ریلاین دندان مصنوعی چیست؟ علت لق شدن پروتز، ریلاین سخت و نرم، ریبیس یا پروتز جدید

نویسنده: تحریریه لبخندنو آخرین به‌روزرسانی: زمان مطالعه: ۳۱ دقیقه

طراحی لبخند: ریلاین دندان مصنوعی چیست؟ علت لق شدن پروتز، ریلاین سخت و نرم، ریبیس یا پروتز جدید
فهرست مطالب ۲۱ بخش
  1. ریلاین دندان مصنوعی چیست؟
  2. چرا دندان مصنوعی به مرور لق می‌شود؟
  3. نشانه‌هایی که دندان مصنوعی به ریلاین نیاز دارد کدام است؟
  4. ریلاین سخت و نرم چه فرقی دارند؟
  5. ریلاین در مطب یا لابراتوار؛ کدام مناسب‌تر است؟
  6. مراحل ریلاین دندان مصنوعی چگونه است؟
  7. ریلاین، ریبیس یا دندان مصنوعی جدید؟
  8. چه زمانی ساخت دندان مصنوعی جدید منطقی‌تر است؟
  9. هر چند وقت یک‌بار ریلاین لازم است؟
  10. ریلاین دندان مصنوعی فوری
  11. ریلاین پارسیل و اوردنچر چه تفاوتی دارد؟
  12. کیت‌های ریلاین خانگی؛ چرا احتیاط لازم است؟
  13. آیا چسب دندان مصنوعی جایگزین ریلاین است؟
  14. پوشیدن دندان مصنوعی لق چه خطراتی دارد؟
  15. بعد از ریلاین چه انتظاری داشته باشیم؟
  16. مراقبت از لایه ریلاین
  17. هزینه ریلاین دندان مصنوعی به چه عواملی بستگی دارد؟
  18. اگر دندان مصنوعی مدام لق می‌شود، گزینه‌های ایمپلنتی چیست؟
  19. پیش از ریلاین از دندانپزشک چه بپرسیم؟
  20. باورهای نادرست درباره ریلاین
  21. جمع‌بندی: ریلاین دندان مصنوعی در یک نگاه

ریلاین دندان مصنوعی یعنی افزودن لایه‌ای تازه به سطح داخلی پروتز، همان قسمتی که روی لثه می‌نشیند، تا دندان مصنوعی دوباره با شکل فعلی لثه و فک هماهنگ شود. این کار معمولاً وقتی لازم می‌شود که پروتز به مرور لق شده، هنگام صحبت تکان می‌خورد، زیر آن غذا گیر می‌کند یا بدون چسب در جای خود نمی‌ماند. علت اصلی این لقی، تغییر تدریجی لثه و استخوان فک پس از از دست رفتن دندان‌هاست.

در این راهنما توضیح می‌دهیم چرا پروتز لق می‌شود، چه نشانه‌هایی می‌گوید وقت ریلاین رسیده، ریلاین سخت و نرم و روش مطب و لابراتوار چه فرقی دارند، چه زمانی ریبیس یا پروتز جدید منطقی‌تر است و چرا چسب و کیت خانگی جای ریلاین را نمی‌گیرند. برای مراقبت روزانه از پروتز، مقاله مراقبت از دندان مصنوعی را هم ببینید.

ریلاین دندان مصنوعی چیست؟

ریلاین دندان مصنوعی روشی است که در آن دندانپزشک ماده‌ای تازه به سطح داخلی پایه پروتز اضافه می‌کند تا پروتز دوباره روی لثه و فک بنشیند. کلیولند کلینیک آن را چنین توصیف می‌کند: دندانپزشک به پروتز ماده اضافه می‌کند تا جای آن راحت‌تر شود. در ریلاین معمولاً دندان‌های مصنوعی و ظاهر بیرونی پروتز تغییری نمی‌کنند.

برای درک بهتر، پروتز را مانند یک کفش تصور کنید که پا به مرور در آن کوچک‌تر شده است. ظاهر کفش سالم است، اما دیگر محکم روی پا نمی‌نشیند. ریلاین در واقع همان «زیره داخلی» را با شکل تازه پا هماهنگ می‌کند، بی‌آنکه کل کفش عوض شود.

هدف ریلاین چیست؟

به گفته مطالعه‌ای منتشرشده در پایگاه PubMed Central (NIH)، ریلاین پروتز نامتناسب، ثبات، تکیه‌گاه و گیر آن را بهبود می‌دهد. بنابراین هدف اصلی این است که:

  • پروتز هنگام صحبت و جویدن کمتر جابه‌جا شود؛
  • فشار جویدن به‌طور یکنواخت‌تری روی لثه پخش شود؛
  • غذا کمتر زیر پروتز گیر کند؛
  • نیاز به چسب کم شود.

ریلاین با تنظیم ساده چه فرقی دارد؟

گاهی پروتز فقط در یک نقطه فشار می‌آورد و دندانپزشک با برداشتن مقدار کمی از پایه، آن نقطه را اصلاح می‌کند؛ این یک تنظیم ساده است. در مقابل، ریلاین دندان مصنوعی وقتی مطرح می‌شود که کل سطح داخلی پروتز دیگر با لثه هماهنگ نیست و فاصله‌ای بین آن‌ها ایجاد شده است. به عبارت دیگر، تنظیم چیزی را کم می‌کند و ریلاین چیزی را اضافه می‌کند. تشخیص اینکه مشکل شما به کدام نیاز دارد، با معاینه انجام می‌شود.

ریلاین برای کدام پروتزها انجام می‌شود؟

ریلاین برای پروتزهای متحرکی که روی لثه تکیه دارند به کار می‌رود؛ یعنی دندان مصنوعی کامل، پروتز پارسیل، دندان مصنوعی فوری و اوردنچر. پروتزهای ثابت روی ایمپلنت به‌طور معمول روی لثه تکیه نمی‌کنند و نگهداری آن‌ها شکل دیگری دارد.

نمای کناری استخوان فک پایین و زائده آلوئولار که دندان‌ها در آن قرار دارند
این طرح نمای کناری استخوان فک پایین را همراه با دندان‌ها نشان می‌دهد؛ بخش بالایی این استخوان که دندان‌ها در آن جای دارند، بخش آلوئولار نام دارد. پس از از دست رفتن دندان‌ها، همین بخش و لثه روی آن به مرور تغییر شکل می‌دهند و دندان مصنوعی‌ای که روی آن می‌نشیند ممکن است لق شود. تصویر: Djexplo / Wikimedia Commons — مجوز CC0

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی زیبایی دندان رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

  • بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
  • برآورد هزینه و روش درمان مناسب
  • بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره:

  1. چند سؤال کوتاه
  2. انتخاب شهر
  3. تأیید شماره

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

چرا دندان مصنوعی به مرور لق می‌شود؟

دندان مصنوعی به مرور لق می‌شود چون پس از از دست رفتن دندان‌ها، استخوان فک و لثه روی آن به‌تدریج تغییر شکل می‌دهند و کوچک‌تر می‌شوند. FDA توضیح می‌دهد که این کوچک شدن استخوان باعث لق شدن تدریجی پروتز می‌شود. MouthHealthy، سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا، هم می‌گوید با افزایش سن، برجستگی استخوان و لثه ممکن است عقب برود و پروتز نامتناسب شود.

