علائم سرطان دهان؛ زخم ماندگار، لکه سفید و قرمز، توده و زمان مراجعه به دندانپزشک

علائم سرطان دهان معمولاً با تغییرهای ساده‌ای شروع می‌شوند که با مشکلات رایج دهان اشتباه گرفته می‌شوند؛ زخمی که خوب نمی‌شود، لکه سفید یا قرمز، توده کوچک، یا گرفتگی صدایی که برطرف نمی‌شود. NHS می‌گوید این علائم بسیار شایع‌اند و ممکن است علت‌های دیگری داشته باشند، اما تفاوت مهم این است که نشانه‌های مشکوک ماندگار هستند. بنابراین هر تغییری که بیش از دو هفته در دهان بماند باید دندانپزشک یا پزشک آن را ببیند.

در این راهنما بر پایه منابع معتبری مثل NHS، NIDCR، MedlinePlus، Cleveland Clinic و انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح می‌دهیم کدام نشانه‌ها ارزش بررسی دارند، چه کسانی بیشتر در معرض خطرند، دندانپزشک در چکاپ چه چیزی را نگاه می‌کند و اگر چیز غیرعادی دیده شود، مسیر بعدی چیست. هدف ما ترساندن نیست؛ هدف این است که نشانه ماندگار را جدی بگیرید و خودتان درباره آن نتیجه‌گیری نکنید.

سرطان دهان چیست و کجای دهان را درگیر می‌کند؟

سرطان دهان سرطانی است که از سلول‌های پوشاننده داخل دهان شروع می‌شود. MedlinePlus می‌گوید بیشتر لب یا زبان را درگیر می‌کند، اما ممکن است در کف دهان، سقف دهان، لثه و پوشش داخل گونه هم ظاهر شود. NIDCR این گروه را شامل سرطان‌های دهان و بخش پشتی گلو می‌داند.

حفره دهان و بخش پشتی گلو

انجمن دندانپزشکی آمریکا سرطان‌های دهان را دو گروه می‌داند. گروه اول در حفره دهان است؛ یعنی لب‌ها، لثه، دو سوم جلویی زبان، کف و سقف دهان و پوشش داخل گونه‌ها. گروه دوم در اوروفارنکس یا بخش میانی گلو است؛ یعنی لوزه‌ها، قاعده زبان و دیواره‌های گلو. این تفاوت برای شما مهم است، زیرا برخی نشانه‌ها مثل گرفتگی صدا یا حس گیر کردن چیزی در گلو بیشتر به بخش پشتی مربوط‌اند.

چرا اسم «سلول سنگفرشی» را می‌شنوید؟

MedlinePlus و healthdirect می‌گویند بیشتر سرطان‌های دهان از نوع کارسینوم سلول سنگفرشی هستند. سلول‌های سنگفرشی سلول‌های تخت و نازکی‌اند که سطح داخلی دهان، بینی و گلو را می‌پوشانند. Better Health توضیح می‌دهد که اگر این نوع سرطان درمان نشود، ممکن است به لایه‌های عمیق‌تر، استخوان یا غدد لنفاوی گردن گسترش یابد. به همین دلیل تشخیص زودتر اهمیت زیادی دارد.

چرا تشخیص زودهنگام مهم است؟

NIDCR می‌گوید سرطان دهان ممکن است سریع گسترش پیدا کند و به همین دلیل تشخیص زودهنگام اهمیت دارد. NHS هم توضیح می‌دهد که اگر علائم از سرطان باشد، پیدا کردن آن در مراحل اولیه ممکن است درمان را آسان‌تر کند. در نتیجه دانستن علائم سرطان دهان و مراجعه به‌موقع، مهم‌ترین کاری است که از دست شما برمی‌آید.

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی ایمپلنت رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

• بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
• برآورد هزینه و روش درمان مناسب
• بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره: ۱۴۰۵/۰۷/۱۷

1. چند سؤال کوتاه
2. انتخاب شهر
3. تأیید شماره

دریافت مشاوره رایگان

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

علائم سرطان دهان کدام‌اند؟

علائم سرطان دهان در منابع معتبر تقریباً یکسان‌اند: زخمی که خوب نمی‌شود، لکه سفید یا قرمز، توده یا ضخیم شدن بافت دهان یا لب، درد یا بی‌حسی بی‌دلیل، دشواری جویدن، بلع یا صحبت، گرفتگی صدا، توده گردن و کاهش وزن ناخواسته. NHS تأکید می‌کند این علائم بسیار شایع‌اند و ممکن است علت‌های دیگری داشته باشند.

