لق شدن ایمپلنت؛ روکش لق است، پیچ اباتمنت یا خود ایمپلنت؟ علت‌ها، نشانه‌ها و کارهایی که باید انجام دهید

لق شدن ایمپلنت یکی از نگران‌کننده‌ترین تجربه‌ها پس از درمان است، اما همیشه به معنای از دست رفتن ایمپلنت نیست. ایمپلنت از چند قطعه تشکیل شده است و «لقی» ممکن است از روکش، از پیچ کوچکی که اباتمنت را به پایه می‌بندد یا از خود پایه داخل استخوان باشد. این سه حالت معنا، علت و درمان کاملاً متفاوتی دارند و تشخیص آن‌ها فقط با معاینه ممکن است.

در این راهنما توضیح می‌دهیم کدام قسمت ایمپلنت ممکن است لق شود، چه عواملی به لقی منجر می‌شوند، چه نشانه‌هایی اهمیت بیشتری دارند، همین حالا چه کاری انجام دهید و چه کارهایی نکنید، دندانپزشک چگونه علت را پیدا می‌کند و چگونه از تکرار آن پیشگیری کنید. برای آشنایی با اجزای روکش و اباتمنت، مطلب روکش ایمپلنت را هم ببینید.

لق شدن ایمپلنت یعنی چه؟

لق شدن ایمپلنت یعنی احساس اینکه دندان ایمپلنتی هنگام جویدن، لمس با زبان یا مسواک زدن حرکت می‌کند، می‌چرخد یا صدا می‌دهد. این حرکت ممکن است فقط در روکش و قطعات روی ایمپلنت باشد یا در خود پایه داخل استخوان؛ به همین دلیل یک جمله «ایمپلنتم لق شده» می‌تواند به چند مشکل کاملاً متفاوت اشاره کند.

چرا تفکیک این حالت‌ها مهم است؟

اگر پیچ اباتمنت شل شده باشد، دندانپزشک معمولاً با باز کردن روکش و سفت کردن یا تعویض پیچ مشکل را حل می‌کند و پایه دست‌نخورده می‌ماند. اما اگر پایه در استخوان حرکت کند، FDA آن را شکست ایمپلنت می‌داند؛ یعنی حالتی که معمولاً به خارج کردن پایه و برنامه‌ریزی دوباره نیاز دارد. بنابراین نگرانی شما به جاست، اما نتیجه‌گیری درباره شکست ایمپلنت پیش از معاینه زود است.

لقی در کدام مرحله درمان؟

لقی ممکن است در ماه‌های اول پس از جراحی و پیش از روکش نهایی رخ دهد یا سال‌ها پس از نصب روکش. علت‌های این دو دوره معمولاً متفاوت است: در ماه‌های اول، جوش نخوردن پایه با استخوان مطرح است و در سال‌های بعد، مشکلات مکانیکی، نیروهای سنگین یا التهاب اطراف ایمپلنت. FDA هم یادآوری می‌کند که عوارض ایمپلنت ممکن است کمی پس از کاشت یا مدت‌ها بعد رخ دهند.

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی ایمپلنت رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

• بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
• برآورد هزینه و روش درمان مناسب
• بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره: ۱۴۰۵/۰۷/۱۰

1. چند سؤال کوتاه
2. انتخاب شهر
3. تأیید شماره

دریافت مشاوره رایگان

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

ایمپلنت از چه قطعاتی تشکیل شده و کدام ممکن است لق شود؟

یک ایمپلنت تک‌دندان معمولاً سه بخش دارد: پایه یا فیکسچر که در استخوان قرار می‌گیرد، اباتمنت که با پیچی داخلی روی پایه بسته می‌شود و روکش که روی اباتمنت با پیچ یا سمان ثابت می‌شود. هر کدام از این اتصال‌ها ممکن است شل شود؛ یعنی لقی می‌تواند در سه سطح اتفاق بیفتد.

سه سطح اتصال

• اتصال روکش به اباتمنت: در روکش سمانی، سمان ممکن است از بین برود و روکش جدا شود. در روکش پیچی، پیچ روکش ممکن است شل شود.
• اتصال اباتمنت به پایه: پیچ اباتمنت ممکن است شل شود یا به‌ندرت بشکند. در این حالت اباتمنت و روکش با هم حرکت می‌کنند.
• اتصال پایه به استخوان: پایه پس از جوش خوردن با استخوان نباید حرکت کند. حرکت آن معمولاً یعنی این اتصال از دست رفته است.

کلیولند کلینیک هم اجزای ایمپلنت را پایه پیچی، اباتمنت و روکش یا پروتز معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد که اباتمنت به پایه پیچ می‌شود. دانستن همین ساختار ساده کمک می‌کند حرف دندانپزشک را درباره علت لقی بهتر بفهمید.

در پروتزهای چند ایمپلنتی

در بریج روی ایمپلنت، اوردنچر و پروتزهای تمام فک، تعداد اتصال‌ها بیشتر است. ممکن است یکی از پیچ‌ها شل شود، قطعات نگه‌دارنده اوردنچر فرسوده شوند یا یکی از ایمپلنت‌ها در استخوان مشکل پیدا کند. در این طرح‌ها هم منطق کلی یکسان است: باید معلوم شود حرکت از کدام اتصال است.

لقی روکش، لقی پیچ اباتمنت و لقی پایه چه فرقی دارند؟

لقی روکش و لقی پیچ اباتمنت معمولاً مشکل مکانیکی‌اند و پایه همچنان در استخوان محکم است؛ در این موارد اغلب با سفت کردن یا تعویض پیچ یا سمان دوباره روکش، ایمپلنت دوباره قابل استفاده می‌شود. لقی پایه یعنی خود ایمپلنت در استخوان حرکت می‌کند و معمولاً نشانه شکست ایمپلنت است.