نکته مهم این است که پروتز تغییر نمی‌کند؛ دهان تغییر می‌کند. پایه آکریلی همان شکلی را دارد که روز تحویل داشت، در حالی که بافت زیر آن آرام‌آرام کوچک‌تر شده است. در نتیجه فاصله‌ای بین پروتز و لثه ایجاد می‌شود که گیر پروتز را کم می‌کند.

نقش زمان پس از کشیدن دندان

تغییرات لثه و استخوان در ماه‌های اول پس از کشیدن دندان بیشتر محسوس است. Better Health توضیح می‌دهد که در پروتز فوری، تغییرات استخوان پس از کشیدن دندان ممکن است باعث لق شدن پروتز شود و ظرف چند ماه به تنظیم و ریلاین نیاز پیدا کند. همین منبع می‌گوید همه دندان‌های مصنوعی ممکن است پس از مدتی به ریلاین یا تعویض نیاز داشته باشند، چون لثه با افزایش سن تغییر می‌کند.

عوامل دیگر

علاوه بر تحلیل استخوان، عوامل دیگری هم در احساس لقی نقش دارند:

  • خشکی دهان: انجمن دندانپزشکی آمریکا می‌گوید اغلب یک لایه نازک بزاق برای نگه داشتن پروتز کافی است؛ بنابراین کمبود بزاق ممکن است گیر را کم کند.
  • سایش دندان‌های مصنوعی: با سایش، جفت شدن دو فک تغییر می‌کند و پروتز ممکن است هنگام جویدن جابه‌جا شود.
  • کاهش وزن یا بیماری: تغییرات عمومی بدن ممکن است بر بافت‌های دهان اثر بگذارند.
  • آسیب پروتز: پایه ترک‌خورده یا تاب‌برداشته دیگر درست نمی‌نشیند.

آیا می‌توان از لق شدن پیشگیری کرد؟

تغییر تدریجی استخوان و لثه را نمی‌توان کاملاً متوقف کرد، اما می‌توان کاری کرد که لقی دیرتر آزاردهنده شود و زودتر تشخیص داده شود. کلیولند کلینیک توصیه می‌کند پروتز را روزانه دست‌کم هشت ساعت خارج کنید تا لثه‌ها استراحت کنند. معاینه منظم هم باعث می‌شود نیاز به ریلاین دندان مصنوعی پیش از ایجاد زخم و فشار تشخیص داده شود. علاوه بر این، مراقبت روزانه درست از پروتز و لثه، بافت زیر آن را سالم‌تر نگه می‌دارد.

فک پایین معمولاً سخت‌تر است

پروتز فک بالا روی سطح بزرگ‌تری از سقف دهان تکیه دارد، اما پروتز فک پایین سطح کمتری دارد و زبان هم آن را جابه‌جا می‌کند. به همین دلیل لقی ممکن است در فک پایین زودتر یا بیشتر حس شود. این موضوع در مقاله اوردنچر بیشتر توضیح داده شده است.

چک‌لیست نشانه‌های نیاز به ریلاین دندان مصنوعی یا بررسی پروتز
این نشانه‌ها از توصیه‌های کلیولند کلینیک، انجمن دندانپزشکی آمریکا و Better Health گردآوری شده‌اند؛ تشخیص اینکه ریلاین کافی است یا پروتز جدید لازم است، با دندانپزشک است.

نشانه‌هایی که دندان مصنوعی به ریلاین نیاز دارد کدام است؟

مهم‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از: لیز خوردن یا تکان خوردن پروتز هنگام صحبت و جویدن، صدای تق‌تق، زخم یا نقطه دردناک تکرارشونده، گیر کردن غذا زیر پروتز و نیاز روزافزون به چسب. کلیولند کلینیک لقی، صدای تق‌تق هنگام صحبت و فشار یا درد روی لثه را دلیل مراجعه می‌داند. این نشانه‌ها همیشه به معنای ریلاین نیست و ممکن است پروتز جدید لازم باشد.

تغییرات معمولاً آرام‌آرام ایجاد می‌شوند و فرد به آن‌ها عادت می‌کند. مثلاً کسی که کم‌کم چسب بیشتری می‌زند، ممکن است متوجه نشود که پروتزش دیگر اندازه نیست. بنابراین گاهی خانواده زودتر از خود فرد متوجه تغییر صدای صحبت یا سختی غذا خوردن می‌شوند.

فهرست بررسی خانگی

هر چند وقت یک‌بار از خودتان بپرسید:

  1. آیا پروتز هنگام خندیدن یا عطسه جابه‌جا می‌شود؟
  2. آیا برای غذا خوردن به چسب نیاز دارم؟
  3. آیا غذا زیر پروتز گیر می‌کند؟
  4. آیا نقطه‌ای از لثه مدام زخم یا حساس می‌شود؟
  5. آیا گوشه لب‌ها ترک خورده یا زخم شده است؟
  6. آیا صدای صحبتم تغییر کرده یا پروتز تق‌تق می‌کند؟

اگر پاسخ یکی از این پرسش‌ها مثبت است، برای بررسی پروتز وقت بگیرید. Better Health زخم یا ترک گوشه دهان و زخمی را که بیش از دو هفته بماند، از دلایل مراجعه می‌داند.

نشانه‌های فوری

اگر تورمی دارید که در حال گسترش است، تب دارید یا در بلع یا تنفس دشواری دارید، منتظر نوبت ریلاین نمانید و فوراً به مراکز درمانی یا اورژانس مراجعه کنید. این علائم ممکن است به عفونت یا مشکل جدی‌تری مربوط باشند که ارتباطی با لقی ساده پروتز ندارد.

مقایسه ریلاین سخت و ریلاین نرم دندان مصنوعی
نوع ریلاین را دندانپزشک بر اساس وضعیت لثه، استخوان و پروتز انتخاب می‌کند؛ هیچ‌کدام برای همه مناسب‌تر نیست.

ریلاین سخت و نرم چه فرقی دارند؟

ریلاین سخت از رزین سخت، معمولاً از همان خانواده آکریلی پایه پروتز، ساخته می‌شود و برای بهبود تطابق پایه به کار می‌رود. ریلاین نرم از ماده‌ای انعطاف‌پذیر است که حالت بالشتکی دارد و بخشی از ضربه جویدن را جذب می‌کند. به گفته یک مرور نظام‌مند در پایگاه NIH، بیماران ریلاین نرم را راحت‌تر می‌دانند، اما معایبی هم دارد.

انتخاب نوع ریلاین دندان مصنوعی به وضعیت لثه، میزان تحلیل استخوان، وجود زخم یا حساسیت و هدف درمان بستگی دارد. دندانپزشک گاهی ریلاین نرم را برای دوره‌ای کوتاه و سپس ریلاین سخت یا پروتز جدید را پیشنهاد می‌کند.

ریلاین سخت

به گفته همان مرور نظام‌مند، مواد ریلاین سخت معمولاً از پلی‌متیل‌متاکریلات هستند. این مواد سطح محکم‌تری دارند و تمیز کردن آن‌ها مثل خود پایه پروتز است. ریلاین سخت ممکن است برای پروتزی مطرح شود که فقط تطابق خود را از دست داده اما بقیه بخش‌هایش سالم است.

