطلب فقط برای آگاهی و کمک‌های اولیه است و جای معاینه دندانپزشک یا پزشک را نمی‌گیرد.

اورژانس دندانپزشکی چیست و چه زمانی باید فوری اقدام کرد؟

اورژانس دندانپزشکی وضعیتی است که با تأخیر در درمان، خطر از دست رفتن دندان، گسترش عفونت، خونریزی جدی یا درد غیرقابل تحمل وجود دارد. بیرون افتادن دندان دائمی، آبسه، تورم صورت، دندان‌درد شدید که با مسکن آرام نمی‌شود، خونریزی بند نیامدنی و ضربه به فک از مهم‌ترین نمونه‌ها هستند و باید همان روز بررسی شوند.

برای تصمیم درست، سه سطح فوریت را از هم جدا کنید:

1. اورژانس بیمارستان: وقتی تنفس، بلع، هوشیاری یا خونریزی در خطر است.
2. دندانپزشک در همان روز: وقتی دندان، عفونت یا درد شدید مطرح است، اما حال عمومی خوب است.
3. نوبت عادی زودهنگام: وقتی مشکل ناراحت‌کننده است، اما درد شدید، تورم یا آسیب پیشرونده ندارد.

چرا تشخیص سطح فوریت مهم است؟

اگر مشکل جدی را دست‌کم بگیرید، ممکن است عفونت گسترش پیدا کند یا شانس نگه داشتن دندان از دست برود. از سوی دیگر، رفتن به اورژانس بیمارستان برای مشکلی مثل افتادن یک پرکردگی کوچک، معمولاً کمکی نمی‌کند؛ زیرا درمان دندان در مطب دندانپزشکی انجام می‌شود. NHS هم یادآوری می‌کند که پزشک عمومی معمولاً امکان درمان دندان را ندارد.

قاعده ساده در تردید

اگر نمی‌دانید وضعیت شما چقدر جدی است، با دندانپزشک خود تماس بگیرید و علائم را دقیق توضیح دهید. MouthHealthy، وابسته به انجمن دندانپزشکی آمریکا، توصیه می‌کند تا حد ممکن جزئیات را بگویید. اما اگر علائم خطر را دارید، تماس را معطل نکنید و مستقیم به اورژانس بروید.

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی ایمپلنت رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

• بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
• برآورد هزینه و روش درمان مناسب
• بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره: ۱۴۰۵/۰۷/۱۰

1. چند سؤال کوتاه
2. انتخاب شهر
3. تأیید شماره

دریافت مشاوره رایگان

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

کدام علائم نیاز به اورژانس بیمارستان دارند؟

اگر همراه مشکل دندانی، تورم به گردن یا اطراف چشم رسیده، تنفس، بلع یا صحبت کردن دشوار شده، دهان به‌سختی باز می‌شود، تب بالا و حال عمومی بد دارید، خونریزی با فشار بند نمی‌آید یا ضربه به سر و فک خورده‌اید، مستقیم به اورژانس بیمارستان بروید یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. این موارد را نباید تا صبح یا نوبت دندانپزشکی عقب انداخت.

خودتان رانندگی نکنید

NHS توصیه می‌کند در این شرایط خودتان تا اورژانس رانندگی نکنید؛ از کسی بخواهید شما را برساند یا آمبولانس بخواهید. همچنین داروهای مصرفی‌تان را همراه ببرید. اگر ضربه به سر خورده‌اید، این نکته اهمیت بیشتری دارد.

چرا «صبر کن ببینیم چه می‌شود» خطرناک است؟

عفونت‌های دندانی گاهی به فضاهای اطراف فک و گردن گسترش پیدا می‌کنند. در این حالت تورم ممکن است در چند ساعت بیشتر شود و تنفس یا بلع را دشوار کند. بنابراین هر تورمی که رو به افزایش است، به‌ویژه همراه تب، باید همان روز بررسی شود. علائم مشابه پس از جراحی ایمپلنت را هم در عوارض ایمپلنت دندان توضیح داده‌ایم.

چه مشکلاتی فوری‌اند و کدام تا نوبت عادی صبر می‌کنند؟

بیرون افتادن دندان دائمی، آبسه، دندان‌درد شدید، تورم صورت، خونریزی ادامه‌دار و ضربه به فک فوری‌اند و همان روز باید بررسی شوند. در مقابل، لب‌پریدگی کوچکی که درد ندارد، افتادن پرکردگی کوچک، جدا شدن لمینت بی‌آنکه دردی ایجاد کند یا حساسیت خفیف معمولاً با یک نوبت زودهنگام در چند روز آینده قابل رسیدگی است.

غیرفوری یعنی بی‌اهمیت؟

نه. «غیرفوری» فقط یعنی لازم نیست نیمه‌شب به دنبال مرکز درمانی بگردید. MedlinePlus توضیح می‌دهد که حتی لب‌پریدگی کوچکی که ناراحتی ایجاد نمی‌کند هم باید ترمیم شود تا لبه تیز به لب و زبان آسیب نزند. بنابراین در اولین فرصت نوبت بگیرید و اگر علائم بدتر شد، وضعیت را دوباره ارزیابی کنید.