لقی روکش

وقتی روکش سمانی از روی اباتمنت جدا می‌شود، گاهی کاملاً می‌افتد و اباتمنت سالم در دهان دیده می‌شود. در این حالت معمولاً پایه و اباتمنت سالم‌اند. با این حال، دندانپزشک باید بررسی کند چرا سمان از بین رفته است؛ برای مثال اباتمنت کوتاه، فشار زیاد یا تطابق نامناسب روکش می‌تواند در آن نقش داشته باشد.

لقی پیچ اباتمنت

FDA احساس لق بودن یا چرخیدن دندان در جای خود را پیامد شل شدن پیچ اباتمنت ذکر کرده است. در این حالت روکش و اباتمنت با هم کمی می‌چرخند یا تق‌تق می‌کنند. اگر این مشکل زود درمان شود، معمولاً پیچ دوباره سفت یا تعویض می‌شود؛ اما اگر جویدن روی پیچ شل ادامه پیدا کند، احتمال شکستن آن بیشتر می‌شود.

لقی پایه

اگر کل مجموعه، از جمله پایه، در استخوان حرکت کند، FDA آن را «شکست ایمپلنت» می‌نامد؛ حالتی که ممکن است به جراحی دیگری برای رفع یا جایگزینی سیستم ایمپلنت نیاز داشته باشد. توضیح کامل علت‌ها و گزینه‌های پس از آن را در رد ایمپلنت آورده‌ایم.

از کجا بفهمم کدام قسمت ایمپلنت لق شده است؟

بیمار نمی‌تواند با اطمینان در خانه بفهمد کدام قسمت لق شده است، اما برخی نشانه‌ها سرنخ می‌دهند. چرخیدن روکش یا صدای تق‌تق، وقتی دردی همراهش نیست، بیشتر با شل شدن پیچ یا سمان دیده می‌شود. حرکت همراه با درد هنگام فشار، تورم، خونریزی یا ترشح از لثه، احتمال درگیری پایه و بافت اطراف را بیشتر می‌کند.

سرنخ‌هایی که به دندانپزشک بگویید

• لقی ناگهانی شروع شد یا تدریجی؟
• روکش فقط می‌چرخد یا به بالا و پایین هم حرکت می‌کند؟
• هنگام جویدن صدای کلیک یا تق‌تق شنیده می‌شود؟
• درد، تورم، طعم بد، بوی بد یا ترشح وجود دارد؟
• اخیراً ضربه‌ای به صورت خورده یا چیز سفتی گاز زده‌اید؟
• سابقه دندان‌قروچه یا فشردن دندان‌ها دارید؟

چرا با زبان یا انگشت امتحان نکنید؟

ممکن است وسوسه شوید مدام دندان را تکان دهید تا مطمئن شوید لق است. این کار اطلاعات بیشتری به شما نمی‌دهد و می‌تواند پیچ شل را بیشتر شل کند یا به لثه اطراف فشار بیاورد. یک بار متوجه لقی شدید کافی است؛ بقیه کار را به معاینه بسپارید.

گاهی چیزی که لق است، ایمپلنت نیست

همه حس‌های «لقی» از خود ایمپلنت نیست. برای مثال، گاهی دندان طبیعی کناری به‌خاطر بیماری لثه لق شده است و بیمار گمان می‌کند ایمپلنت حرکت دارد. گاهی هم غذای گیرکرده بین روکش و دندان همسایه یا لثه ملتهب، حس فشار و ناپایداری ایجاد می‌کند. همچنین در پروتزهای متحرک، لقی ممکن است از خود دندان مصنوعی باشد، نه از ایمپلنت زیر آن. به همین دلیل توصیف دقیق محل و نوع حرکت به دندانپزشک کمک می‌کند معاینه را هدفمندتر انجام دهد.

علت‌های شل شدن پیچ اباتمنت کدام‌اند؟

شل شدن پیچ اباتمنت معمولاً نتیجه نیروهایی است که با گذشت زمان اتصال پیچ را سست می‌کنند؛ مانند نیروی زیاد یا نامتعادل جویدن، دندان‌قروچه، تماس بلند روکش با دندان مقابل، طراحی روکش و نشست ناکامل قطعات. گاهی هم استفاده از قطعات غیرسازگار با سیستم ایمپلنت در شل شدن پیچ نقش دارد.

نیروهای جانبی و تماس بلند

پیچ اباتمنت در برابر نیروهای عمودی بهتر مقاومت می‌کند. اگر روکش طوری ساخته شده باشد که هنگام حرکت فک به طرفین، فشار زیادی از پهلو بگیرد، یا اگر روکش زودتر از دندان‌های دیگر به دندان مقابل بخورد، پیچ در معرض بار تکراری بیشتری قرار می‌گیرد. در نتیجه دندانپزشک در درمان لقی، معمولاً بایت را هم بررسی می‌کند.

قطعات سازگار و نیروی سفت کردن

هر سیستم ایمپلنت پیچ‌ها و ابزار مخصوص خود را دارد و پیچ با نیروی مشخصی سفت می‌شود. استفاده از قطعه یا پیچی که دقیقاً با سیستم ایمپلنت هماهنگ نیست، می‌تواند نشست قطعات را مختل کند. به همین دلیل ثبت برند و مدل ایمپلنت و اباتمنت در کارت ایمپلنت برای ترمیم‌های بعدی اهمیت دارد.