ریلاین نرم

مواد نرم با افزودن نرم‌کننده به رزین یا از سیلیکون ساخته می‌شوند و قرار است خاصیت ارتجاعی داشته باشند. همین مرور می‌گوید این مواد به دو گروه کوتاه‌مدت و بلندمدت تقسیم می‌شوند؛ نوع کوتاه‌مدت برای استفاده تا سی روز توصیه می‌شود و نوع بلندمدت بیش از سی روز نرمی خود را حفظ می‌کند و تا یک سال قابل استفاده است. معایبی که این مقاله برمی‌شمارد عبارت‌اند از:

  • تخلخل و نقص سطحی؛
  • مزه باقی‌مانده و تمایل به جذب بو؛
  • جذب آب و تغییر رنگ؛
  • چسبندگی ضعیف‌تر به پایه آکریلی؛
  • سخت‌تر بودن تمیز کردن و سفت شدن زودهنگام.

جدول مقایسه

ویژگی ریلاین سخت ریلاین نرم
جنس رزین سخت ماده انعطاف‌پذیر
راحتی مشابه پایه معمولاً راحت‌تر
دوام معمولاً بیشتر کوتاه‌تر یا بلندمدت محدود
تمیز کردن ساده‌تر سخت‌تر
زن سالمند ایرانی در حال گفت‌وگو با دندانپزشک درباره ریلاین دندان مصنوعی لق
پیش از ریلاین، دندانپزشک لثه و بافت‌های زیر پروتز، وضعیت دندان‌ها و جفت شدن دو فک را بررسی می‌کند تا روشن شود ریلاین کافی است یا پروتز به ریبیس یا ساخت دوباره نیاز دارد.

ریلاین در مطب یا لابراتوار؛ کدام مناسب‌تر است؟

ریلاین را می‌توان مستقیم در مطب یا به روش لابراتواری انجام داد. به گفته مطالعه‌ای در پایگاه NIH، ریلاین مستقیم در مطب با رزین‌های خودسخت‌شونده در دهان انجام می‌شود و برخلاف بیشتر روش‌های لابراتواری، بیمار برای مدتی بی‌پروتز نمی‌ماند. در روش لابراتواری، مواد معمولاً با حرارت سخت می‌شوند و پروتز مدتی در لابراتوار است.

در ریلاین دندان مصنوعی، هیچ‌کدام از این دو روش برای همه مناسب‌تر نیست. دندانپزشک بر اساس میزان تغییر لثه، جنس و سن پروتز، وضعیت بافت‌ها و شرایط زندگی شما یکی را پیشنهاد می‌کند.

ریلاین مستقیم در مطب

همان مطالعه می‌گوید این روش به دلیل سادگی و تطابق خوب، اغلب برای افزایش عمر پروتزهای قابل قبول استفاده می‌شود؛ به‌ویژه وقتی ساخت پروتز جدید به دلیل سلامت بیمار یا وضعیت بافت‌ها ممکن یا مناسب نیست. با این حال، اتصال کافی بین ماده ریلاین و پایه پروتز اهمیت زیادی دارد، زیرا ضعف اتصال ممکن است به رشد میکروب، لکه و جدا شدن لایه منجر شود.

ریلاین لابراتواری

مرور نظام‌مند پایگاه NIH اشاره می‌کند که مواد ریلاین هم در لابراتوار با حرارت و هم در مطب به شکل خودسخت‌شونده آماده می‌شوند. به‌طور کلی در روش لابراتواری، از سطح لثه قالب گرفته می‌شود و ماده جدید در لابراتوار به پروتز افزوده می‌شود؛ جزئیات روش را دندانپزشک توضیح می‌دهد. زمان بی‌پروتز ماندن را پیش از شروع بپرسید و اگر برای کار یا مراسم برنامه دارید، هماهنگ کنید.

چه چیزی در انتخاب اثر دارد؟

  • میزان تحلیل و تغییر لثه؛
  • وجود زخم یا التهاب زیر پروتز؛
  • سن و سلامت کلی پروتز؛
  • اینکه بیمار می‌تواند مدتی بی‌پروتز بماند یا نه؛
  • برنامه آینده، مثلاً قرار است پروتز جدید یا ایمپلنت انجام شود.

مراحل ریلاین دندان مصنوعی چگونه است؟

مراحل ریلاین دندان مصنوعی به‌طور کلی شامل معاینه دهان و پروتز، آماده کردن سطح داخلی پایه، قرار دادن ماده ریلاین یا قالب‌گیری با خود پروتز، سخت شدن ماده در دهان یا لابراتوار، پرداخت و صاف کردن لبه‌ها و در پایان بررسی تطابق و جفت شدن دو فک است. جزئیات بسته به روش و ماده متفاوت است.

ترتیب کلی مراحل چنین است:

  1. معاینه: دندانپزشک لثه، سقف دهان، زبان و بافت‌های زیر پروتز را بررسی می‌کند و اگر زخم یا التهاب باشد، ممکن است ابتدا درمان آن را پیشنهاد کند.
  2. ارزیابی پروتز: سالم بودن پایه، سایش دندان‌ها و جفت شدن دو فک بررسی می‌شود.
  3. آماده‌سازی سطح: لایه‌ای از سطح داخلی پایه آماده می‌شود تا ماده تازه بهتر بچسبد. مطالعات پایگاه NIH بر اهمیت آماده‌سازی سطح برای اتصال تأکید دارند.
  4. ماده یا قالب: در روش مطب، ماده ریلاین مستقیم در پروتز قرار می‌گیرد و پروتز در دهان می‌نشیند؛ در روش لابراتواری، قالب گرفته می‌شود.
  5. سخت شدن و پرداخت: ماده سخت می‌شود و اضافه‌های آن برداشته و لبه‌ها صاف می‌شوند.
  6. تحویل و تنظیم: تطابق، فشار روی لثه و جفت شدن دو فک کنترل و در صورت لزوم اصلاح می‌شود.

آیا ریلاین دردناک است؟

ریلاین معمولاً روی خود پروتز انجام می‌شود و نیازی به برش یا جراحی ندارد. در روش مستقیم، ممکن است مدت کوتاهی گرما یا بوی ماده را حس کنید. اگر لثه زخم یا حساس است، این موضوع را به دندانپزشک بگویید تا پیش از ریلاین بررسی شود.

پس از جلسه

پس از تحویل، ممکن است پروتز سفت‌تر یا متفاوت حس شود. اگر نقطه‌ای فشار می‌آورد یا زخم ایجاد شد، خودتان آن را سوهان نزنید و برای اصلاح مراجعه کنید.

ریلاین، ریبیس یا دندان مصنوعی جدید؟

ریلاین فقط سطح داخلی پایه را تازه می‌کند. ریبیس یعنی کل ماده پایه پروتز عوض شود و دندان‌های مصنوعی موجود حفظ شوند؛ کلیولند کلینیک به ساخت پایه جدید با استفاده از دندان‌های پروتز فعلی اشاره می‌کند. ساخت پروتز جدید وقتی بررسی می‌شود که دندان‌ها ساییده، پایه آسیب‌دیده یا تغییرات دهان زیاد باشد.