وقتی وضعیت تغییر می‌کند

مشکلی که امروز غیرفوری است، ممکن است فردا فوری شود. برای مثال دندانی که پرکردگی‌اش افتاده، اگر دچار درد ضربان‌دار، تورم یا طعم بد در دهان شود، احتمال عفونت مطرح است. بنابراین به تغییر علائم توجه کنید و زمان مراجعه را بر اساس آن تنظیم کنید.

اگر دندان دائمی از دهان بیرون افتاد چه کنیم؟

بیرون افتادن دندان دائمی یکی از فوری‌ترین موارد اورژانس دندانپزشکی است. دندان را از تاج بگیرید، به ریشه دست نزنید، اگر کثیف است کوتاه در شیر یا سرم شستشو بشویید و در صورت امکان به جایش برگردانید. اگر نشد، آن را در شیر یا بزاق نگه دارید و فوراً به دندانپزشک بروید.

طبق Better Health Channel، اگر دندان دائمی بلافاصله به جای خود برگردد و فوراً کمک حرفه‌ای گرفته شود، شانس خوبی برای ماندن آن وجود دارد. همین منبع می‌گوید هر دقیقه‌ای که دندان بیرون از لثه بماند، شانس ماندن آن کمتر می‌شود.

مراحل کمک‌های اولیه

1. آرام بمانید و دندان را پیدا کنید. حتی اگر دندان را پیدا نکردید، NHS می‌گوید باید نوبت فوری دندانپزشکی بگیرید.
2. دندان را از قسمت سفید و صاف بالایی، یعنی تاج، بگیرید. به ریشه دست نزنید.
3. اگر دندان کثیف است، آن را چند ثانیه در شیر، سرم شستشو یا بزاق خود فرد بشویید. ریشه را نسابید و با الکل یا مواد ضدعفونی پاک نکنید.
4. اگر فرد هوشیار است، دندان را با ملایمت به جای خود برگردانید؛ ریشه باید داخل حفره باشد.
5. برای نگه داشتن دندان، روی یک دستمال یا گاز تمیز به‌آرامی گاز بگیرید.
6. هرچه زودتر به دندانپزشک بروید.

اگر نتوانستید دندان را به جایش برگردانید

اجازه ندهید دندان خشک شود. آن را در شیر یا در بزاق خود فرد که در یک ظرف تمیز ریخته شده نگه دارید. MedlinePlus نگه داشتن دندان بین لب پایین و لثه را هم برای بزرگسالان ذکر کرده است، به شرط اینکه خطر بلعیدن وجود نداشته باشد. Better Health Channel توصیه می‌کند از آب برای نگهداری دندان استفاده نکنید.

اشتباه‌های رایج با دندان بیرون‌افتاده

در لحظه‌های پراسترس، چند اشتباه رایج شانس نگه داشتن دندان را کم می‌کند. MedlinePlus و Better Health Channel به این موارد اشاره کرده‌اند:

• گرفتن دندان از ریشه یا ساییدن و پاک کردن ریشه برای تمیز شدن.
• پیچیدن دندان در دستمال کاغذی خشک و گذاشتن آن در جیب.
• نگه داشتن دندان در آب معمولی.
• شستن دندان با الکل یا مواد ضدعفونی.
• معطل کردن مراجعه برای پیدا کردن «مرکز مناسب‌تر».

به جای این کارها، دندان را مرطوب نگه دارید و نزدیک‌ترین دندانپزشکی را که همان ساعت می‌تواند شما را ببیند پیدا کنید. در این وضعیت، زمان از هر چیز دیگری مهم‌تر است.

دندانپزشک چه می‌کند؟

دندانپزشک موقعیت دندان را بررسی می‌کند، معمولاً عکس می‌گیرد و دندان را با یک آتل موقت به دندان‌های کناری ثابت می‌کند. طبق NHS، معمولاً چند هفته بعد جلسه دیگری برای برداشتن آتل و درمان‌هایی مثل عصب‌کشی لازم است. اگر دندان قابل نگه داشتن نباشد، بعدها گزینه‌هایی مانند پروتز، بریج یا ایمپلنت مطرح می‌شود.

دندان شیری بیرون‌افتاده را چرا نباید به جایش برگرداند؟

دندان شیری بیرون‌افتاده را نباید به جای خود برگرداند، زیرا این کار ممکن است به جوانه دندان دائمی که زیر آن در حال رشد است آسیب بزند. NHS و Better Health Channel هر دو بر این نکته تأکید دارند. با این حال، کودک باید هرچه زودتر توسط دندانپزشک معاینه شود تا آسیب‌های دیگر بررسی شوند.

چگونه بفهمیم دندان شیری است یا دائمی؟

Better Health Channel توضیح می‌دهد که تشخیص گاهی دشوار است. دندان‌های شیری معمولاً کوچک‌تر، صاف‌تر و سفیدترند. در مقابل، دندان‌های دائمی تازه‌رویش‌یافته کودکان اغلب بزرگ‌تر، کمی زردتر و گاهی با لبه دندانه‌دار هستند. اگر مطمئن نیستید، دندان را در شیر نگه دارید و فوراً با دندانپزشک تماس بگیرید.

پس از ضربه به دهان کودک

• خونریزی لب یا لثه را با فشار ملایم یک پارچه تمیز کنترل کنید.
• برای کاهش تورم، کمپرس سرد را از روی پوست بگذارید.
• به رفتار کودک، خواب‌آلودگی غیرعادی یا استفراغ توجه کنید.
• اگر ضربه به سر هم خورده، علائم خطر بخش «ضربه به فک» را جدی بگیرید.