روکش‌های بلند و کشیده

وقتی استخوان یا لثه تحلیل رفته باشد، روکش ممکن است نسبت به پایه بلندتر ساخته شود. این روکش مانند اهرمی بلند، نیروی بیشتری به پیچ منتقل می‌کند. همچنین روکش‌هایی که بخشی از آن‌ها بدون تکیه‌گاه به طرفین امتداد دارد، فشار اضافه ایجاد می‌کنند. این موارد را دندانپزشک در طرح درمان و هنگام بررسی لقی در نظر می‌گیرد.

چرا روکش سمانی از روی ایمپلنت جدا می‌شود؟

روکش سمانی ممکن است به‌خاطر از بین رفتن تدریجی سمان، اباتمنت کوتاه با سطح گیر کم، نیروهای سنگین یا تکرارشونده، یا تطابق ناکافی روکش با اباتمنت جدا شود. گاهی هم دندانپزشک عمداً از سمانی با گیر ملایم‌تر استفاده می‌کند تا در آینده بتوان روکش را راحت‌تر برداشت؛ در این حالت جدا شدن روکش گاهی دیده می‌شود.

اگر روکش کامل افتاد

روکش را با آب سرد بشویید، در دستمال یا ظرف تمیز بگذارید و همراه خود به مطب ببرید. در بسیاری از موارد، اگر روکش و اباتمنت سالم باشند، دندانپزشک آن‌ها را تمیز و دوباره سمان می‌کند. اگر اباتمنت هم شل باشد، ابتدا پیچ آن بررسی می‌شود.

پیوند جدا شدن روکش با سمان اضافی

در روکش‌های سمانی، سمان اضافی باقی‌مانده زیر لثه موضوع دیگری است که می‌تواند به التهاب منجر شود. مقاله مروری منتشرشده در PMC «علت‌های ایجادشده در روند درمان» مانند سمان باقی‌مانده را در میان عوامل خطر التهاب اطراف ایمپلنت آورده است. بنابراین هنگام سمان دوباره روکش، پاک کردن دقیق سمان اضافی اهمیت دارد. تفاوت روکش پیچی و سمانی را در روکش ایمپلنت شرح داده‌ایم.

دندان‌قروچه و نیروهای سنگین جویدن چه نقشی در لق شدن ایمپلنت دارند؟

دندان‌قروچه و فشردن دندان‌ها نیروهای زیاد و تکرارشونده‌ای به روکش، پیچ و اباتمنت وارد می‌کنند و از علت‌های مهم شل شدن پیچ و لب‌پریدگی روکش هستند. چون ایمپلنت رباط ضربه‌گیر دندان طبیعی را ندارد، این نیروها مستقیم‌تر به قطعات منتقل می‌شوند و اغلب بیمار متوجه شدت آن‌ها نمی‌شود.

نشانه‌های دندان‌قروچه

کلیولند کلینیک سردرد یا درد صورت به‌ویژه صبح‌ها، دردناکی عضلات فک و درد هنگام غذا خوردن را از نشانه‌های دندان‌قروچه می‌داند. این مرجع توضیح می‌دهد که دندان‌قروچه در خواب معمولاً آسیب بیشتری دارد، چون فرد متوجه آن نمی‌شود. اگر این نشانه‌ها را دارید یا اطرافیانتان صدای ساییدن دندان در خواب را شنیده‌اند، آن را به دندانپزشک بگویید.

محافظ شبانه

کلیولند کلینیک ساخت محافظ اختصاصی دهان را یکی از راه‌های محافظت از دندان‌ها در دندان‌قروچه ذکر می‌کند. در افراد دارای ایمپلنت، نایت گارد می‌تواند بخشی از فشار شبانه را از روکش و پیچ دور کند. نوع و زمان ساخت آن را دندانپزشک تعیین می‌کند.

عادت‌های پرفشار روزانه

گاز زدن یخ، شکستن هسته و آجیل با پوست، جویدن خودکار و باز کردن بسته‌بندی با دندان، فشارهای ناگهانی ایجاد می‌کنند. اگر لقی ایمپلنت درست پس از گاز زدن چیزی سفت شروع شده است، این را هنگام مراجعه بگویید؛ زیرا به تشخیص احتمال شکستن پیچ یا آسیب روکش کمک می‌کند.

پری ایمپلنتیت چگونه به لقی پایه ایمپلنت می‌رسد؟

پری ایمپلنتیت التهاب و عفونتی است که لثه و استخوان اطراف ایمپلنت را درگیر می‌کند. اگر کنترل نشود، استخوانی که پایه را نگه داشته به‌تدریج تحلیل می‌رود و در مراحل پیشرفته پایه ممکن است لق شود. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم لق شدن یا از دست رفتن ایمپلنت را از پیامدهای احتمالی این بیماری ذکر می‌کند.

نشانه‌های هشدار پیش از لقی

پری ایمپلنتیت معمولاً بی‌سروصدا پیش می‌رود و لقی اغلب از نشانه‌های دیرهنگام آن است. نشانه‌های زودتر را جدی بگیرید:

• قرمزی، تورم یا حساسیت لثه اطراف ایمپلنت؛
• خونریزی هنگام مسواک یا تمیز کردن بین دندان‌ها؛
• ترشح یا چرک از لثه؛
• بوی بد یا طعم نامطبوع ماندگار؛
• عقب رفتن لثه و دیده شدن قسمت فلزی.

عوامل خطر

مقاله مروری منتشرشده در PMC سیگار، سابقه بیماری لثه، بهداشت ناکافی و حاضر نشدن در جلسات کنترل، بیماری‌های عمومی کنترل‌نشده مانند دیابت، سمان باقی‌مانده و کیفیت ضعیف بافت نرم اطراف ایمپلنت را از عوامل خطر پری ایمپلنتیت ذکر کرده است. این مقاله سیگار و سابقه بیماری لثه را مهم‌ترین عوامل قابل شناسایی می‌داند. توضیح کامل تشخیص و درمان را در پری ایمپلنتیت بخوانید.