این سه گزینه را مانند سه سطح از یک مسیر در نظر بگیرید. هرچه مشکل محدودتر به تطابق باشد، ریلاین کافی‌تر است. هرچه پایه یا دندان‌ها بیشتر آسیب دیده باشند، احتمال ریبیس یا ساخت دوباره بیشتر است.

جدول مقایسه سه گزینه

گزینه چه چیزی عوض می‌شود؟ معمولاً کی؟
ریلاین لایه داخلی پایه لقی با پایه و دندان‌های سالم
ریبیس کل ماده پایه پایه آسیب‌دیده، دندان‌های سالم
پروتز جدید همه بخش‌ها سایش دندان‌ها یا تغییر زیاد

چرا ریلاین گاهی کافی نیست؟

ریلاین دندان مصنوعی فقط تطابق پایه را درست می‌کند. اگر دندان‌های مصنوعی ساییده شده باشند، ارتفاع بین دو فک کم شده باشد یا ظاهر لب و چهره تغییر کرده باشد، ریلاین به‌تنهایی این مشکلات را حل نمی‌کند. در چنین مواردی دندانپزشک ممکن است ساخت پروتز جدید را منطقی‌تر بداند.

نکته‌ای درباره هزینه و زمان

به گفته مرور نظام‌مند پایگاه NIH، ریلاین در مقایسه با ساخت پروتز جدید غیرتهاجمی و نسبتاً اقتصادی‌تر است و اجازه می‌دهد همان پروتز استفاده شود. با این حال، اگر پروتز به پایان عمر مفید خود رسیده باشد، ریلاین مکرر ممکن است فقط مشکل را عقب بیندازد.

چه زمانی ساخت دندان مصنوعی جدید منطقی‌تر است؟

انجمن دندانپزشکی آمریکا، به نقل از کالج پروتزهای دندانی آمریکا، چند نشانه را برای ارزیابی تعویض پروتز برمی‌شمارد: التهاب مزمن زیر پروتز، نیاز به چسب برای غذا خوردن یا بیش از یک بار در روز، پروتزی که ناپایدار، ترک‌خورده، شکسته یا تغییررنگ‌داده است، تغییر دندان‌های پایه پارسیل یا اوردنچر و گذشت بیش از پنج سال از ساخت پروتز.

این فهرست به معنای تعویض خودکار نیست؛ بلکه یعنی در این شرایط پروتز باید از نظر تعویض ارزیابی شود. ممکن است دندانپزشک پس از معاینه ریلاین یا ریبیس را کافی بداند.

نشانه‌های رایج نیاز به پروتز جدید

  • دندان‌های مصنوعی صاف و ساییده شده‌اند و جویدن سخت است؛
  • پایه چند بار ترک خورده یا تعمیر شده است؛
  • ظاهر چهره پیرتر یا لب‌ها فرورفته‌تر به نظر می‌رسد؛
  • پروتز دیگر با دندان‌های طبیعی باقی‌مانده هماهنگ نیست؛
  • بیمار نمی‌خواهد یا نمی‌تواند پروتز را بپوشد.

دوام دندان مصنوعی

دوام پروتز از فردی به فرد دیگر متفاوت است و به جنس، مراقبت روزانه و میزان تغییرات دهان بستگی دارد. کلیولند کلینیک در صفحه مراقبت از دندان مصنوعی توضیح می‌دهد که دندانپزشک ممکن است گاهی پایه را دوباره تطبیق دهد یا پایه جدیدی با دندان‌های همان پروتز بسازد. معاینه منظم بهترین راه برای تشخیص زمان مناسب است.

هر چند وقت یک‌بار ریلاین لازم است؟

فاصله ثابتی برای همه وجود ندارد. کلیولند کلینیک در صفحه دندان مصنوعی، ریلاین را هر یک تا دو سال یا هر زمان که تغییری در جای پروتز حس کردید توصیه می‌کند. پروتز فوری معمولاً زودتر به ریلاین نیاز دارد. دندانپزشک در معاینه‌های منظم تعیین می‌کند که پروتز شما چه زمانی واقعاً به ریلاین نیاز دارد.

برای همین، در تعیین زمان ریلاین دندان مصنوعی، معاینه منظم مهم‌تر از شمردن ماه‌هاست. ممکن است پروتز یک نفر سال‌ها با تغییر کم بماند و پروتز دیگری زودتر لق شود. سرعت تغییر استخوان، سلامت عمومی، فشار جویدن و عادت‌ها در این تفاوت نقش دارند.

پروتز معمولی و پروتز فوری

نوع پروتز زمان رایج بررسی ریلاین دلیل
دندان مصنوعی فوری چند ماه پس از کشیدن دندان ترمیم و تغییر سریع لثه
دندان مصنوعی معمولی در معاینه‌های دوره‌ای تغییر تدریجی استخوان
پارسیل در معاینه‌های دوره‌ای تغییر لثه و دندان‌های پایه

نقش معاینه دوره‌ای

کلیولند کلینیک معاینه منظم را برای اطمینان از تطابق درست پروتز توصیه می‌کند و MouthHealthy هم بر ادامه مراجعه‌های منظم تأکید دارد. در این معاینه، تطابق پروتز هم بررسی می‌شود و ممکن است پیش از اینکه لقی آزاردهنده شود، نیاز به ریلاین تشخیص داده شود. برای آشنایی با محتوای این معاینه، راهنمای چکاپ دندانپزشکی را ببینید.

ریلاین دندان مصنوعی فوری

دندان مصنوعی فوری در همان روز کشیدن دندان‌ها قرار می‌گیرد. در این دوره لثه و استخوان در حال ترمیم‌اند و شکلشان سریع‌تر تغییر می‌کند. به همین دلیل Better Health می‌گوید پروتز فوری ممکن است ظرف چند ماه به تنظیم و ریلاین نیاز پیدا کند. کلیولند کلینیک هم توضیح می‌دهد که پروتز فوری در برخی موارد موقتی است و پس از ترمیم با پروتز نهایی جایگزین می‌شود.

مرور نظام‌مند پایگاه NIH هم یکی از کاربردهای مواد ریلاین را تطبیق پروتز با تغییرات برجستگی استخوان و حالت‌دهی بافت‌ها در دوره ترمیم ایمپلنت ذکر می‌کند؛ بنابراین دندانپزشک گاهی ممکن است در دوره ترمیم از ماده موقت استفاده کند. پس از ترمیم، ریلاین نهایی یا پروتز جدید بررسی می‌شود. Better Health اشاره می‌کند که اگر تحلیل لثه و استخوان زیاد باشد، گاهی ساخت دوباره پروتز لازم است.

چرا جلسات پیگیری را جدی بگیریم؟

در هفته‌ها و ماه‌های اول، پروتز فوری ممکن است هر چند وقت یک‌بار شل شود. اگر این تغییرات به‌موقع اصلاح نشوند، زخم و فشار نامناسب روی لثه در حال ترمیم ایجاد می‌شود. بنابراین جلسات کنترل را حتی اگر مشکلی حس نمی‌کنید، از دست ندهید.

جزئیات کامل این دوره را در مقاله دندان مصنوعی فوری آورده‌ایم.