پیشگیری در ورزش

اگر کودک یا نوجوان ورزش برخوردی انجام می‌دهد، محافظ دهان ورزشی خطر بیرون افتادن یا شکستن دندان را کم می‌کند. MouthHealthy و Better Health Channel هر دو استفاده از آن را توصیه کرده‌اند. نوع مناسب آن را از دندانپزشک بپرسید.

شکستن یا لب‌پریدگی دندان چقدر فوری است؟

شکستن یا لب‌پریدگی دندان معمولاً تهدیدکننده نیست، اما فوریت آن به اندازه شکستگی و درد بستگی دارد. لب‌پریدگی کوچکی که درد ندارد با نوبت زودهنگام ترمیم می‌شود. اما شکستگی بزرگ، درد شدید یا دیده شدن نقطه صورتی یا قرمز در داخل دندان نشان می‌دهد که عصب ممکن است در معرض باشد و باید همان روز به دندانپزشک مراجعه کرد.

تا رسیدن به دندانپزشک

• تکه شکسته را اگر سالم است در شیر یا بزاق نگه دارید؛ NHS می‌گوید دندانپزشک گاهی می‌تواند آن را دوباره بچسباند.
• MouthHealthy توصیه می‌کند دهان را با آب ولرم بشویید و برای کاهش تورم کمپرس سرد از روی صورت بگذارید.
• با دندان شکسته غذای سفت نجوید.
• اگر لبه تیز به زبان آسیب می‌زند، از دندانپزشک بپرسید تا ترمیم چه کاری می‌توانید بکنید.

ترک دندان

ترک ممکن است دیده نشود و فقط هنگام گاز گرفتن یا با سرما و گرما درد ایجاد کند. Better Health Channel تأکید می‌کند که دندان ترک‌خورده یا لب‌پریده، چه دردناک باشد و چه نباشد، باید هرچه زودتر بررسی شود؛ زیرا ترمیم زودهنگام شانس ماندگاری دندان را بیشتر می‌کند.

دندانپزشک چه گزینه‌هایی دارد؟

بسته به اندازه شکستگی، گزینه‌ها شامل چسباندن تکه شکسته، ترمیم با کامپوزیت، روکش و در شکستگی‌های عمیق، درمان عصب است. جزئیات انتخاب میان این روش‌ها را در ترمیم دندان شکسته و درباره روکش در روکش دندان توضیح داده‌ایم.

دندان‌درد شدید چه زمانی اورژانسی است؟

دندان‌درد زمانی اورژانسی است که شدید باشد و با مسکن آرام نشود، با تب، تورم گونه یا فک، طعم بد در دهان یا درد هنگام گاز گرفتن همراه باشد، یا بیش از دو روز ادامه پیدا کند. اگر تورم به اطراف چشم یا گردن رسیده یا بلع و تنفس دشوار شده، به‌جای مطب مستقیم به اورژانس بیمارستان بروید.

NHS دلیل‌های رایج دندان‌درد را پوسیدگی، آبسه، دندان ترک‌خورده، پرکردگی شکسته یا لق، عفونت اطراف دندان عقل نیمه‌رویش‌یافته، بیماری لثه و دندان‌قروچه می‌داند. بنابراین درمان واقعی، پیدا کردن و رفع علت است، نه فقط آرام کردن درد.

تا رسیدن به نوبت

• طبق NHS، مسکن‌های رایج را فقط طبق بروشور دارو یا راهنمای داروساز مصرف کنید و بیشتر از مقدار توصیه‌شده نخورید.
• غذای نرم بخورید و با سمت دردناک نجوید.
• از غذاهای خیلی شیرین، داغ یا سرد پرهیز کنید.
• بزرگسالان می‌توانند دهان را با آب نمک ولرم بشویند؛ NHS این کار را برای کودکان توصیه نمی‌کند.
• MouthHealthy تأکید می‌کند قرص مسکن را روی دندان یا لثه نگذارید.

درد اطراف دندان عقل

یکی از علت‌هایی که NHS برای دندان‌درد ذکر می‌کند، عفونت اطراف دندانی است که لثه را شکافته اما جای کافی برای رویش کامل ندارد؛ اغلب دندان عقل. در این حالت ممکن است لثه پشت دندان‌ها متورم و دردناک شود و باز کردن دهان سخت شود. اگر این تورم با تب، دشواری بلع یا باز نشدن دهان همراه شد، آن را فوری بدانید.

اگر بیماری زمینه‌ای دارید

اگر بیماری قلبی، دیابت، بارداری یا مشکل سیستم ایمنی دارید، یا داروی رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، پیش از مصرف هر مسکن با پزشک یا داروساز مشورت کنید. برخی مسکن‌ها با این شرایط یا داروها مناسب نیستند. نکات مربوط به بیماران قلبی را در ایمپلنت برای بیماران قلبی آورده‌ایم.

آبسه دندان چه نشانه‌هایی دارد و چرا نباید منتظر ماند؟

آبسه دندان تجمع چرک در دندان یا لثه به دلیل عفونت است. طبق NHS، نشانه‌های آن درد شدید، قرمزی، تورم صورت یا فک، طعم بد، دشواری در باز کردن دهان، تورم غدد گردن و تب است. آبسه خودبه‌خود از بین نمی‌رود و به درمان فوری دندانپزشک نیاز دارد؛ به همین دلیل یک اورژانس دندانپزشکی واقعی است.