لق شدن ایمپلنت در ماه‌های اول بعد از جراحی

لقی در هفته‌ها و ماه‌های اول پس از کاشت، پیش از نصب روکش نهایی، معنای دیگری دارد. در این دوره پایه هنوز در حال جوش خوردن با استخوان است و اگر حرکت کند، ممکن است این روند به‌درستی پیش نرفته باشد. البته گاهی فقط پیچ پوششی یا پیچ ترمیمی روی پایه شل شده که مشکل مهمی نیست.

جوش نخوردن ایمپلنت با استخوان

کلیولند کلینیک فرایند جوش خوردن ایمپلنت با استخوان را برای ثبات و موفقیت بلندمدت حیاتی می‌داند. اگر این فرایند کامل نشود، پایه در استخوان ثبات پیدا نمی‌کند. FDA عواملی مانند وضعیت سلامت عمومی، دیابت کنترل‌نشده و سیگار را در میان مواردی آورده است که می‌توانند روند ترمیم و موفقیت بلندمدت ایمپلنت را تحت تأثیر قرار دهند.

پیچ ترمیمی شل یا روکش موقت لق

در دوره بهبود، روی پایه ممکن است پیچ ترمیمی یا روکش موقت قرار داشته باشد. شل شدن این قطعات معمولاً با سفت کردن ساده در مطب حل می‌شود. اما چون از بیرون تشخیص آن از حرکت پایه ممکن نیست، باید زود خبر داد. در دوره بهبود، فشار جویدن روی ایمپلنت تازه را هم طبق توصیه دندانپزشک محدود کنید؛ نکات این دوره را در مراقبت بعد از ایمپلنت آورده‌ایم.

در دوره بهبود به چه چیزهایی توجه کنیم؟

در هفته‌های نخست پس از جراحی، کمی درد، تورم و حساسیت که به‌تدریج کم می‌شود، معمولاً بخشی از روند ترمیم است. اما درد یا تورمی که پس از چند روز بیشتر می‌شود، ترشح چرکی، طعم بد ماندگار یا حس حرکت در محل ایمپلنت را باید زود گزارش کرد. همچنین اگر سیگار می‌کشید یا بیماری عمومی مانند دیابت دارید، این دوره حساس‌تر است و پیگیری توصیه‌های دندانپزشک و پزشک اهمیت بیشتری دارد. توضیح جزئی‌تر درباره دردهای این دوره را در درد ایمپلنت دندان بخوانید.

چه علائمی همراه لقی اهمیت بیشتری دارند؟

گاهی لقی تنها نشانه است، اما وقتی با درد، تورم، خونریزی، ترشح چرکی، تب یا تورم غدد گردن همراه باشد، احتمال التهاب یا عفونت بیشتر است. کلیولند کلینیک توصیه می‌کند در صورت لق شدن ایمپلنت، خونریزی لثه، تب، چرک یا تورم لثه با دندانپزشک تماس بگیرید.

درد هنگام فشار

اگر فشار دادن روی ایمپلنت یا جویدن با آن دردناک است، این نشانه را حتماً بگویید. درد هنگام فشار در ایمپلنتی که پیش‌تر راحت بود، ممکن است نشانه التهاب، شکستگی قطعه یا مشکل در اتصال با استخوان باشد و نیاز به بررسی زودتر دارد.

اگر ایمپلنت لق شد همین حالا چه کنیم؟

اگر ایمپلنت یا روکش آن لق شد، با آن سمت نجوید، قطعه جداشده را در ظرفی تمیز نگه دارید، ناحیه را به‌آرامی تمیز نگه دارید و در اولین فرصت با دندانپزشک تماس بگیرید. اگر لقی با تورم رو به گسترش، تب، مشکل در بلع یا تنفس یا خونریزی شدید همراه است، فوراً به مرکز درمانی یا اورژانس مراجعه کنید.

قدم‌به‌قدم

1. جویدن را به سمت دیگر منتقل کنید: تا معاینه، غذای نرم بخورید و با سمت سالم بجوید.
2. قطعه را نگه دارید: اگر روکش، اباتمنت یا پیچ کوچکی جدا شد، آن را بشویید و در ظرفی تمیز و خشک بگذارید.
3. مراقب بلع قطعات کوچک باشید: اگر روکش کاملاً لق است و ممکن است در خواب جدا شود، موضوع را هنگام تماس با دندانپزشک بگویید تا درباره زمان مراجعه راهنمایی کند.
4. تمیز نگه داشتن را ادامه دهید: با مسواک نرم و آرام اطراف ناحیه را تمیز کنید، بی‌آنکه به قطعه لق فشار بیاورید.
5. نشانه‌ها را یادداشت کنید: زمان شروع، نوع حرکت، درد، تورم، خونریزی و هر ضربه یا گاز زدن غیرعادی.
6. مدارک را آماده کنید: کارت ایمپلنت، نام مرکز درمانی و تاریخ نصب روکش را همراه ببرید.
7. با دندانپزشک تماس بگیرید: ترجیحاً با مرکزی که درمان را انجام داده است؛ اگر در دسترس نیست، به دندانپزشک دیگری مراجعه کنید.

درباره دارو

اگر درد دارید، درباره مسکن مناسب با پزشک یا دندانپزشک مشورت کنید. داروهای همیشگی خود را بدون نظر پزشک قطع یا تغییر ندهید و اگر دارویی مصرف می‌کنید، هنگام تماس آن را اطلاع دهید.

