اوردنچر چیست؟ دندان مصنوعی متکی بر ایمپلنت، انواع اتصالات و هزینه

فهرست مطالب
- اوردنچر چیست و چگونه کار میکند؟
- اوردنچر چه تفاوتی با دندان مصنوعی معمولی و All-on-4 دارد؟
- اتصالات اوردنچر چه انواعی دارند؟
- اوردنچر برای چه کسانی مناسب است؟
- مراحل ساخت این پروتز چیست و چقدر طول میکشد؟
- چگونه از اوردنچر مراقبت کنیم؟
- آیا اتصالات نیاز به تعمیر و تعویض دارند؟
- هزینه اوردنچر چقدر است؟
- مزایا و معایب اوردنچر
- جمعبندی
اوردنچر (Overdenture) نوعی دندان مصنوعی متحرک است که به جای تکیه صرف بر لثه، روی دو تا چهار ایمپلنت یا یک میله متصل به ایمپلنتها قفل میشود. این اتصال باعث میشود دندان مصنوعی هنگام جویدن و صحبت کردن کمتر جابهجا شود، در حالی که بیمار همچنان میتواند آن را برای تمیز کردن خارج کند. در این راهنما توضیح میدهیم اوردنچر چگونه کار میکند، چه تفاوتی با دندان مصنوعی معمولی و All-on-4 دارد، برای چه کسانی مناسب است و هزینه آن چگونه محاسبه میشود.
اوردنچر چیست و چگونه کار میکند؟
اوردنچر دندان مصنوعی کامل یا تقریباً کاملی است که روی پایههایی در فک قرار میگیرد و با آنها قفل میشود. این پایهها معمولاً دو تا چهار ایمپلنت هستند و گاهی ریشههای درمانشده دندانهای طبیعی. روی هر پایه یک قطعه اتصال قرار دارد و داخل دندان مصنوعی هم قطعه مقابل آن تعبیه میشود؛ وقتی پروتز جا میافتد، این دو قطعه به هم قفل میشوند.
در دندان مصنوعی معمولی، ثبات پروتز فقط به تماس با لثه، مکش و کنترل عضلات زبان و گونه بستگی دارد. این موضوع بهویژه در فک پایین که سطح تکیه کمتری دارد، اغلب باعث لق شدن و جابهجایی پروتز میشود. پروتز متکی بر ایمپلنت با اضافه کردن یک «قفل» به این سیستم، مشکل را تا حد زیادی کم میکند.
تکیه بر ایمپلنت یا ریشه
دو نوع اصلی وجود دارد:
- متکی بر ایمپلنت: رایجترین نوع امروزی؛ دو تا چهار ایمپلنت در فک کاشته میشود و پروتز روی آنها قفل میشود. در این مطلب بیشتر درباره همین نوع صحبت میکنیم.
- متکی بر ریشه: اگر چند ریشه سالم باقی مانده باشد، پس از درمان ریشه و کوتاه کردن آنها، پروتز روی ریشهها قرار میگیرد. این روش به سلامت ریشهها و لثه اطراف آنها بستگی دارد.
تفاوت با دندان ثابت
این پروتز با وجود قفل شدن، همچنان یک پروتز متحرک است. بیمار آن را برای تمیز کردن خارج میکند و بخشی از نیروی جویدن همچنان به لثه منتقل میشود. اگر دندان ثابتی میخواهید که فقط دندانپزشک باز کند، باید گزینههایی مانند ایمپلنت آل آن فور را بررسی کنید.