نشانه‌هایی که در دهان دیده می‌شوند

بیشتر علائم سرطان دهان را می‌توان با نگاه کردن دید:

• زخم یا آفتی که خوب نمی‌شود: NHS، NIDCR و Better Health همگی آن را نام می‌برند. Cleveland Clinic زخمی را که به‌راحتی خونریزی می‌کند و در دو هفته خوب نمی‌شود، از نشانه‌های رایج می‌داند.
• لکه سفید یا قرمز: روی لثه، زبان یا پوشش داخل دهان.
• توده، ضخیم شدن یا ناحیه زبر: انجمن دندانپزشکی آمریکا از توده، ضخیم شدن، نقطه زبر یا پوسته‌دار نام می‌برد.
• خونریزی بی‌دلیل: Cleveland Clinic و NIDCR خونریزی دهان بدون علت روشن را هم در فهرست آورده‌اند.

نشانه‌هایی که حس می‌کنید

• درد، حساسیت یا بی‌حسی در دهان، لب یا زبان که علت مشخصی ندارد.
• دشواری جویدن، بلع، صحبت کردن یا حرکت دادن زبان و فک.
• حس گیر کردن چیزی در گلو یا گلودرد ماندگار، که NIDCR و انجمن دندانپزشکی آمریکا نام می‌برند.
• درد گوش، که NIDCR در فهرست علائم آورده است.

نشانه‌هایی بیرون از دهان

NHS توده در گردن یا گلو و کاهش وزن بدون تلاش را هم از علائم می‌داند. MedlinePlus تورم غدد لنفاوی گردن را نام می‌برد. همچنین گرفتگی صدا یا تغییر صدا که برطرف نشود، در فهرست NHS، NIDCR و انجمن دندانپزشکی آمریکا آمده است.

داشتن این علائم به معنای سرطان نیست

NHS صریحاً می‌گوید داشتن علائم سرطان دهان به معنای قطعی ابتلا نیست، اما بررسی آن‌ها توسط پزشک یا دندانپزشک مهم است. healthdirect و Better Health هم همین نکته را تکرار می‌کنند. پس فهرست بالا را برای تشخیص در خانه به کار نبرید؛ از آن فقط برای اینکه بدانید چه زمانی باید نوبت بگیرید، استفاده کنید.

زخمی که خوب نمی‌شود با آفت معمولی چه فرقی دارد؟

تفاوت اصلی در مدت و روند بهبود است. آفت معمولی معمولاً کم‌کم بهتر می‌شود و در یکی دو هفته از بین می‌رود، در حالی که زخم مشکوک خوب نمی‌شود، ممکن است بزرگ‌تر شود و گاهی به‌راحتی خونریزی کند. NHS می‌گوید سرطان دهان در مراحل اولیه ممکن است شبیه آفت باشد؛ پس تنها ظاهر زخم برای قضاوت کافی نیست.

آفت معمولی چه ویژگی‌هایی دارد؟

آفت معمولی زخم کوچک و دردناکی است که اغلب مرکز سفید یا زرد و حاشیه قرمز دارد. بیشتر آفت‌ها خودبه‌خود خوب می‌شوند. اگر می‌خواهید درباره علت‌ها، مراقبت در خانه و انواع آفت بیشتر بدانید، راهنمای کامل آفت دهان و زمان مراجعه را بخوانید.

زخم مشکوک چه ویژگی‌هایی ممکن است داشته باشد؟

MedlinePlus توضیح می‌دهد که سرطان دهان ممکن است به شکل توده یا زخمی ظاهر شود که:

• شکافی عمیق با لبه‌های سفت در بافت است؛
• رنگ پریده، قرمز تیره یا تغییررنگ‌یافته دارد؛
• روی زبان، لب یا ناحیه دیگری از دهان است؛
• در ابتدا درد ندارد و بعدها سوزش یا درد ایجاد می‌کند.