چه کارهایی را در خانه انجام ندهید؟

برخی کارهای رایج خانگی می‌توانند مشکل ساده‌ای مانند شل شدن پیچ را به آسیب جدی‌تر تبدیل کنند. چسباندن روکش با چسب‌های خانگی، ادامه جویدن روی ایمپلنت لق، تکان دادن مداوم آن و تلاش برای سفت کردن پیچ با ابزارهای خانگی از جمله این کارها هستند.

فهرست کارهای نادرست

• چسباندن روکش با چسب فوری یا چسب‌های خانگی: این چسب‌ها برای دهان ساخته نشده‌اند، ممکن است لثه را تحریک کنند و برداشتن روکش و تمیز کردن قطعات را برای دندانپزشک بسیار دشوار کنند.
• ادامه جویدن روی ایمپلنت لق: فشار مکرر ممکن است پیچ را بشکند یا به رزوه داخلی پایه آسیب بزند.
• سفت کردن پیچ با ابزار خانگی: ابزار مخصوص و نیروی مشخص لازم است و تلاش خانگی ممکن است به قطعات آسیب برساند.
• دور انداختن قطعه جداشده: روکش یا اباتمنت سالم ممکن است دوباره قابل استفاده باشد.
• صبر کردن تا جلسه کنترل بعدی: حتی لقی‌ای که دردی ندارد هم بهتر است زود بررسی شود.

چرا «فعلاً اذیت نمی‌کند» دلیل خوبی برای صبر نیست؟

پیچ شلی که درمان نشود، به‌تدریج بیشتر شل می‌شود و ممکن است بشکند. همچنین فاصله ایجادشده میان قطعات می‌تواند محل تجمع میکروب‌ها شود. در نتیجه مشکلی که با یک جلسه کوتاه قابل رفع بود، ممکن است به ترمیم پیچیده‌تر نیاز پیدا کند.

چه زمانی لق شدن ایمپلنت اورژانسی است؟

لقی‌ای که درد یا علامت دیگری ندارد معمولاً اورژانس فوری نیست و مراجعه در اولین فرصت کافی است. اما اگر لقی با تورم رو به گسترش صورت یا گردن، تب، مشکل در بلع یا تنفس، خونریزی‌ای که با فشار بند نمی‌آید یا ضربه شدید به صورت همراه باشد، منتظر نوبت دندانپزشکی نمانید و فوراً به مرکز درمانی یا اورژانس مراجعه کنید.

موقعیت‌هایی که نیاز به مراجعه فوری دارند

1. تورمی که سریع بزرگ می‌شود یا به سمت گردن یا زیر چشم گسترش می‌یابد؛
2. تب یا احساس ناخوشی عمومی همراه با درد و تورم اطراف ایمپلنت؛
3. دشواری در بلع، تنفس یا باز کردن دهان؛
4. خونریزی‌ای که با فشار ملایم گاز تمیز بند نمی‌آید؛
5. ضربه به صورت یا فک، به‌ویژه همراه با درد شدید، تغییر بسته شدن دندان‌ها یا آسیب‌های دیگر؛
6. احتمال بلعیدن یا فرو رفتن قطعه‌ای از روکش یا پیچ به راه هوایی همراه با سرفه یا تنگی نفس.

تماس همان روز

ترشح چرکی، بوی بد، درد رو به افزایش یا تورم موضعی لثه بدون علائم بالا، دلیل تماس همان روز با دندانپزشک است. اگر مطب در دسترس نیست، به مرکز دندانپزشکی دیگری مراجعه کنید. راهنمای کلی این موقعیت‌ها را در عوارض ایمپلنت دندان هم آورده‌ایم.

دندانپزشک لقی ایمپلنت را چگونه بررسی می‌کند؟

دندانپزشک ابتدا درباره زمان شروع و نشانه‌ها می‌پرسد، سپس لثه، روکش و حرکت مجموعه را معاینه می‌کند و معمولاً رادیوگرافی می‌گیرد تا سطح استخوان اطراف پایه و نشست قطعات را ببیند. در صورت نیاز، روکش را باز می‌کند تا مستقیم پیچ، اباتمنت و ثبات خود پایه را بررسی کند.

مراحل معمول ارزیابی

1. گرفتن شرح حال: زمان شروع لقی، ضربه، دندان‌قروچه، درد و سابقه درمان؛
2. معاینه لثه: قرمزی، تورم، خونریزی، ترشح و عمق شیار اطراف ایمپلنت؛
3. بررسی حرکت: آیا فقط روکش حرکت دارد یا کل مجموعه؛
4. رادیوگرافی: مقایسه سطح استخوان با تصویرهای قبلی و بررسی نشست اباتمنت؛
5. باز کردن روکش در صورت نیاز: بررسی پیچ، رزوه‌ها و ثبات پایه؛
6. بررسی بایت: یافتن تماس بلند یا نیروهای جانبی که ممکن است علت باشد.

چرا تصویرهای قبلی کمک می‌کنند؟

مقایسه رادیوگرافی جدید با تصویری که پس از نصب روکش گرفته شده، نشان می‌دهد آیا سطح استخوان اطراف پایه تغییر کرده است یا نه. بنابراین اگر به مرکز دیگری مراجعه می‌کنید، تصویرهای قبلی و پرونده درمان را همراه ببرید.

شناسایی سیستم ایمپلنت

برای باز کردن پیچ و تهیه قطعه جدید، دندانپزشک باید بداند ایمپلنت از کدام سیستم است. اگر کارت ایمپلنت در دسترس نباشد، گاهی شناسایی از روی رادیوگرافی و شکل قطعات ممکن است، اما زمان‌بر است و همیشه قطعی نیست.