ویژه خوانندگان لبخندنو
مشاوره تخصصی زیبایی دندان رایگان
۵۰۰٬۰۰۰ تومان
رایگان
- بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
- برآورد هزینه و روش درمان مناسب
- بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان
فرصت ثبتنام این دوره:
- چند سؤال کوتاه
- انتخاب شهر
- تأیید شماره
اوردنچر چه تفاوتی با دندان مصنوعی معمولی و All-on-4 دارد؟
اوردنچر از نظر ثبات، هزینه و نحوه مراقبت بین دندان مصنوعی کامل معمولی و پروتز ثابت All-on-4 قرار میگیرد. از دندان مصنوعی معمولی ثبات بیشتری دارد اما به جراحی ایمپلنت نیاز دارد؛ از All-on-4 ایمپلنت کمتری لازم دارد و هزینه اولیه کمتری دارد، اما متحرک است و احساس آن با دندان ثابت متفاوت است.
| ویژگی | دندان مصنوعی کامل معمولی | اوردنچر روی ایمپلنت | پروتز ثابت All-on-4 |
|---|---|---|---|
| نگهداری در دهان | تماس با لثه و مکش | قفل شدن روی ایمپلنتها | پیچ شدن روی ایمپلنتها |
| تعداد ایمپلنت در هر فک | ندارد | معمولاً دو تا چهار | چهار (یا شش در All-on-6) |
| جراحی | ندارد | دارد | دارد |
| خارج کردن توسط بیمار | بله | بله | خیر |
| ثبات هنگام جویدن | کمتر، بهویژه فک پایین | بیشتر | بیشتر، نزدیک به دندان ثابت |
| پوشش سقف دهان در فک بالا | معمولاً دارد | گاهی کمتر یا بدون پوشش | ندارد |
| تمیز کردن | خارج کردن و شستن | خارج کردن و شستن | وسایل ویژه زیر پروتز |
| هزینه اولیه | کمتر | متوسط | بیشتر |
برای آشنایی کامل با انواع دندان مصنوعی، مطلب دندان مصنوعی و برای مقایسه کلی پروتزهای متحرک و ثابت، دندان مصنوعی متحرک یا ثابت را بخوانید.

اتصالات اوردنچر چه انواعی دارند؟
این اتصالات قطعاتی هستند که دندان مصنوعی را روی ایمپلنتها نگه میدارند و سه گروه رایج دارند: اتصالات دکمهای کمارتفاع (مانند لوکیتور)، اتصالات توپی و میلهای (بار). در دو نوع اول هر ایمپلنت اتصال جداگانه دارد، اما در نوع میلهای ایمپلنتها با یک میله فلزی به هم وصل میشوند و پروتز روی میله گیر میکند.
اتصالات دکمهای (لوکیتور)
این اتصالات قطعهای کوتاه و دکمهمانند روی ایمپلنت دارند و داخل پروتز یک محفظه فلزی با یک قطعه پلاستیکی یا نایلونی قرار میگیرد. وقتی پروتز را جا میاندازید، قطعه پلاستیکی روی دکمه «کلیک» میکند. ارتفاع کم این اتصالات فضای کمتری در پروتز اشغال میکند و قطعات پلاستیکی آنها در درجههای مختلف گیر (نرمتر یا محکمتر) وجود دارند.
اتصالات توپی
در این نوع، سر قطعه روی ایمپلنت شبیه یک توپ کوچک است و داخل پروتز یک قطعه حلقهمانند یا گیرهای آن را در بر میگیرد. این طراحی قدیمیتر و ساده است و هنوز در برخی طرحهای درمان به کار میرود. مانند سایر اتصالات، قطعه داخل پروتز بهمرور ساییده میشود.
اتصالات میلهای (بار)
در این روش ایمپلنتها با یک میله فلزی سفارشی به هم متصل میشوند و گیرههایی داخل پروتز روی میله گیر میکنند. میله نیروها را بین ایمپلنتها پخش میکند و معمولاً ثبات زیادی ایجاد میکند، اما ساخت آن پیچیدهتر و گرانتر است و به فضای بیشتری در دهان نیاز دارد. تمیز کردن زیر میله هم دقت بیشتری میخواهد.
انتخاب نوع اتصال به تعداد و زاویه ایمپلنتها، فضای بین دو فک، مهارت دست بیمار و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
اوردنچر برای چه کسانی مناسب است؟
اوردنچر معمولاً برای افرادی بررسی میشود که همه دندانهای یک فک را از دست دادهاند و از لق بودن دندان مصنوعی معمولی ناراضی هستند؛ یک نمونه کلاسیک، دندان مصنوعی فک پایین است که هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن جابهجا میشود. همچنین برای کسانی که پروتز ثابت برایشان مناسب نیست یا بودجه محدودتری دارند، گزینهای میانه است.