ریلاین پارسیل و اوردنچر چه تفاوتی دارد؟

پارسیل علاوه بر لثه به دندان‌های طبیعی هم تکیه دارد. به گفته MouthHealthy، با افزایش سن برجستگی استخوان و لثه ممکن است عقب برود و پارسیل نامتناسب شود؛ پارسیل نامتناسب باید توسط دندانپزشک تنظیم شود. در پارسیل فلزی، ریلاین بخش آکریلی ممکن است کافی باشد، اما اگر دندان‌های پایه تغییر کرده باشند، طراحی دوباره بررسی می‌شود.

در اوردنچر روی ایمپلنت، بخشی از ثبات از اتصالات ایمپلنت تأمین می‌شود و بخشی از لثه. به همین دلیل اگر لثه زیر پروتز تغییر کند، پروتز ممکن است روی اتصالات حرکت کند و فشار بیشتری به آن‌ها وارد شود. در این حالت ممکن است ریلاین سطح زیر پروتز در کنار بررسی و تعویض قطعه‌های فرسوده اتصال لازم شود.

نکات ویژه پارسیل

  • اگر دندان پایه کشیده یا روکش شده، پارسیل ممکن است به اصلاح یا ساخت دوباره نیاز داشته باشد.
  • گیره‌ای که شل شده را خودتان خم نکنید؛ MouthHealthy هشدار می‌دهد تنظیم خانگی ممکن است آسیب جدی بزند.
  • انجمن دندانپزشکی آمریکا تغییر دندان‌های پایه پارسیل یا اوردنچر را از دلایل ارزیابی تعویض پروتز می‌داند.

نکات ویژه اوردنچر

اتصالات اوردنچر معمولاً قطعه‌هایی دارند که ممکن است به مرور فرسوده شوند. احساس لقی در اوردنچر ممکن است از فرسودگی همین قطعه‌ها باشد، نه از تغییر لثه. تشخیص علت و انتخاب بین تعویض قطعه، ریلاین یا هر دو با دندانپزشک است. توضیح بیشتر در مقاله اوردنچر آمده است.

کیت‌های ریلاین خانگی؛ چرا احتیاط لازم است؟

کیت‌های ریلاین یا تعمیر خانگی توصیه نمی‌شوند. MouthHealthy انجمن دندانپزشکی آمریکا هشدار می‌دهد که تلاش برای تنظیم یا تعمیر پروتز با کیت‌های «خودت انجام بده» ممکن است آن را غیرقابل تعمیر کند و به سلامت شما آسیب بزند. کلیولند کلینیک هم می‌گوید خودتان پروتز را تنظیم نکنید و برای تعمیر از کیت‌های بدون نسخه استفاده نکنید.

ریلاین دندان مصنوعی فقط پر کردن یک فاصله نیست. دندانپزشک باید بداند پروتز با چه فشاری روی لثه بنشیند، دو فک چگونه روی هم قرار گیرند و آیا زخم یا التهابی زیر پروتز هست یا نه. لایه‌ای که در خانه اضافه شود ممکن است ضخامت ناهمگون داشته باشد و جفت شدن دندان‌ها را به هم بزند.

خطرهای احتمالی تنظیم خانگی

  • تغییر ارتفاع پروتز و ناهماهنگی جفت شدن دو فک؛
  • فشار نقطه‌ای و زخم روی لثه؛
  • پنهان ماندن مشکلی که نیاز به معاینه داشته است؛
  • آسیب دائمی به پایه پروتز که تعمیر حرفه‌ای را سخت‌تر می‌کند.

چسب‌های معمولی را هرگز استفاده نکنید

MouthHealthy می‌گوید چسب‌های بدون نسخه بازار اغلب مواد شیمیایی مضر دارند و نباید روی پروتز استفاده شوند. اگر پروتز شکسته یا ترک خورده، قطعات را نگه دارید و با دندانپزشک تماس بگیرید. بسیاری از تعمیرها در مطب انجام می‌شود و تعمیرهای پیچیده به لابراتوار می‌رود.

آیا چسب دندان مصنوعی جایگزین ریلاین است؟

نه. FDA توضیح می‌دهد که چسب فاصله ایجادشده بر اثر کوچک شدن استخوان را پر می‌کند و فقط تسکین موقت می‌دهد؛ پروتز لق باید ریلاین یا دوباره ساخته شود. این سازمان می‌گوید پروتز درست ساخته‌شده و نگهداری‌شده در بیشتر موارد نباید به چسب نیاز داشته باشد. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم چسب را راه‌حل پروتز نامتناسب نمی‌داند.

با این حال، چسب جایگاه خود را دارد. انجمن دندانپزشکی آمریکا می‌گوید چسب ممکن است برای پروتزی که خوب نشسته، گیر بیشتری فراهم کند و برای افراد مبتلا به خشکی دهان مفید باشد. Better Health هم اشاره می‌کند که برخی افراد، به‌ویژه اگر استخوان نازکی دارند، ممکن است به چسب نیاز داشته باشند.

هشدار FDA درباره روی

FDA توضیح می‌دهد که برخی چسب‌ها روی دارند و مصرف بیش از حد و طولانی آن‌ها ممکن است به افزایش روی در بدن و آسیب عصبی، به‌ویژه در دست‌ها و پاها، کمک کند. این سازمان توصیه می‌کند طبق دستور مصرف کنید، بیش از مقدار توصیه‌شده نزنید و اگر بی‌حسی یا گزگز در دست‌ها و پاها پیدا کردید، مصرف چسب را متوقف کنید و با پزشک مشورت کنید.

چسب بیشتر، هشدار بیشتر

FDA می‌گوید مقدار زیاد چسب لزوماً مشکل پروتز نامتناسب را حل نمی‌کند. اگر مصرف چسب شما مدام بیشتر می‌شود، این خود نشانه‌ای است که پروتز باید بررسی شود. نکات استفاده درست از چسب را در مقاله مراقبت از دندان مصنوعی آورده‌ایم.

پوشیدن دندان مصنوعی لق چه خطراتی دارد؟

پوشیدن طولانی دندان مصنوعی لق ممکن است باعث زخم و التهاب لثه و در درازمدت تحلیل بیشتر استخوان شود. انجمن دندانپزشکی آمریکا می‌گوید پروتز نامتناسب ممکن است به زخم دهان و در استفاده طولانی به تحلیل استخوان کمک کند. FDA هم هشدار می‌دهد استفاده طولانی از پروتز نامتناسب ممکن است تحلیل استخوان را بیشتر کند.

پروتز لق هنگام جویدن روی لثه حرکت می‌کند و همین حرکت مداوم، مانند کفشی که پا را می‌ساید، بافت را تحریک می‌کند. به مرور ممکن است نقاط دردناک، زخم‌های تکرارشونده یا بافت اضافه در لبه‌های پروتز ایجاد شود. انجمن دندانپزشکی آمریکا التهاب مزمن زیر پروتز را از دلایل ارزیابی تعویض آن می‌داند.