با این حال، این توصیف‌ها برای پزشک و دندانپزشک است. شما نمی‌توانید و نباید بر اساس آن‌ها خودتان تصمیم بگیرید که زخم «خوش‌خیم» است یا نه.

زخمی که از دندان تیز یا پروتز است

گاهی زخم کنار یک دندان شکسته یا لبه دندان مصنوعی ایجاد می‌شود. MedlinePlus ساییدگی طولانی‌مدت از دندان زبر، دندان مصنوعی یا پرکردگی را هم از عوامل خطر سرطان دهان می‌داند. بنابراین اگر زخمی کنار پروتز دارید، فقط آن را تحمل نکنید؛ دندانپزشک هم علت ساینده را برطرف می‌کند و هم زخم را پس از رفع علت دوباره بررسی می‌کند.

لکه سفید یا قرمز در دهان چه معنایی دارد؟

لکه سفید یا قرمزی که با مالیدن پاک نمی‌شود، باید معاینه شود. Cleveland Clinic سه نوع لکه را توضیح می‌دهد: لکوپلاکیا یعنی لکه سفید یا خاکستری صاف، اریتروپلاکیا یعنی لکه قرمز صاف یا کمی برجسته که ممکن است با خراشیدن خونریزی کند، و لکه‌های مخلوط قرمز و سفید. این لکه‌ها ممکن است پیش‌سرطانی باشند.

لکوپلاکیا چیست؟

Cleveland Clinic لکوپلاکیا را لکه‌های سفید یا خاکستری و صاف در دهان یا گلو توصیف می‌کند و می‌گوید لکه‌هایی که با خراشیدن پاک نمی‌شوند ممکن است پیش‌سرطانی باشند. MedlinePlus هم می‌گوید برخی سرطان‌های دهان به شکل لکه سفید یا لکوپلاکیا شروع می‌شوند و NHS داشتن لکوپلاکیا را از عوامل خطر سرطان دهان می‌داند. البته «ممکن است» به معنای «حتماً» نیست؛ تنها راه دانستن، بررسی دندانپزشک یا متخصص است.

همه لکه‌های سفید از یک نوع نیستند

لکه یا پوشش سفید، به‌ویژه روی زبان، علت‌های رایج و بی‌خطرتری هم دارد؛ مانند لایه‌ای از باکتری و ذرات غذا، برفک دهان، لیکن پلان یا زبان جغرافیایی. تشخیص این‌ها از یکدیگر و از لکوپلاکیا با معاینه است، نه با مقایسه تصاویر اینترنتی؛ پس خودتان تشخیص ندهید. برای آشنایی با تغییرات رایج زبان، راهنمای زبان سفید و سلامت زبان را ببینید.

لکه قرمز را دست‌کم نگیرید

بسیاری از افراد لکه سفید را جدی‌تر می‌گیرند، اما NHS، NIDCR و انجمن دندانپزشکی آمریکا لکه قرمز را هم در کنار لکه سفید نام می‌برند. Cleveland Clinic می‌گوید لکه قرمز ممکن است با خراشیدن خونریزی کند. پس اگر ناحیه قرمز و صافی در دهان دارید که بیش از دو هفته مانده است، آن را هم به دندانپزشک نشان دهید.

توده، برجستگی یا ضخیم شدن بافت دهان

توده یا ضخیم شدن بافت یکی از نشانه‌هایی است که همه منابع معتبر نام می‌برند. NHS از توده داخل دهان یا روی لب و توده در گردن یا گلو حرف می‌زند. NIDCR از «زخم، تحریک، توده یا لکه ضخیم» در دهان، لب یا گلو نام می‌برد. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم نقطه زبر، پوسته یا ناحیه کوچک زبر را در فهرست آورده است.

توده‌ای که ممکن است درد نداشته باشد

Better Health می‌گوید توده یا برجستگی قابل مشاهده ممکن است دردناک باشد یا نباشد. این نکته مهمی است؛ بسیاری از افراد فقط وقتی به دندانپزشک مراجعه می‌کنند که درد داشته باشند. توده‌ای که درد ندارد هم اگر از بین نرود، باید بررسی شود.