شرایطی که این روش در آنها بیشتر مطرح میشود:
- دندان مصنوعی فک پایین لق که با اصلاح و ریلاین هم ثبات کافی پیدا نمیکند؛
- استخوان کافی برای چند ایمپلنت اما نه لزوماً برای تعداد زیاد ایمپلنت در پروتز ثابت؛
- ترجیح به پروتزی که بتوان خارج کرد و راحتتر تمیز کرد، بهویژه برای سالمندان یا افرادی که مهارت دست محدودی دارند؛
- نیاز به حمایت از لب و گونه: بخش صورتی پروتز میتواند حجم ازدسترفته لب و صورت را جبران کند؛
- بودجه محدودتر نسبت به پروتزهای ثابت تمام فک.
چه زمانی ممکن است این روش مناسب نباشد؟
کاشت ایمپلنت به استخوان کافی و سلامت عمومی مناسب نیاز دارد. بیماریهای کنترلنشده، مصرف دخانیات و برخی درمانهای پزشکی ممکن است روی جوش خوردن ایمپلنت اثر بگذارند و باید با دندانپزشک و پزشک معالج بررسی شوند. همچنین اگر فضای کافی بین دو فک برای قطعات اتصال و پروتز وجود نداشته باشد، طرح درمان تغییر میکند. درباره شرایط کلی کاندید ایمپلنت در چه کسانی میتوانند ایمپلنت کنند نوشتهایم و اگر دیابت دارید، ایمپلنت در بیماران دیابتی را بخوانید.

مراحل ساخت این پروتز چیست و چقدر طول میکشد؟
این درمان معمولاً چند ماه طول میکشد و شامل معاینه و تصویربرداری، کاشت ایمپلنتها، دوره جوش خوردن آنها با استخوان، نصب قطعات اتصال و ساخت یا تبدیل دندان مصنوعی است. در دوره جوش خوردن، بیمار معمولاً از دندان مصنوعی موقت یا پروتز فعلی خود که سطح داخلی آن اصلاح شده استفاده میکند.
مراحل رایج درمان به این ترتیب است:
- معاینه و تصویربرداری: بررسی لثه، استخوان و پروتز فعلی با عکس پانورامیک و CBCT؛ تعیین تعداد و محل ایمپلنتها.
- آمادهسازی: در صورت وجود دندانهای غیرقابل نگهداری، کشیدن آنها و درمان عفونتها؛ گاهی پیوند استخوان.
- کاشت ایمپلنتها: معمولاً دو ایمپلنت در جلوی فک پایین یا تعداد بیشتر در فک بالا، با بیحسی موضعی.
- دوره جوش خوردن: معمولاً چند ماه؛ دندان مصنوعی فعلی یا موقت با ماده نرم اصلاح میشود تا فشار کمی به محل ایمپلنتها بیاید.
- نصب قطعات اتصال: پس از جوش خوردن ایمپلنتها، دکمهها، توپیها یا میله روی آنها بسته میشود.
- ساخت یا تبدیل پروتز: قالبگیری و ساخت اوردنچر جدید، یا قرار دادن محفظه اتصالات داخل پروتز فعلی در صورت مناسب بودن آن.
- تحویل و آموزش: تمرین خارج کردن و جا انداختن پروتز و آموزش تمیز کردن.
- جلسات کنترل: بررسی لثه، ایمپلنتها، گیر اتصالات و تعویض قطعات فرسوده.
در برخی شرایط و با تشخیص دندانپزشک، ممکن است اتصالات زودتر فعال شوند. جزئیات جراحی را در مراحل ایمپلنت دندان و مراقبتهای پس از جراحی را در مراقبت بعد از ایمپلنت بخوانید.