درمان لقی روکش و پیچ اباتمنت چگونه است؟

درمان لقی مکانیکی معمولاً ساده‌تر از آن است که بیماران تصور می‌کنند. دندانپزشک روکش را باز می‌کند، قطعات را تمیز و بررسی می‌کند، پیچ را با نیروی مشخص دوباره سفت یا با پیچ نو تعویض می‌کند و سپس بایت را اصلاح می‌کند. در روکش سمانی، روکش پس از تمیز شدن دوباره سمان می‌شود یا در صورت آسیب، روکش تازه ساخته می‌شود.

روکش پیچی در برابر سمانی هنگام ترمیم

در روکش پیچی، دندانپزشک کامپوزیت روی سوراخ دسترسی را برمی‌دارد، پیچ را باز می‌کند و پس از ترمیم دوباره می‌بندد. در روکش سمانی، اگر روکش هنوز روی اباتمنت چسبیده باشد و پیچ زیر آن شل شده باشد، گاهی لازم است روکش برش داده شود یا سوراخی در آن ایجاد شود تا به پیچ دسترسی پیدا کند. بنابراین در این روش ممکن است ساخت روکش جدید لازم شود.

اگر شل شدن پیچ تکرار شود

شل شدن مکرر پیچ معمولاً نشانه یک علت زمینه‌ای است. دندانپزشک ممکن است بایت را دوباره تنظیم کند، شکل روکش را اصلاح کند، اباتمنت را با قطعه سازگارتر جایگزین کند یا برای دندان‌قروچه نایت گارد پیشنهاد دهد. گاهی هم طراحی کل روکش نیاز به بازنگری دارد.

پس از ترمیم چه انتظاری داشته باشیم؟

پس از سفت کردن یا تعویض پیچ، بیشتر افراد بلافاصله تفاوت را حس می‌کنند و روکش دوباره ثابت است. ممکن است لثه اطراف ایمپلنت به‌خاطر باز و بسته شدن قطعات یکی دو روز کمی حساس باشد. اگر روکش سمانی دوباره چسبانده شده، دندانپزشک معمولاً توصیه می‌کند در ساعات اول روی آن فشار نیاورید. در هر حال، اگر لقی پس از ترمیم دوباره برگشت، آن را زود گزارش کنید؛ زیرا تکرار سریع لقی معمولاً یعنی علت اصلی هنوز برطرف نشده است. همچنین در جلسه بعدی کنترل، از دندانپزشک بخواهید وضعیت پیچ و بایت را دوباره بررسی کند.

اگر خود پایه ایمپلنت لق باشد چه گزینه‌هایی وجود دارد؟

وقتی خود پایه ایمپلنت در استخوان حرکت می‌کند، معمولاً اتصال آن با استخوان از دست رفته و پایه دیگر قابل محکم کردن نیست. در این حالت دندانپزشک معمولاً پایه را خارج می‌کند، ناحیه را تمیز و ترمیم می‌کند و پس از بهبود، درباره کاشت دوباره یا گزینه‌های دیگر تصمیم می‌گیرد.

مراحل کلی پس از لقی پایه

1. ارزیابی علت، از جمله التهاب، عفونت، بار زیاد یا مشکلات عمومی سلامت؛
2. خارج کردن پایه و تمیز کردن ناحیه؛
3. در صورت نیاز، پیوند استخوان برای بازسازی محل؛
4. گذشت زمان برای بهبود؛
5. تصمیم درباره ایمپلنت دوباره، بریج یا پروتز متحرک.

آیا دوباره می‌توان ایمپلنت گذاشت؟

در بسیاری از موارد پس از ترمیم ناحیه، کاشت دوباره ممکن است؛ اما به حجم استخوان باقی‌مانده، علت شکست اول و کنترل عوامل خطر مانند سیگار یا بیماری لثه بستگی دارد. جزئیات این تصمیم و گزینه‌های جایگزین را در رد ایمپلنت و نکات پیوند را در پیوند استخوان برای ایمپلنت بخوانید.

شکستن پیچ یا اباتمنت؛ وقتی قطعه داخل ایمپلنت می‌شکند

گاهی پیچ اباتمنت فقط شل نمی‌شود، بلکه می‌شکند و بخشی از آن داخل پایه باقی می‌ماند. این حالت معمولاً پس از مدتی جویدن روی پیچ شل یا در اثر فشار ناگهانی رخ می‌دهد. پایه در این وضعیت هنوز ممکن است در استخوان محکم باشد، اما ترمیم دشوارتر از سفت کردن ساده پیچ است.

چرا جویدن روی پیچ شل خطر شکستن را بیشتر می‌کند؟

پیچ اباتمنت وقتی درست سفت شده باشد، قطعات را محکم به هم می‌فشارد و نیروی جویدن میان سطوح تماس پخش می‌شود. اما وقتی پیچ شل می‌شود، قطعات کمی جابه‌جا می‌شوند و هر بار جویدن، فشار را روی بدنه نازک خود پیچ متمرکز می‌کند. در نتیجه پیچ به‌تدریج خسته می‌شود و ممکن است بشکند. به همین دلیل توصیه می‌شود از لحظه‌ای که لقی را حس کردید، با آن سمت نجوید و مراجعه را عقب نیندازید. همچنین اگر صدای کلیک ناگهان قطع شد و روکش آزادتر از قبل حرکت کرد، این تغییر را هنگام تماس بگویید.