اثر بر غذا خوردن و زندگی روزمره

کسی که پروتزش لق است، معمولاً غذاهای سفت‌تر را کنار می‌گذارد و ممکن است تغذیه‌اش محدود شود. ترس از افتادن پروتز در جمع هم ممکن است فرد را از مهمانی یا صحبت کردن دور کند. بنابراین اصلاح به‌موقع لقی، علاوه بر سلامت دهان، بر کیفیت زندگی هم اثر دارد.

زخم‌هایی که نباید نادیده گرفت

هر زخمی که بیش از دو هفته بماند، حتی اگر فکر می‌کنید علتش پروتز است، باید توسط دندانپزشک دیده شود. Better Health این مورد را صراحتاً از دلایل مراجعه می‌داند. دندانپزشک هم علت زخم را بررسی می‌کند و هم پروتز را اصلاح می‌کند.

مرد سالمند ایرانی در حال غذا خوردن با خانواده پس از ریلاین دندان مصنوعی
پس از ریلاین، پروتز باید ثبات بهتری داشته باشد؛ با این حال گاهی چند روز طول می‌کشد تا به حس تازه آن عادت کنید و ممکن است یک جلسه کوتاه برای اصلاح نقاط فشار لازم شود.

بعد از ریلاین چه انتظاری داشته باشیم؟

پس از ریلاین دندان مصنوعی، پروتز باید محکم‌تر بنشیند و کمتر هنگام صحبت و جویدن جابه‌جا شود. با این حال، ممکن است چند روز حس متفاوتی داشته باشد، کمی سفت‌تر به نظر برسد یا نقطه‌ای فشار بیاورد. اگر زخم یا درد ایجاد شد، برای اصلاح مراجعه کنید و پروتز را خودتان سوهان نزنید.

برخی افراد پس از ریلاین نیاز کمتری به چسب دارند. اما اگر ریلاین فقط بخشی از مشکل را حل کرده، مثلاً دندان‌ها ساییده‌اند، ممکن است همچنان جویدن کامل نباشد. در این صورت درباره گام بعدی با دندانپزشک صحبت کنید.

روزهای اول پس از ریلاین

  1. در روز اول غذاهای نرم‌تر بخورید و به حس پروتز توجه کنید.
  2. اگر نقطه‌ای فشار می‌آورد، آن را یادداشت کنید تا در جلسه کنترل بگویید.
  3. پروتز را طبق روال همیشگی تمیز کنید.
  4. اگر ریلاین نرم است، روش تمیز کردن مناسب را از دندانپزشک بپرسید.
  5. اگر زخم یا درد ادامه داشت، منتظر نمانید و مراجعه کنید.

جلسه کنترل

ممکن است دندانپزشک پس از ریلاین یک جلسه کوتاه برای بررسی نقاط فشار در نظر بگیرد. این جلسه فرصتی است برای اصلاح‌های کوچک که راحتی پروتز را بیشتر می‌کند. سؤال‌های خود درباره دفعه بعدی بررسی را هم در همین جلسه بپرسید.

مراقبت از لایه ریلاین

لایه ریلاین بخشی از پروتز است و همان مراقبت روزانه را لازم دارد؛ اما لایه نرم توجه بیشتری می‌خواهد. مرور نظام‌مند پایگاه NIH می‌گوید مواد نرم با جذب آب، بزاق و مواد پاک‌کننده به مرور سفت‌تر می‌شوند و سطح زبر آن‌ها تجمع میکروب و دشواری تمیز کردن را بیشتر می‌کند. همین مقاله ریلاین را از عوامل زمینه‌ساز التهاب زیر پروتز می‌داند.

بنابراین تمیز کردن منظم و ملایم لایه ریلاین اهمیت زیادی دارد. مواد ساینده و مسواک سفت ممکن است سطح نرم را زبر یا جدا کنند. پاک‌کننده مناسب برای لایه ریلاین شما را از دندانپزشک بپرسید، چون برخی مواد ممکن است با جنس آن سازگار نباشند.

نکات عملی

  • پروتز را با مسواک نرم و پاک‌کننده غیرساینده تمیز کنید.
  • از آب داغ پرهیز کنید؛ انجمن دندانپزشکی آمریکا هشدار می‌دهد که ممکن است پروتز را تغییر شکل دهد.
  • اگر لایه نرم سفت، ترک‌خورده یا جدا شده، برای بررسی مراجعه کنید.
  • پروتز را شب‌ها طبق دستور دندانپزشک خارج و نگهداری کنید.

چه زمانی لایه ریلاین باید عوض شود؟

اگر لایه رنگ عوض کرده، بو گرفته، از پایه جدا شده یا دیگر نرمی خود را ندارد، ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد. دندانپزشک در جلسه‌های کنترل وضعیت آن را بررسی می‌کند. لایه‌های نرم کوتاه‌مدت از ابتدا برای مدت محدودی طراحی شده‌اند.

هزینه ریلاین دندان مصنوعی به چه عواملی بستگی دارد؟

هزینه ریلاین دندان مصنوعی به روش (مطب یا لابراتوار)، نوع ماده (سخت یا نرم)، اینکه یک فک باشد یا هر دو، نیاز به درمان بافت‌های زیر پروتز پیش از ریلاین و تعداد جلسات کنترل بستگی دارد. به گفته مرور نظام‌مند پایگاه NIH، ریلاین در مقایسه با ساخت پروتز جدید نسبتاً اقتصادی‌تر است.

قیمت دقیق ریلاین دندان مصنوعی را فقط پس از معاینه می‌توان گفت، چون گاهی دندانپزشک تشخیص می‌دهد که ریلاین کافی نیست و ریبیس یا پروتز جدید لازم است. برای مقایسه هزینه گزینه‌های مختلف درمان، صفحه هزینه‌ها را ببینید.

عوامل مؤثر بر هزینه

عامل اثر بر هزینه
ریلاین مطب یا لابراتوار روش لابراتواری معمولاً مراحل بیشتری دارد
ماده سخت یا نرم نوع و دوام ماده متفاوت است
یک فک یا هر دو هر پروتز جداگانه ریلاین می‌شود
درمان پیش از ریلاین زخم یا التهاب ممکن است جلسه اضافه بخواهد

ریلاین دندان مصنوعی و برنامه درمان آینده

اگر قرار است در آینده نزدیک ایمپلنت یا پروتز جدید انجام شود، ریلاین دندان مصنوعی فعلی ممکن است نقش یک راه‌حل میانی را داشته باشد. در این حالت از دندانپزشک بپرسید که آیا ریلاین موقت کافی است یا ریلاین کامل‌تر منطقی‌تر است. در واقع هماهنگ کردن این دو تصمیم، از هزینه‌های تکراری جلوگیری می‌کند.

هزینه را در کنار عمر پروتز ببینید

اگر پروتز قدیمی است و دندان‌هایش ساییده شده، ریلاین‌های پشت‌سرهم ممکن است در مجموع از ساخت پروتز جدید به‌صرفه‌تر نباشد. پیش از تصمیم، از دندانپزشک بپرسید که ریلاین چه مدت مشکل را حل می‌کند و چه زمانی پروتز جدید منطقی‌تر است. برای آشنایی با نحوه خواندن پیش‌فاکتور، مقاله پیش‌فاکتور درمان دندانپزشکی را ببینید.