چگونه از اوردنچر مراقبت کنیم؟
مراقبت روزانه دو بخش دارد: تمیز کردن خود پروتز و محفظههای اتصال داخل آن، و تمیز کردن ایمپلنتها و قطعات اتصال در دهان. پروتز را پس از غذا خارج کنید و بشویید، اطراف ایمپلنتها را با مسواک نرم تمیز کنید و طبق توصیه بیشتر دندانپزشکان، پروتز را هنگام خواب خارج کنید تا لثهها استراحت کنند.
نکات روزانه:
- خارج کردن و شستن پس از غذا: ذرات غذا داخل محفظههای اتصال جمع میشوند و گیر پروتز را کم میکنند.
- مسواک نرم برای ایمپلنتها: اطراف قطعات اتصال و لثه را با ملایمت تمیز کنید؛ پلاک اطراف ایمپلنت میتواند به التهاب منجر شود.
- تمیز کردن محفظهها: داخل محفظههای پروتز را با مسواک کوچک تمیز کنید.
- جا انداختن درست: پروتز را با فشار انگشت در جای خود قرار دهید، نه با گاز گرفتن؛ گاز گرفتن ممکن است به اتصالات آسیب بزند.
- پرهیز از آب داغ و مواد ساینده: این مواد ممکن است شکل پروتز یا قطعات پلاستیکی را تغییر دهند.
- نگهداری شبانه: روش نگهداری پروتز در طول شب و نوع پاککننده را از دندانپزشک خودتان بپرسید.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنید؟
اگر پروتز شل شده، هنگام جا انداختن درد دارید، لثه اطراف ایمپلنت قرمز، متورم یا دچار خونریزی است، یا یکی از قطعات اتصال لق شده، مراجعه کنید. این علائم را جدی بگیرید و خودتان در قطعات اتصال دستکاری نکنید. درباره علائم هشدار در عوارض ایمپلنت دندان نوشتهایم.

آیا اتصالات نیاز به تعمیر و تعویض دارند؟
بله؛ این پروتز مانند هر پروتز متحرک نیاز به نگهداری دورهای دارد. قطعات پلاستیکی یا لاستیکی داخل اتصالات با هر بار خارج کردن و جا انداختن کمی ساییده میشوند و بهمرور گیر پروتز کم میشود. تعویض این قطعات معمولاً کاری ساده و سریع در مطب است و دندانپزشک فاصله آن را بر اساس میزان سایش تعیین میکند.
دیگر موارد نگهداری عبارتاند از:
- ریلاین: با تحلیل تدریجی استخوان و تغییر شکل لثه، ممکن است سطح داخلی پروتز نیاز به بازسازی داشته باشد.
- بررسی قطعات روی ایمپلنت: قطعات اتصال روی ایمپلنت هم ممکن است ساییده یا شل شوند و نیاز به تعویض یا سفت کردن داشته باشند.
- ساییدگی دندانهای پروتز: دندانهای آکریلی با گذشت زمان ساییده میشوند و گاهی ترمیم یا ساخت پروتز جدید لازم است.
- جلسات کنترل منظم: برای بررسی سلامت لثه و استخوان اطراف ایمپلنتها.
عواملی که بر دوام ایمپلنت اثر میگذارند را در طول عمر ایمپلنت توضیح دادهایم.
هزینه اوردنچر چقدر است؟
هزینه اوردنچر از جمع سه بخش به دست میآید: ایمپلنتها (تعداد ایمپلنت ضرب در قیمت هر واحد)، قطعات اتصال و ساخت دندان مصنوعی. برای نمونه، با ایمپلنت کرهای، هزینه ایمپلنتها برابر است با تعداد ایمپلنت × ۱۴٬۸۰۰٬۰۰۰ تا ۲۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. چون ایمپلنت کمتری از پروتزهای ثابت لازم است، هزینه اولیه آن معمولاً کمتر است.