آبسه چگونه ایجاد می‌شود؟

NHS پوسیدگی، بیماری لثه، دندان نیمه‌رویش‌یافته و آسیب به دندان یا لثه را از علت‌های آبسه می‌داند. وقتی پوسیدگی به عصب دندان برسد، عفونت ممکن است به نوک ریشه و استخوان اطراف آن گسترش یابد. آبسه لثه هم گاهی در کنار دندان‌هایی دیده می‌شود که بیماری لثه پیشرفته دارند.

درمان آبسه

دندانپزشک معمولاً چرک را تخلیه می‌کند و سپس بسته به وضعیت دندان، درباره عصب‌کشی یا کشیدن آن تصمیم می‌گیرد. NHS می‌گوید ممکن است برای چند روز مسکن و گاهی آنتی‌بیوتیک تجویز شود. آنتی‌بیوتیک را فقط با تجویز دندانپزشک یا پزشک مصرف کنید و داروهای مانده در خانه را خودسرانه شروع نکنید.

اگر درد ناگهان کم شد

گاهی پس از چند روز درد شدید، درد ناگهان کم می‌شود یا طعم شور و بد در دهان حس می‌شود. این تغییر ممکن است به معنی تخلیه بخشی از چرک باشد، نه درمان عفونت. در واقع علت اصلی همچنان باقی است و ممکن است دوباره فعال شود. بنابراین حتی اگر احساس بهتری دارید، نوبت دندانپزشکی را لغو نکنید.

آبسه اطراف ایمپلنت

اگر اطراف ایمپلنت درد، تورم، چرک یا طعم بد پیدا کردید، ممکن است التهاب و عفونت بافت‌های اطراف آن باشد. این وضعیت هم باید سریع بررسی شود. توضیح کامل را در پری ایمپلنتیت بخوانید.

تورم صورت پس از مشکل دندانی چه زمانی خطرناک است؟

تورم صورت زمانی خطرناک است که سریع بزرگ شود، به زیر چشم یا گردن برسد، با تب بالا همراه باشد یا تنفس، بلع، صحبت کردن یا باز کردن دهان را دشوار کند. NHS دشواری تنفس، بلع یا صحبت، تورم یا درد چشم، تورم زیاد در دهان و دشواری باز کردن دهان را دلیل مراجعه فوری به اورژانس بیمارستان می‌داند. تورم محدود به لثه یا گونه بدون این علائم هم باید همان روز توسط دندانپزشک بررسی شود.

تورم پس از درمان دندانپزشکی

پس از کشیدن دندان یا جراحی ایمپلنت، مقداری تورم در روزهای اول طبیعی است. اما اگر تورم پس از چند روز به‌جای کم شدن بیشتر شد، یا با تب، چرک یا درد رو به افزایش همراه بود، با دندانپزشک تماس بگیرید. علائم طبیعی و غیرطبیعی پس از ایمپلنت را در درد ایمپلنت دندان و ورم بعد از ایمپلنت توضیح داده‌ایم.

کارهایی که نباید کرد

• تورم را خودتان سوراخ یا فشار ندهید.
• کیسه آب گرم روی تورم نگذارید، مگر به توصیه دندانپزشک.
• آنتی‌بیوتیک را بدون تجویز شروع نکنید.
• اگر تورم رو به گسترش است، منتظر فردا نمانید.

خونریزی بعد از کشیدن دندان را چگونه کنترل کنیم؟

برای کنترل خونریزی بعد از کشیدن دندان، یک گاز یا پارچه تمیز تاشده را روی محل بگذارید و با فشار ملایم و مداوم گاز بگیرید. فشار را چند دقیقه بی‌وقفه ادامه دهید و برای سر زدن به محل، گاز را مرتب برندارید؛ مدت دقیق را از دستور مکتوب دندانپزشک خود بپرسید. اگر خونریزی با این کار بند نیامد یا زیاد بود، با دندانپزشک تماس بگیرید یا به اورژانس بروید.

اشتباه‌های رایج

• مرتب نگاه کردن به محل و برداشتن گاز پیش از پایان زمان فشار.
• شستن شدید دهان در ساعات اول که ممکن است لخته را جابه‌جا کند.
• نوشیدن مایعات خیلی داغ و کشیدن سیگار.
• دراز کشیدن کاملاً صاف؛ بالا نگه داشتن سر معمولاً راحت‌تر است.

مصرف‌کنندگان رقیق‌کننده خون

اگر داروی ضدانعقاد یا ضدپلاکت مصرف می‌کنید، خونریزی ممکن است طولانی‌تر باشد. با این حال، دارو را خودسرانه قطع نکنید و مقدار آن را تغییر ندهید. به دندانپزشک و در صورت نیاز به اورژانس بگویید چه دارویی مصرف می‌کنید. NHS هم مصرف رقیق‌کننده خون را در ضربه به سر دلیلی برای گرفتن مشاوره فوری می‌داند.

خونریزی پس از ضربه

اگر بر اثر ضربه از لثه، لب یا زبان خونریزی دارید، MedlinePlus فشار مستقیم با گاز را توصیه می‌کند. اگر بریدگی عمیق است، لبه‌های زخم از هم فاصله دارند یا خونریزی بند نمی‌آید، به اورژانس مراجعه کنید؛ گاهی بخیه لازم است.