رادیوگرافی پانورامیک با چهار ایمپلنت در فک پایین برای اوردنچر
در این رادیوگرافی پانورامیک چهار ایمپلنت در فک پایین دیده می‌شود که برای نگه داشتن دندان مصنوعی متحرک (اوردنچر) به کار رفته‌اند؛ خود پروتز در عکس پیدا نیست. برای کسانی که پروتز فک پایینشان بارها لق می‌شود، چنین گزینه‌ای ممکن است پس از معاینه و تصویربرداری مطرح شود. تصویر: Ian Furst / Wikimedia Commons — مجوز CC BY-SA 4.0

اگر دندان مصنوعی مدام لق می‌شود، گزینه‌های ایمپلنتی چیست؟

اگر پروتز، به‌ویژه در فک پایین، با وجود ریلاین بارها لق می‌شود، دندان مصنوعی متکی بر ایمپلنت ممکن است گزینه‌ای برای بررسی باشد. در اوردنچر، پروتز متحرک روی چند ایمپلنت قفل می‌شود و در پروتز ثابت، روی ایمپلنت‌ها پیچ می‌شود. کلیولند کلینیک توضیح می‌دهد که این پروتزها به جای تکیه بر برجستگی استخوان و لثه، به ایمپلنت‌ها متصل می‌شوند.

ایمپلنت برای همه مناسب نیست. وضعیت استخوان، سلامت عمومی، بیماری‌های زمینه‌ای و توانایی تمیز کردن روزانه، در تصمیم اثر دارند. همچنین ایمپلنت معمولاً هزینه و زمان درمان بیشتری دارد. بنابراین مقایسه باید با معاینه و تصویربرداری انجام شود.

اوردنچر؛ حد وسط رایج

اوردنچر همچنان متحرک است و شب‌ها برای تمیز کردن خارج می‌شود، اما روی ایمپلنت‌ها قفل می‌شود و ثبات آن بیشتر است. حتی در اوردنچر هم لثه زیر پروتز به مرور تغییر می‌کند و گاهی ریلاین لازم است. برای نمونه، هزینه هر پایه ایمپلنت کره‌ای در بازار ۱۴٬۸۰۰٬۰۰۰ تا ۲۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است؛ این رقم فقط هزینه خود ایمپلنت است و پروتز و اتصالات را شامل نمی‌شود، بنابراین هزینه کل اوردنچر بیشتر است.

مقایسه کامل‌تر

اگر بین ادامه دندان مصنوعی معمولی و درمان ایمپلنتی مردد هستید، مقاله ایمپلنت یا دندان مصنوعی و دندان مصنوعی هیبرید مقایسه کامل‌تری ارائه می‌دهند. تصمیم نهایی را پس از معاینه و مشورت با دندانپزشک بگیرید.

پیش از ریلاین از دندانپزشک چه بپرسیم؟

پیش از ریلاین بپرسید که آیا ریلاین برای مشکل شما کافی است یا ریبیس یا پروتز جدید لازم است، کدام روش و ماده پیشنهاد می‌شود و چرا، چه مدت بی‌پروتز خواهید ماند، جلسه کنترل پس از آن چه زمانی است و هزینه شامل چه مواردی است. پاسخ این پرسش‌ها انتظار شما را واقع‌بینانه می‌کند.

فهرست پرسش‌ها

  1. آیا لقی پروتز من با ریلاین برطرف می‌شود؟
  2. ریلاین سخت یا نرم برای من مناسب‌تر است و چرا؟
  3. ریلاین در مطب انجام می‌شود یا لابراتوار؟
  4. چه مدت بدون پروتز خواهم بود؟
  5. آیا پیش از ریلاین باید زخم یا التهاب درمان شود؟
  6. پس از ریلاین چه زمانی برای کنترل بیایم؟
  7. اگر پس از ریلاین فشار یا زخم ایجاد شد چه کنم؟
  8. آیا با توجه به عمر پروتزم، ساخت پروتز جدید منطقی‌تر نیست؟

اگر از سالمند مراقبت می‌کنید

سالمندی که پروتزش لق شده، ممکن است شکایتی نکند و فقط کمتر غذا بخورد یا پروتز را کنار بگذارد. اگر چنین تغییری دیدید، او را برای بررسی پروتز همراهی کنید. ریلاین دندان مصنوعی در مطب معمولاً برای کسانی که نمی‌توانند مدتی بی‌پروتز بمانند یا رفت‌وآمد برایشان دشوار است، گزینه‌ای است که ارزش پرسیدن دارد. همچنین زمان جلسه کنترل را یادداشت کنید تا فراموش نشود.

اطلاعاتی که همراه داشته باشید

تاریخ تقریبی ساخت پروتز، سابقه ریلاین یا تعمیرهای قبلی، فهرست داروها و بیماری‌های زمینه‌ای و میزان استفاده از چسب را بگویید. این اطلاعات به دندانپزشک کمک می‌کند تصمیم دقیق‌تری بگیرد. اگر مشکلی مثل خشکی دهان دارید، آن را هم مطرح کنید؛ مقاله خشکی دهان اثر آن بر پروتز را توضیح می‌دهد.

باورهای نادرست درباره ریلاین

درباره ریلاین چند تصور نادرست رایج است؛ مثلاً اینکه پروتز خوب هرگز لق نمی‌شود، یا اینکه چسب بیشتر جای ریلاین را می‌گیرد، یا اینکه ریلاین همیشه مشکل را برای همیشه حل می‌کند. در واقع لقی تدریجی بخشی طبیعی از زندگی با پروتز متحرک است و راه‌حل آن بستگی به وضعیت دهان و پروتز دارد.

تصور و واقعیت

تصور نادرست واقعیت
پروتز خوب هرگز لق نمی‌شود تغییر استخوان و لثه ادامه دارد
چسب بیشتر جای ریلاین را می‌گیرد چسب فقط تسکین موقت است
ریلاین را می‌شود در خانه انجام داد کیت خانگی ممکن است پروتز را خراب کند
ریلاین همیشه کافی است گاهی ریبیس یا پروتز جدید لازم است

ریلاین نشانه کیفیت پایین پروتز نیست

بعضی افراد نیاز به ریلاین دندان مصنوعی را نشانه ساخت نامناسب پروتز می‌دانند. اما همان‌طور که FDA و انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح می‌دهند، تغییر استخوان و لثه پس از از دست رفتن دندان‌ها فرایندی طبیعی است. بنابراین حتی پروتزی که در ابتدا کاملاً اندازه بوده، ممکن است پس از مدتی به ریلاین نیاز پیدا کند.

جمع‌بندی: ریلاین دندان مصنوعی در یک نگاه

ریلاین دندان مصنوعی راهی برای بازگرداندن تطابق پروتزی است که به دلیل تغییر تدریجی لثه و استخوان فک لق شده است. این کار ممکن است سخت یا نرم و در مطب یا لابراتوار انجام شود. اگر دندان‌ها ساییده یا پایه آسیب‌دیده باشد، ریبیس یا ساخت پروتز جدید بررسی می‌شود و اگر پروتز با وجود ریلاین بارها لق می‌شود، گزینه‌های ایمپلنتی هم قابل بررسی است.