جدول زیر محدودههای بهروز قیمت هر واحد ایمپلنت و خدمات جانبی را نشان میدهد:
| خدمت | محدوده قیمت (تومان) |
|---|---|
| ویزیت دندانپزشک متخصصهر ویزیت | ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۷۰۰٬۰۰۰ |
| ایمپلنت ایرانیهر واحد | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ایمپلنت کرهایهر واحد | ۱۴٬۸۰۰٬۰۰۰ تا ۲۷٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ایمپلنت اروپایی (سوئیسی / آلمانی)هر واحد | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پیوند استخوان / سینوس لیفتهر ناحیه | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |
برای مقایسه، محدوده تقریبی پروتز ثابت All-on-4 برای هر فک ۸۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است. عوامل مؤثر بر هزینه اوردنچر:
- تعداد ایمپلنتها: دو ایمپلنت در فک پایین معمولاً کمترین هزینه را دارد؛ فک بالا اغلب ایمپلنت بیشتری لازم دارد.
- برند ایمپلنت: قیمت ایمپلنت ایرانی (۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان) و اروپایی (۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان) متفاوت است.
- نوع اتصال: اتصالات میلهای معمولاً گرانتر از اتصالات دکمهای یا توپی هستند.
- پروتز جدید یا تبدیل پروتز فعلی: ساخت اوردنچر جدید هزینه بیشتری از تبدیل پروتز مناسب فعلی دارد.
- پیوند استخوان: در صورت نیاز، محدوده تقریبی ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان برای هر ناحیه اضافه میشود.
- ویزیت و تصویربرداری: محدوده تقریبی ویزیت ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۷۰۰٬۰۰۰ تومان.
محاسبه کاملتر هزینه روشهای مختلف تمام فک را در هزینه ایمپلنت کامل دهان آوردهایم. برای جزئیات هزینه هر واحد ایمپلنت، هزینه ایمپلنت دندان و برای راههای پرداخت، ایمپلنت قسطی و صفحه هزینهها را ببینید.
مزایا و معایب اوردنچر
این روش مانند هر درمان دیگری مزایا و محدودیتهایی دارد. شناخت هر دو کمک میکند انتظار واقعبینانهای داشته باشید و گزینه مناسب شرایط خود را با دندانپزشک انتخاب کنید.
مزایا
- ثبات بیشتر نسبت به دندان مصنوعی معمولی، بهویژه در فک پایین؛
- جویدن و صحبت کردن راحتتر و اعتمادبهنفس بیشتر در جمع؛
- ایمپلنت کمتر و هزینه اولیه کمتر نسبت به پروتزهای ثابت تمام فک؛
- تمیز کردن آسانتر چون پروتز خارج میشود؛
- امکان کاهش پوشش سقف دهان در برخی طرحهای فک بالا؛
- حمایت از لب و صورت با بخش صورتی پروتز؛
- در بسیاری از موارد کمک به حفظ استخوان در ناحیه ایمپلنتها.
معایب و محدودیتها
- نیاز به جراحی و دوره جوش خوردن ایمپلنتها؛
- همچنان متحرک است و احساس آن با دندان ثابت متفاوت است؛
- تعویض دورهای قطعات اتصال و هزینههای نگهداری؛
- نیاز به استخوان و فضای کافی برای ایمپلنتها و اتصالات؛
- ممکن است کمی حرکت هنگام جویدن غذاهای سفت وجود داشته باشد، بهویژه در طرحهای دو ایمپلنتی.
جمعبندی
اوردنچر دندان مصنوعی متحرکی است که با اتصالات مخصوص روی دو تا چهار ایمپلنت یا یک میله قفل میشود و ثبات آن هنگام جویدن و صحبت کردن معمولاً بهطور محسوسی بیشتر از دندان مصنوعی معمولی است. این روش از نظر هزینه و پیچیدگی بین دندان مصنوعی کامل و پروتز ثابت All-on-4 قرار میگیرد، به ایمپلنت کمتری نیاز دارد و راحت تمیز میشود؛ اما همچنان متحرک است و قطعات اتصال آن نیاز به تعویض دورهای دارند. انتخاب بین اوردنچر، پروتز ثابت یا دندان مصنوعی معمولی باید پس از معاینه، تصویربرداری و گفتوگو درباره انتظارات و بودجه شما انجام شود. برای انتخاب مرکز درمانی، راهنمای انتخاب کلینیک دندانپزشکی را ببینید.