اگر پرکردگی یا روکش دندان افتاد چه کنیم؟

افتادن پرکردگی یا روکش معمولاً اورژانس فوری نیست، مگر با درد شدید، تورم یا لبه تیز آسیب‌رسان همراه باشد. روکش را تمیز و در ظرف دربسته نگه دارید، با دندانپزشک تماس بگیرید و در چند روز آینده نوبت بگیرید. تا آن زمان با آن سمت غذای سفت یا چسبنده نجوید و آن را با چسب‌های خانگی نچسبانید.

چرا نباید خودتان روکش را بچسبانید؟

چسب‌های خانگی برای دهان طراحی نشده‌اند و ممکن است به دندان و لثه آسیب بزنند یا جای‌گذاری درست روکش را در جلسه بعد دشوار کنند. علاوه بر این، اگر روکش کج قرار بگیرد، ممکن است بر بایت و دندان‌های مقابل فشار بیاورد. دندانپزشک ابتدا بررسی می‌کند که دندان زیر روکش سالم است یا نه.

روکش موقت

روکش موقت برای مدت کوتاه ساخته می‌شود و گاهی جدا می‌شود. اگر روکش موقت افتاد، با دندانپزشک تماس بگیرید؛ زیرا دندان تراش‌خورده زیر آن ممکن است حساس باشد یا دندان‌های کناری کمی جابه‌جا شوند. نکات بیشتر را در روکش موقت بخوانید.

دندانی که عصب‌کشی شده

اگر دندانی که عصب‌کشی شده و هنوز روکش نهایی ندارد شکست یا پرکردگی موقتش افتاد، زودتر نوبت بگیرید. دلیل آن را در روکش بعد از عصب‌کشی توضیح داده‌ایم.

شکستن یا جدا شدن لمینت چه باید کرد؟

شکستن یا جدا شدن لمینت معمولاً اورژانس فوری نیست، اما بهتر است در چند روز آینده بررسی شود. لمینت جداشده یا تکه شکسته را تمیز و در ظرف دربسته نگه دارید، با دندانپزشک تماس بگیرید و با آن دندان چیز سفت گاز نزنید. اگر لبه تیز به لب یا زبان آسیب می‌زند یا درد دارید، زودتر مراجعه کنید.

آیا لمینت جداشده دوباره چسبانده می‌شود؟

گاهی اگر لمینت سالم باشد و دندان زیر آن آسیب ندیده باشد، دندانپزشک می‌تواند آن را دوباره بچسباند. اما در بسیاری از موارد شکسته یا ترک‌خورده است و باید تعویض شود. این تصمیم پس از معاینه گرفته می‌شود. جزئیات را در شکستن لمینت آورده‌ایم.

چه کارهایی نکنید؟

• لمینت را با چسب خانگی نچسبانید.
• لبه شکسته را با سوهان یا ابزار خانگی صاف نکنید.
• اگر دندان زیر لمینت به سرما حساس است، از نوشیدنی‌های خیلی سرد پرهیز کنید.

لق شدن روکش یا پایه ایمپلنت چقدر فوری است؟

لق شدن روکش ایمپلنت، وقتی درد و تورمی در کار نیست، معمولاً اورژانس فوری نیست، اما باید در چند روز آینده بررسی شود؛ زیرا پیچ لق یا روکش جداشده ممکن است بشکند یا به اجزای دیگر آسیب بزند. اگر کل پایه ایمپلنت لق است یا لقی با درد، تورم، چرک یا تب همراه است، زودتر و همان روز با دندانپزشک تماس بگیرید.

روکش لق یا پایه لق؟

لقی روکش یا پیچ اباتمنت معمولاً مشکل مکانیکی است و اغلب قابل رفع است. در مقابل، لقی خود پایه در استخوان می‌تواند نشانه از دست رفتن اتصال با استخوان باشد. تشخیص این دو با معاینه و عکس است. توضیح کامل را در لق شدن ایمپلنت و درباره روکش در روکش ایمپلنت بخوانید.

تا رسیدن به نوبت

• با آن سمت نجوید و چیز سفت گاز نزنید.
• اگر روکش کاملاً جدا شد، آن را نگه دارید و همراه ببرید.
• کارت ایمپلنت را همراه ببرید تا نوع و اندازه قطعات مشخص باشد.
• اطراف ایمپلنت را با ملایمت تمیز کنید.

عوارض دیگر را در عوارض ایمپلنت دندان توضیح داده‌ایم و اگر کارت ایمپلنت ندارید، مطلب کارت ایمپلنت را ببینید.

ضربه به فک و صورت: چه زمانی شکستگی فک مطرح است؟

اگر پس از ضربه نمی‌توانید دندان‌های بالا و پایین را مثل قبل روی هم بگذارید، طبق MedlinePlus ممکن است فک شکسته باشد و باید فوراً در مطب دندانپزشک یا بیمارستان بررسی شوید. درد شدید هنگام حرکت فک، تورم زیاد، بی‌حسی لب یا چانه و دشواری در باز کردن دهان هم نشانه‌های هشدار هستند.