درمان پیچ شکسته

دندانپزشک با ابزارهای ظریف تلاش می‌کند تکه شکسته را از داخل پایه بیرون بیاورد، بی‌آنکه به رزوه‌های داخلی آسیب برسد. اگر این کار موفق شود، پیچ و گاهی اباتمنت نو جایگزین می‌شود. اگر رزوه‌ها آسیب ببینند، گزینه‌ها محدودتر می‌شوند و ممکن است طراحی متفاوتی برای روکش لازم شود.

شکستن خود پایه

شکستن خود پایه ایمپلنت نادر است، اما رخ می‌دهد. در این حالت معمولاً پایه باید خارج شود. نیروهای بسیار زیاد، دندان‌قروچه شدید و تحلیل استخوان اطراف پایه از عواملی هستند که دندانپزشک در بررسی آن در نظر می‌گیرد.

لق شدن ایمپلنت در اوردنچر و پروتزهای تمام فک

در دندان مصنوعی متکی بر ایمپلنت و پروتزهای ثابت تمام فک، «لقی» اغلب به فرسوده شدن قطعات نگه‌دارنده، شل شدن یکی از پیچ‌ها یا شکستن دندان‌های مصنوعی مربوط است. این مشکلات بخشی از نگهداری طبیعی این درمان‌ها به شمار می‌آیند، اما لقی یکی از ایمپلنت‌ها در استخوان را هم نباید از نظر دور داشت.

اوردنچر

در اوردنچر، قطعات پلاستیکی یا لاستیکی داخل دندان مصنوعی که روی اتصال‌های ایمپلنت قفل می‌شوند، با گذشت زمان فرسوده می‌شوند و گیر پروتز کم می‌شود. تعویض این قطعات معمولاً کار ساده‌ای در مطب است. اما اگر خود اتصال روی ایمپلنت می‌چرخد یا یکی از ایمپلنت‌ها دردناک است، بررسی بیشتری لازم است.

پروتزهای ثابت تمام فک

در پروتزهای ثابت مانند آل آن فور و دندان مصنوعی هیبرید، اگر کل پروتز کمی حرکت می‌کند یا صدای کلیک می‌دهد، ممکن است یکی از پیچ‌ها شل شده باشد. ادامه جویدن روی پروتز ناپایدار، فشار را روی ایمپلنت‌های دیگر متمرکز می‌کند؛ بنابراین مراجعه زودهنگام اهمیت دارد.

چگونه از لق شدن ایمپلنت پیشگیری کنیم؟

پیشگیری از لق شدن ایمپلنت بر چهار پایه استوار است: بهداشت روزانه دقیق اطراف ایمپلنت، حضور منظم در جلسات کنترل، کنترل نیروهای اضافه مانند دندان‌قروچه و گزارش زودهنگام هر تغییر. این کارها هم از مشکلات مکانیکی و هم از التهاب اطراف ایمپلنت پیشگیری می‌کنند.

بهداشت روزانه

FDA توصیه می‌کند دستورهای بهداشتی دندانپزشک را با دقت دنبال کنید و ایمپلنت و دندان‌های اطراف را به‌طور منظم تمیز کنید. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم توضیح می‌دهد که تجمع پلاک اطراف ایمپلنت می‌تواند به پری ایمپلنتیت و در نهایت لق شدن ایمپلنت منجر شود. ابزارهای مناسب را در بهداشت ایمپلنت دندان معرفی کرده‌ایم.

جلسات کنترل

در جلسه کنترل، دندانپزشک ثبات روکش، بایت، سایش و سلامت لثه را بررسی می‌کند. پیچی که تازه شروع به شل شدن کرده یا تماسی که بیش از حد بلند شده، ممکن است در همین معاینه پیدا و اصلاح شود. فاصله جلسات را دندانپزشک بر اساس وضعیت شما تعیین می‌کند.

کنترل نیروهای اضافه

• اگر دندان‌قروچه دارید، درباره نایت گارد با دندانپزشک مشورت کنید.
• از گاز زدن یخ، هسته، پوست آجیل و اجسام غیرخوراکی پرهیز کنید.
• اگر احساس کردید بایتتان تغییر کرده، آن را گزارش کنید.

سبک زندگی

مقاله مروری PMC سیگار را از مهم‌ترین عوامل خطر بیماری اطراف ایمپلنت می‌داند. همچنین کنترل بیماری‌های عمومی مانند دیابت با نظر پزشک، به سلامت بافت اطراف ایمپلنت کمک می‌کند. نکات بیشتر را در ایمپلنت برای افراد سیگاری ببینید.

کارت ایمپلنت و گارانتی هنگام لقی چه کمکی می‌کنند؟

کارت ایمپلنت برند، مدل، قطر و طول پایه و گاهی مشخصات اباتمنت را نشان می‌دهد؛ این اطلاعات برای باز کردن پیچ با ابزار مناسب و تهیه قطعه سازگار ضروری است. همچنین کارت و مدارک درمان پایه پیگیری شرایط ضمانت مرکز درمانی هستند و در صورت مراجعه به مرکز دیگر، کار را بسیار ساده‌تر می‌کنند.

پیش از مراجعه چه مدارکی همراه ببرید؟

1. کارت ایمپلنت یا برگه مشخصات سیستم؛
2. تاریخ کاشت و تاریخ نصب روکش؛
3. نوع روکش و اینکه پیچی است یا سمانی، اگر می‌دانید؛
4. رادیوگرافی‌ها و تصاویر قبلی؛
5. متن ضمانت‌نامه یا شرایط پیگیری مرکز درمانی.