چسب فقط تسکین موقت است و کیت‌های خانگی ممکن است پروتز را غیرقابل تعمیر کنند. لقی، زخم تکرارشونده و نیاز روزافزون به چسب را جدی بگیرید و به دندانپزشک نشان دهید. این مطلب جایگزین معاینه نیست؛ برای بررسی پروتز خود می‌توانید از مشاوره رایگان لبخندنو استفاده کنید.

سؤالات متداول

ریلاین دندان مصنوعی چیست؟

ریلاین یعنی افزودن لایه‌ای تازه از ماده پایه به سطح داخلی دندان مصنوعی، یعنی قسمتی که روی لثه می‌نشیند، تا پروتز دوباره با شکل فعلی لثه و فک تطابق پیدا کند. به گفته کلیولند کلینیک، دندانپزشک در این کار به پروتز ماده اضافه می‌کند تا جای آن راحت‌تر شود. دندان‌های مصنوعی و ظاهر پروتز معمولاً تغییری نمی‌کنند.

چرا دندان مصنوعی بعد از مدتی لق می‌شود؟

پس از از دست رفتن دندان‌ها، استخوان فک و لثه روی آن به مرور تغییر شکل می‌دهند و کوچک‌تر می‌شوند. FDA توضیح می‌دهد که این کوچک شدن استخوان باعث می‌شود پروتز به‌تدریج لق شود. MouthHealthy انجمن دندانپزشکی آمریکا هم می‌گوید با افزایش سن، برجستگی استخوان و لثه ممکن است عقب برود و پروتز نامتناسب شود. در این حالت پروتز باید ریلاین یا دوباره ساخته شود.

هر چند وقت یک‌بار باید دندان مصنوعی را ریلاین کرد؟

فاصله ثابتی برای همه وجود ندارد. کلیولند کلینیک ریلاین را هر یک تا دو سال یا هر زمان که تغییری در جای پروتز حس کردید توصیه می‌کند. پروتز فوری معمولاً زودتر به ریلاین نیاز دارد، چون لثه پس از کشیدن دندان در حال ترمیم است. دندانپزشک در معاینه‌های منظم تعیین می‌کند که پروتز شما چه زمانی نیاز به ریلاین دارد.

ریلاین نرم بهتر است یا ریلاین سخت؟

هیچ‌کدام برای همه بهتر نیست. ریلاین سخت از جنس رزین سخت است و برای بهبود تطابق پایه به کار می‌رود. ریلاین نرم از ماده انعطاف‌پذیر است و حالت بالشتکی دارد؛ بیماران آن را راحت‌تر می‌دانند، اما طبق یک مرور نظام‌مند ممکن است متخلخل شود، بو بگیرد، به مرور سفت شود و تمیز کردن آن سخت‌تر باشد. انتخاب با دندانپزشک است.

آیا در زمان ریلاین بی‌دندان می‌مانم؟

بستگی به روش دارد. ریلاین مستقیم در مطب با رزین‌های خودسخت‌شونده انجام می‌شود و به گفته یک مطالعه منتشرشده در پایگاه NIH، بیمار برای مدتی بدون پروتز نمی‌ماند. در بیشتر روش‌های لابراتواری، پروتز برای مدتی به لابراتوار فرستاده می‌شود. زمان دقیق را پیش از شروع از دندانپزشک بپرسید و اگر نگران هستید، برنامه‌ریزی کنید.

آیا می‌توانم خودم با کیت خانگی دندان مصنوعی را ریلاین کنم؟

توصیه نمی‌شود. MouthHealthy انجمن دندانپزشکی آمریکا هشدار می‌دهد که تلاش برای تنظیم یا تعمیر پروتز با کیت‌های خانگی ممکن است آن را غیرقابل تعمیر کند و به سلامت شما آسیب بزند. کلیولند کلینیک هم می‌گوید خودتان پروتز را تنظیم نکنید. ریلاین نیاز به ارزیابی بافت‌ها و جفت شدن دو فک دارد که فقط در معاینه ممکن است.

آیا چسب دندان مصنوعی جای ریلاین را می‌گیرد؟

نه. FDA توضیح می‌دهد که چسب فقط فاصله ایجادشده بر اثر کوچک شدن استخوان را پر می‌کند و تسکین موقت می‌دهد؛ پروتز لق باید ریلاین یا دوباره ساخته شود. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم می‌گوید چسب راه‌حل پروتز نامتناسب نیست. استفاده بیش از حد از چسب‌های حاوی روی هم ممکن است مشکل‌ساز باشد.

فرق ریلاین و ریبیس دندان مصنوعی چیست؟

در ریلاین فقط لایه‌ای به سطح داخلی پایه اضافه می‌شود. در ریبیس، کل ماده پایه پروتز عوض می‌شود و دندان‌های مصنوعی موجود حفظ می‌شوند؛ کلیولند کلینیک از ساخت پایه جدید با استفاده از دندان‌های پروتز فعلی نام می‌برد. اگر دندان‌ها هم ساییده یا آسیب‌دیده باشند، معمولاً ساخت پروتز جدید بررسی می‌شود.

چه زمانی به جای ریلاین باید دندان مصنوعی جدید ساخت؟

انجمن دندانپزشکی آمریکا نشانه‌هایی را برای ارزیابی تعویض پروتز برمی‌شمارد؛ از جمله التهاب مزمن زیر پروتز، نیاز به چسب برای غذا خوردن یا بیش از یک بار در روز، پروتزی که ناپایدار، ترک‌خورده، شکسته یا تغییررنگ‌داده است و تغییر دندان‌های پایه پارسیل یا اوردنچر. تصمیم نهایی پس از معاینه گرفته می‌شود.

آیا پوشیدن دندان مصنوعی لق ضرر دارد؟

بله، ممکن است. انجمن دندانپزشکی آمریکا می‌گوید پروتز نامتناسب ممکن است باعث زخم دهان و در استفاده طولانی، تحلیل استخوان شود. FDA هم هشدار می‌دهد استفاده طولانی از پروتز نامتناسب ممکن است تحلیل استخوان را بیشتر کند. بنابراین بهتر است لقی را با چسب زیاد پنهان نکنید و برای بررسی آن به دندانپزشک مراجعه کنید.

منابع و مطالعه بیشتر

  1. Denture Adhesives U.S. Food and Drug Administration
  2. Dentures: Types, Who Needs Them & Care Cleveland Clinic
  3. Denture Care: Fake Teeth, Dental Implants, Denture Cleaning Cleveland Clinic
  4. Denture Care and Maintenance American Dental Association
  5. Denture Liners: A Systematic Review Relative to Adhesion and Mechanical Properties NCBI PubMed Central (NIH)
  6. Bond strength of hard chairside reline resins to a rapid polymerizing denture base resin before and after thermal cycling NCBI PubMed Central (NIH)
  7. Dentures Better Health Channel (Victoria State Government)
  8. Dentures Partial MouthHealthy (American Dental Association)

این منابع برای آگاهی عمومی معرفی شده‌اند؛ تشخیص و تصمیم درمانی فقط پس از معاینه دندانپزشک انجام می‌شود.

دیدگاه‌ها ۰

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را می‌نویسد.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. لطفاً شماره تماس، نشانی یا اطلاعات پزشکی شخصی ننویسید؛ پاسخ‌ها جایگزین معاینه دندانپزشک نیستند.