ضربه به سر را جدی بگیرید

بسیاری از ضربه‌هایی که به دندان آسیب می‌زنند، به سر هم وارد می‌شوند. طبق NHS، اگر پس از ضربه به سر بیهوشی، تشنج، مشکل بینایی یا شنوایی، ترشح شفاف از گوش یا بینی، ضعف یا بی‌حسی، مشکل در راه رفتن یا صحبت کردن یا تغییر رفتار دیده شود، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت. استفراغ، سرگیجه و مصرف رقیق‌کننده خون هم دلیل گرفتن مشاوره فوری است.

تا رسیدن به مرکز درمانی

اگر احتمال شکستگی فک مطرح است، تا رسیدن به مرکز درمانی فک را تا حد ممکن حرکت ندهید و چیزی نخورید و نجوید. کمپرس سرد از روی پوست ممکن است به کاهش درد و تورم کمک کند. خونریزی دهان را با فشار ملایم گاز کنترل کنید. اگر خون یا ترشح در دهان جمع می‌شود و تنفس را دشوار می‌کند، یا فرد هوشیاری کامل ندارد، منتظر نمانید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.

ترتیب درست

در ضربه‌های شدید، ابتدا وضعیت سر، تنفس و هوشیاری اهمیت دارد و بعد دندان. اگر دندانی بیرون افتاده، کسی می‌تواند هم‌زمان آن را در شیر نگه دارد. در اورژانس بیمارستان بگویید که دندان آسیب دیده است تا پس از بررسی‌های ضروری، ارجاع به دندانپزشک انجام شود.

آسیب لب، زبان و گیر کردن جسم بین دندان‌ها را چگونه مدیریت کنیم؟

برای بریدگی یا گاز گرفتن لب و زبان، MouthHealthy توصیه می‌کند محل را با آب به‌آرامی تمیز کنید و کمپرس سرد بگذارید. اگر جسمی بین دندان‌ها گیر کرده، آن را با نخ دندان به‌آرامی خارج کنید و هرگز از اشیای تیز یا نوک‌دار استفاده نکنید. خونریزی ادامه‌دار یا زخم عمیق نیاز به مراجعه دارد.

چه زمانی بریدگی دهان نیاز به مراجعه دارد؟

• خونریزی با فشار مستقیم بند نمی‌آید.
• زخم عمیق است یا لبه‌های آن باز مانده است.
• بریدگی از لب تا پوست صورت ادامه دارد.
• جسم خارجی در زخم مانده است.

دندان مصنوعی شکسته

شکستن دندان مصنوعی متحرک معمولاً اورژانس فوری نیست، اما لبه‌های شکسته ممکن است لثه و زبان را زخم کنند. آن را با چسب خانگی تعمیر نکنید و برای ترمیم نوبت بگیرید. اگر دندان مصنوعی فوری پس از کشیدن دندان‌ها گذاشته شده، دستور دندانپزشک را درباره درآوردن یا نگه داشتن آن دنبال کنید. نکات بیشتر را در دندان مصنوعی بخوانید.

تا رسیدن به دندانپزشک چه کارهایی بی‌خطر است و چه کارهایی نه؟

تا رسیدن به دندانپزشک، کمپرس سرد از روی صورت، شستن ملایم دهان با آب ولرم، غذای نرم، نگه داشتن دندان یا تکه شکسته در شیر و مصرف مسکن فقط طبق بروشور یا داروساز معمولاً بی‌خطرند. در مقابل، گذاشتن قرص روی لثه، چسباندن روکش با چسب خانگی، سوراخ کردن تورم و شروع خودسرانه آنتی‌بیوتیک کارهای نادرستی هستند.

داروهای مسکن

برای مسکن‌ها، مقدار مصرف را فقط از بروشور دارو، داروساز یا پزشک بگیرید. NHS تأکید می‌کند که خوردن مقدار بیشتر از توصیه‌شده اثر بهتری ندارد و ممکن است بسیار خطرناک باشد. اگر باردارید، بیماری کلیه، معده یا قلب دارید یا رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، پیش از مصرف هر مسکنی مشورت کنید.

اضطراب در شرایط اورژانسی

درد و ترس با هم شدیدتر می‌شوند. اگر از دندانپزشکی می‌ترسید، این را هنگام تماس بگویید تا تیم درمان جلسه را کوتاه و فقط برای کنترل مشکل فوری برنامه‌ریزی کند. راهکارهای بیشتر را در ترس از دندانپزشکی آورده‌ایم.

در ساعت‌های شب و تعطیلات کجا مراجعه کنیم؟

در ساعت‌های شب و تعطیلات، اول با دندانپزشک خود تماس بگیرید؛ ممکن است پیام یا شماره‌ای برای مواقع اضطراری داشته باشد. اگر پاسخی نگرفتید، از مراکز دندانپزشکی دارای شیفت شب یا بیمارستان‌هایی که بخش دندانپزشکی اورژانسی دارند کمک بگیرید. در علائم خطر، مستقیم به اورژانس بیمارستان بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید.

پیش از اینکه به اورژانس دندانپزشکی نیاز پیدا کنید

بهترین زمان برای یافتن مرکز اورژانس دندانپزشکی، پیش از بروز مشکل است. MouthHealthy می‌گوید بسیاری از دندانپزشکان در برنامه روزانه خود برای بیماران اورژانسی وقت در نظر می‌گیرند. هنگام انتخاب دندانپزشک، بپرسید در مواقع اضطراری و خارج از ساعت کاری چگونه پاسخ می‌دهد. نکات بیشتر را در انتخاب کلینیک ایمپلنت آورده‌ایم.