ضمانت چه چیزی را پوشش می‌دهد؟

شرایط ضمانت میان مراکز متفاوت است. برخی مراکز تعویض پیچ یا سمان دوباره روکش را در دوره‌ای مشخص پوشش می‌دهند و برخی دیگر شرط‌هایی مانند حضور در جلسات کنترل دارند. پیش از شروع درمان این شرایط را مکتوب بخواهید. جزئیات را در گارانتی ایمپلنت و کارت ایمپلنت آورده‌ایم.

هزینه رفع لقی ایمپلنت به چه بستگی دارد؟

هزینه رفع لقی ایمپلنت به علت آن بستگی دارد. سفت کردن پیچ یا سمان دوباره روکش سالم معمولاً هزینه کمتری دارد؛ تعویض پیچ یا اباتمنت، بیرون آوردن پیچ شکسته یا ساخت روکش جدید هزینه بیشتری دارد؛ و خارج کردن پایه، پیوند استخوان و کاشت دوباره پرهزینه‌ترین حالت است.

عوامل اثرگذار بر هزینه

• اینکه مشکل در دوره ضمانت مرکز درمانی است یا نه؛
• نیاز به قطعه نو و سازگار با سیستم ایمپلنت؛
• پیچی یا سمانی بودن روکش و امکان باز کردن آن بدون آسیب؛
• نیاز به رادیوگرافی و جلسات اضافه؛
• نیاز به درمان التهاب اطراف ایمپلنت یا پیوند استخوان.

برای اطلاع از محدوده قیمت روکش و ایمپلنت، صفحه هزینه‌ها و برای جمع اقلام یک ایمپلنت کامل هزینه ایمپلنت یک دندان را ببینید. پیش از هر ترمیم، برآورد مکتوب بخواهید.

باورهای نادرست درباره لق شدن ایمپلنت

درباره لقی ایمپلنت باورهایی رایج است که گاهی باعث نگرانی بی‌مورد و گاهی باعث تأخیر خطرناک می‌شود. چند نمونه رایج را مرور می‌کنیم:

«هر لقی یعنی ایمپلنت رد شده است»

بسیاری از موارد لقی به پیچ یا سمان مربوط است و پایه همچنان محکم است. با این حال، فقط معاینه و رادیوگرافی این را روشن می‌کند.

«اگر درد ندارد، عجله‌ای نیست»

لقی‌ای که دردی ندارد هم می‌تواند به شکستن پیچ یا آسیب رزوه منجر شود. مراجعه زودهنگام معمولاً ترمیم را ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر نگه می‌دارد.

«با چسب فوری می‌شود موقتاً درستش کرد»

چسب‌های خانگی برای دهان ساخته نشده‌اند، ممکن است لثه را تحریک کنند و برداشتن و تمیز کردن قطعات را برای دندانپزشک دشوار کنند. این کار را انجام ندهید.

«ایمپلنت چون پوسیده نمی‌شود، مراقبت نمی‌خواهد»

ایمپلنت پوسیده نمی‌شود، اما لثه و استخوان اطراف آن ممکن است ملتهب شوند و این التهاب در نهایت می‌تواند به لقی پایه منجر شود. بهداشت روزانه و جلسات کنترل همچنان ضروری‌اند.

چه سؤال‌هایی درباره لق شدن ایمپلنت از دندانپزشک بپرسیم؟

پس از معاینه، چند سؤال روشن به شما کمک می‌کند بدانید مشکل کجاست، چه درمانی لازم است و چگونه از تکرار آن پیشگیری کنید. پاسخ‌ها را یادداشت کنید یا بخواهید در پرونده ثبت شود.

1. لقی از روکش است، از پیچ اباتمنت یا از خود پایه؟
2. رادیوگرافی تغییری در استخوان اطراف ایمپلنت نشان می‌دهد؟
3. علت احتمالی چیست؛ بایت، دندان‌قروچه، التهاب یا مشکل قطعه؟
4. آیا قطعه‌ای باید تعویض شود و قطعه سازگار با سیستم ایمپلنت من در دسترس است؟
5. آیا روکش فعلی دوباره قابل استفاده است؟
6. برای پیشگیری از تکرار، به نایت گارد یا اصلاح بایت نیاز دارم؟
7. این ترمیم در شرایط ضمانت قرار می‌گیرد؟
8. چه زمانی برای کنترل بعدی مراجعه کنم و چه نشانه‌ای را باید زودتر گزارش دهم؟

سؤال‌های کلی‌تر را در سوالات قبل از ایمپلنت ببینید. اگر درباره تشخیص یا طرح درمان تردید دارید، نظر دوم دندانپزشکی گرفتن حق شماست.

جمع‌بندی

لق شدن ایمپلنت همیشه به معنای شکست درمان نیست. بسیاری از موارد به شل شدن پیچ اباتمنت یا جدا شدن سمان روکش مربوط است که با ترمیم ساده قابل رفع است؛ اما اگر خود پایه در استخوان حرکت کند، معمولاً اتصال آن با استخوان از دست رفته و درمان پیچیده‌تری لازم است. تشخیص این حالت‌ها فقط با معاینه و رادیوگرافی ممکن است.

اگر ایمپلنت یا روکش آن لق شد، با آن سمت نجوید، قطعه جداشده را نگه دارید، آن را در خانه نچسبانید و در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید؛ نشانه‌های فوری مانند تورم رو به گسترش، تب یا مشکل در تنفس و بلع نیاز به مراجعه فوری دارند. برای پیشگیری از لق شدن ایمپلنت، بهداشت روزانه، جلسات کنترل و مدیریت دندان‌قروچه را جدی بگیرید. این مطلب جایگزین معاینه نیست؛ برای بررسی وضعیت خود می‌توانید از مشاوره رایگان استفاده کنید.