اگر مایلید بررسی شود اوردنچر برای شرایط شما مناسب است یا نه، از فرم مشاوره رایگان استفاده کنید. این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.
سؤالات متداول
اوردنچر چیست؟
اوردنچر دندان مصنوعی متحرکی است که به جای تکیه صرف بر لثه، روی دو تا چهار ایمپلنت یا ریشههای باقیمانده دندان قفل میشود. قطعات اتصال مخصوص باعث میشوند هنگام جویدن و صحبت کردن جابهجا نشود، اما بیمار میتواند آن را برای تمیز کردن خارج کند.
فرق اوردنچر با All-on-4 چیست؟
اوردنچر متحرک است و بیمار آن را خارج میکند، اما پروتز All-on-4 ثابت است و فقط دندانپزشک آن را باز میکند. اوردنچر معمولاً ایمپلنت کمتری لازم دارد و هزینه اولیه آن کمتر است، در حالی که All-on-4 احساسی نزدیکتر به دندان ثابت میدهد.
برای اوردنچر چند ایمپلنت لازم است؟
در فک پایین، اوردنچر روی دو ایمپلنت یک طرح رایج است. در فک بالا به دلیل نرمتر بودن استخوان معمولاً تعداد بیشتری، اغلب حدود چهار ایمپلنت، پیشنهاد میشود. تعداد دقیق را دندانپزشک پس از بررسی CBCT و شرایط استخوان تعیین میکند.
آیا باید اوردنچر را شبها خارج کرد؟
بسیاری از دندانپزشکان توصیه میکنند اوردنچر هنگام خواب خارج شود تا لثهها استراحت کنند و ایمپلنتها و قطعات اتصال تمیز بمانند. دستور دقیق و روش نگهداری پروتز در طول شب را از دندانپزشک خودتان بگیرید، چون ممکن است در شرایط خاص متفاوت باشد.
قطعات اتصال اوردنچر هر چند وقت یکبار عوض میشوند؟
قطعات پلاستیکی یا لاستیکی داخل اتصالات با خارج کردن و جا انداختن روزانه بهتدریج ساییده میشوند و گیر پروتز کم میشود. فاصله تعویض برای هر فرد متفاوت است و دندانپزشک در جلسات کنترل آن را بررسی میکند؛ تعویض معمولاً کاری ساده و سریع است.
آیا میتوان دندان مصنوعی فعلی را به اوردنچر تبدیل کرد؟
گاهی اگر دندان مصنوعی فعلی شما مناسب و سالم باشد، دندانپزشک میتواند پس از کاشت ایمپلنتها محفظه اتصالات را داخل همان پروتز قرار دهد. در بسیاری از موارد هم ساخت یک اوردنچر جدید نتیجه بهتری دارد. این تصمیم پس از معاینه گرفته میشود.
هزینه اوردنچر چقدر است؟
هزینه اوردنچر از جمع هزینه ایمپلنتها (تعداد ضرب در قیمت هر واحد)، قطعات اتصال و ساخت دندان مصنوعی به دست میآید. چون ایمپلنت کمتری لازم دارد، معمولاً از روشهای ثابت تمام فک ارزانتر است. رقم دقیق به برند ایمپلنت، تعداد آنها و نیاز به پیوند استخوان بستگی دارد.
آیا با اوردنچر میتوان غذاهای سفت خورد؟
اوردنچر ثبات جویدن را نسبت به دندان مصنوعی معمولی بهطور محسوسی بیشتر میکند و بسیاری از افراد غذاهای متنوعتری میخورند. با این حال، چون پروتز همچنان بخشی از نیرو را به لثه منتقل میکند، غذاهای بسیار سفت یا چسبناک ممکن است همچنان دشوار باشند.
دیدگاهها ۰
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را مینویسد.