هنگام تماس چه بگویید؟

1. چه اتفاقی افتاده و از چه زمانی.
2. شدت درد و اینکه با مسکن کم می‌شود یا نه.
3. وجود تورم، تب، خونریزی یا دشواری در بلع.
4. اگر ضربه بوده، آیا دندان بیرون افتاده و کجا نگهداری می‌شود.
5. بیماری‌های مهم و داروها، به‌ویژه رقیق‌کننده‌های خون.

مراکز شبانه‌روزی

در شهرهای بزرگ، برخی مراکز دندانپزشکی خدمات شبانه یا تعطیلات دارند. پیش از رفتن، تلفنی بپرسید که آیا در آن ساعت دندانپزشک حضور دارد و امکان عکس گرفتن هست یا نه. در اورژانس دندانپزشکی شبانه، هدف معمولاً کنترل درد، عفونت یا خونریزی است و درمان کامل در جلسه‌های بعدی انجام می‌شود.

برای مراجعه اورژانسی به دندانپزشک چه چیزهایی همراه ببریم؟

برای مراجعه اورژانسی، دندان یا تکه شکسته را در شیر یا بزاق، روکش یا لمینت جداشده را در ظرف دربسته، فهرست داروها به‌ویژه رقیق‌کننده‌های خون، سابقه بیماری‌های مهم، کارت ایمپلنت، مدارک بیمه و یک همراه با خود ببرید. NHS هم توصیه می‌کند داروهای مصرفی را به اورژانس ببرید.

1. دندان یا تکه آن: در شیر یا بزاق، نه در آب یا دستمال خشک.
2. قطعه جداشده: روکش، لمینت یا تکه دندان مصنوعی در ظرف دربسته.
3. فهرست داروها: نام هر دارو و دلیل مصرف آن.
4. سابقه پزشکی: بیماری قلبی، دیابت، بارداری، حساسیت دارویی.
5. کارت ایمپلنت: اگر مشکل مربوط به ایمپلنت است.
6. مدارک بیمه: برای مراکزی که با بیمه شما کار می‌کنند.
7. یک همراه: به‌ویژه اگر ضربه به سر خورده‌اید یا حال خوبی ندارید.

چرا فهرست داروها این‌قدر مهم است؟

در اورژانس دندانپزشکی، تصمیم درباره بی‌حسی، کشیدن دندان، داروهای مسکن و آنتی‌بیوتیک به بیماری‌ها و داروهای شما بستگی دارد. اگر رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، خونریزی پس از کشیدن دندان ممکن است بیشتر باشد. اگر دریچه مصنوعی قلب دارید، ممکن است پیش از برخی کارها اقدام پیشگیرانه لازم باشد.

اورژانس دندانپزشکی در کودکان، بارداری و بیماران قلبی چه تفاوتی دارد؟

اصول اورژانس دندانپزشکی در همه یکسان است، اما در برخی گروه‌ها احتیاط بیشتری لازم است. در کودکان، دندان شیری بیرون‌افتاده نباید به جایش برگردد. در بارداری، درد و عفونت نباید تا زایمان تحمل شود. در بیماران قلبی و مصرف‌کنندگان رقیق‌کننده خون، اطلاع دادن داروها و هماهنگی با پزشک اهمیت ویژه دارد.

کودکان

کودکان ممکن است درد را دقیق توصیف نکنند. تورم صورت، تب، امتناع از غذا یا بیدار شدن شبانه از درد را جدی بگیرید. NHS شستشو با آب نمک را برای کودکان توصیه نمی‌کند، چون ممکن است آن را قورت دهند. همچنین مسکن را فقط با نوع و مقدار مناسب کودک و طبق نظر پزشک یا داروساز بدهید.

بارداری

درد شدید، آبسه یا تورم صورت در بارداری اورژانس است و باید درمان شود. هنگام مراجعه، بارداری را بگویید تا دندانپزشک تصمیم درباره عکس، بی‌حسی و داروها را با توجه به آن بگیرد. جزئیات را در ایمپلنت در بارداری آورده‌ایم.

بیماران قلبی

اگر دریچه مصنوعی، سابقه اندوکاردیت یا داروی رقیق‌کننده خون دارید، این را در همان تماس اول بگویید. داروها را خودسرانه قطع نکنید. در صورت درد قفسه سینه یا تنگی نفس، موضوع اورژانس قلبی است و باید فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.

هزینه اورژانس دندانپزشکی چگونه تعیین می‌شود؟

هزینه اورژانس دندانپزشکی به نوع مشکل و درمان انجام‌شده بستگی دارد. معمولاً شامل ویزیت، در صورت نیاز عکس و درمان اولیه برای کنترل درد، عفونت یا خونریزی است. مراجعه در ساعت‌های شب یا تعطیلات ممکن است هزینه بیشتری داشته باشد. درمان کامل، مثل روکش یا ایمپلنت، معمولاً جداگانه برآورد می‌شود.

برای مقایسه، محدوده عمومی ویزیت دندانپزشک متخصص در بازار ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۷۰۰٬۰۰۰ تومان است. قیمت نهایی به مرکز درمانی، ساعت مراجعه و درمان لازم بستگی دارد. برای دیدن سایر قیمت‌ها صفحه هزینه‌ها را ببینید.

بیمه و برآورد

پیش از درمان‌های بزرگ‌تر، حتی در شرایط اورژانسی، بپرسید کدام بخش برای کنترل مشکل فوری لازم است و کدام را می‌توان با آرامش در جلسه‌های بعد برنامه‌ریزی کرد. درباره پوشش بیمه در بیمه دندانپزشکی و درباره خواندن برآورد در پیش‌فاکتور دندانپزشکی توضیح داده‌ایم.

چگونه از اورژانس‌های دندانی پیشگیری کنیم؟

بسیاری از اورژانس‌های دندانی قابل پیشگیری‌اند. معاینه و جرم‌گیری منظم، درمان زودهنگام پوسیدگی و بیماری لثه، استفاده از محافظ دهان در ورزش، پرهیز از جویدن یخ و آب‌نبات سفت و استفاده نکردن از دندان برای باز کردن یا بریدن اشیا، خطر درد، عفونت و شکستگی را به‌طور قابل توجهی کم می‌کند.

عادت‌های پیشگیرانه

1. مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار و تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها.
2. معاینه دوره‌ای طبق برنامه دندانپزشک؛ جزئیات در جرم گیری دندان.
3. استفاده از محافظ دهان در ورزش‌های برخوردی.
4. استفاده از قیچی، نه دندان، برای بریدن چیزها.
5. استفاده از محافظ شبانه اگر دندانپزشک دندان‌قروچه را تشخیص داده باشد؛ توضیح در نایت گارد.

نشانه‌های کوچک را جدی بگیرید

حساسیت ادامه‌دار، درد هنگام گاز گرفتن، خونریزی لثه یا پرکردگی که لبه‌اش تیز شده، اغلب پیش از تبدیل شدن به اورژانس دندانپزشکی خبر می‌دهند. بنابراین با رسیدگی به همین نشانه‌ها در نوبت عادی، احتمال درد شبانه و مراجعه اورژانسی کمتر می‌شود.

پس از کنترل مشکل فوری، درمان چگونه ادامه پیدا می‌کند؟

درمان اورژانسی معمولاً فقط برای کنترل درد، عفونت، خونریزی یا نجات دندان است و درمان کامل در جلسه‌های بعد انجام می‌شود. برای مثال پس از تخلیه آبسه ممکن است عصب‌کشی و روکش لازم باشد و پس از برگرداندن دندان بیرون‌افتاده، جلسه‌های پیگیری و گاهی درمان عصب. جلسه‌های بعدی را جدی بگیرید و نیمه‌کاره رها نکنید.

دندانی که به جای خود برگردانده شده

طبق NHS، دندانی که به جای خود برگردانده شده معمولاً با آتل به دندان‌های کناری ثابت می‌شود و پس از چند هفته برای برداشتن آتل و درمان‌هایی مثل عصب‌کشی دوباره مراجعه لازم است. حتی اگر دندان ظاهراً خوب است، دندانپزشک در ماه‌های بعد آن را با معاینه و عکس پیگیری می‌کند؛ زیرا برخی تغییرات بی‌صدا رخ می‌دهند.

اگر دندان از دست رفت

اگر دندان قابل نگه داشتن نبود، NHS توضیح می‌دهد که ممکن است ابتدا یک دندان مصنوعی موقت گذاشته شود تا محل ترمیم شود و سپس گزینه‌هایی مثل بریج یا ایمپلنت مطرح شوند. زمان مناسب ایمپلنت پس از از دست رفتن دندان به وضعیت استخوان و لثه بستگی دارد. توضیح بیشتر را در ایمپلنت بعد از کشیدن دندان، ایمپلنت فوری و بریج دندان بخوانید.

از تجربه اورژانس درس بگیرید

پس از کنترل مشکل، از دندانپزشک بپرسید چه چیزی باعث این اورژانس شد و چگونه می‌توان از تکرار آن پیشگیری کرد. گاهی پاسخ یک پوسیدگی قدیمی، پرکردگی ترک‌خورده یا دندان‌قروچه است. در این صورت، برنامه‌ریزی درمان‌های لازم در نوبت‌های عادی، احتمال دردهای شبانه بعدی را کم می‌کند.

جمع‌بندی

اورژانس دندانپزشکی شامل بیرون افتادن دندان دائمی، آبسه، تورم صورت، دندان‌درد شدید، خونریزی بند نیامدنی و ضربه به فک است. اگر تورم به گردن یا اطراف چشم رسیده، تنفس یا بلع دشوار شده، تب بالا دارید یا ضربه به سر خورده‌اید، مستقیم به اورژانس بیمارستان بروید. دندان دائمی بیرون‌افتاده را از تاج بگیرید و فوراً به جایش برگردانید یا در شیر نگه دارید.

علاوه بر این، شماره تماس اضطراری دندانپزشک خود را از قبل داشته باشید، فهرست داروها را همراه ببرید و هیچ دارویی را خودسرانه شروع یا قطع نکنید. این مطلب جایگزین معاینه دندانپزشک یا پزشک نیست. اگر پس از کنترل مشکل فوری به درمان‌هایی مثل روکش یا ایمپلنت نیاز دارید، از مشاوره رایگان لبخندنو استفاده کنید.