توده گردن چه اهمیتی دارد؟

NHS و NIDCR توده گردن را جداگانه نام می‌برند و MedlinePlus تورم غدد لنفاوی گردن را از علائم می‌داند. MedlinePlus همچنین توصیه می‌کند اگر زخم دهان یا لب یا توده گردنی دارید که ظرف یک ماه از بین نرفته، به پزشک مراجعه کنید. با این حال، بسیاری از منابع دیگر حد دو هفته را می‌گویند و ما هم حد محتاطانه‌تر را پیشنهاد می‌کنیم.

برجستگی‌های طبیعی دهان را هم بشناسید

دهان هر فرد برجستگی‌ها و پستی‌وبلندی‌های طبیعی دارد؛ مثلاً پرزهای عقب زبان یا چین‌های سقف دهان. به همین دلیل Cleveland Clinic خودآزمایی ماهانه را پیشنهاد می‌کند تا حالت معمول دهان خود را بشناسید. هدف این است که تغییر تازه را تشخیص دهید، نه اینکه هر برجستگی طبیعی را بیماری فرض کنید. اگر مطمئن نیستید، دندانپزشک می‌تواند آن را ببیند.

گرفتگی صدا، دشواری بلع و حس گیر کردن چیزی در گلو

این نشانه‌ها بیشتر به بخش پشتی دهان و گلو مربوط‌اند. NHS گرفتگی صدایی را که برطرف نمی‌شود و دشواری بلع یا صحبت را از دلایل مراجعه به پزشک می‌داند. NIDCR گلودرد ماندگار، حس گیر کردن چیزی در گلو و گرفتگی یا از دست رفتن صدا را نام می‌برد.

چرا این نشانه‌ها دیر جدی گرفته می‌شوند؟

بخشی از علائم سرطان دهان در گلو ظاهر می‌شوند و به همین دلیل با سرماخوردگی اشتباه گرفته می‌شوند. گرفتگی صدا و گلودرد اغلب با سرماخوردگی همراه‌اند و چند روزه خوب می‌شوند. به همین دلیل بسیاری از افراد وقتی ادامه پیدا می‌کنند هم آن‌ها را نادیده می‌گیرند. معیار اینجا هم «ماندگاری» است؛ اگر گرفتگی صدا، گلودرد یا دشواری بلع بیش از دو هفته ادامه یافت، به پزشک مراجعه کنید.

دشواری حرکت دادن زبان یا فک

NIDCR، Cleveland Clinic و انجمن دندانپزشکی آمریکا دشواری حرکت دادن زبان یا فک را هم از علائم می‌دانند. Better Health از کاهش حرکت زبان نام می‌برد. MedlinePlus هم دشواری باز کردن دهان را ذکر می‌کند. البته محدودیت باز کردن دهان علت‌های رایج‌تری هم دارد، مثل مشکلات مفصل فک؛ تشخیص علت با معاینه است.

چه زمانی دشواری بلع فوری است؟

اگر ناگهان نمی‌توانید آب دهان یا مایعات را قورت دهید، تنفس‌تان دشوار شده یا تورم گردن و دهان به‌سرعت بیشتر می‌شود، منتظر نوبت عادی نمانید. این‌ها نشانه‌های فوری‌اند و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.

علائم سرطان دهان روی زبان و کف دهان چگونه است؟

علائم سرطان دهان روی زبان و کف دهان همان نشانه‌های کلی‌اند: زخمی که خوب نمی‌شود، لکه سفید یا قرمز، توده یا ضخیم شدن، درد یا بی‌حسی و دشواری حرکت زبان. MedlinePlus می‌گوید سرطان دهان بیشتر لب یا زبان را درگیر می‌کند و Better Health لب، زبان و کف دهان را شایع‌ترین محل‌ها می‌داند.

کناره‌ها و زیر زبان را هم نگاه کنید

بسیاری از افراد فقط سطح بالایی زبان را می‌بینند. اما Cleveland Clinic در روش خودآزمایی توصیه می‌کند زبان را بیرون بیاورید و بالا، پایین و کناره‌های آن را نگاه کنید، سپس زبان را به‌آرامی عقب ببرید تا کف دهان دیده شود. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم می‌گوید دندانپزشک جلو و پشت زبان و محل اتصال زبان به کف دهان را بررسی می‌کند.

تغییرات رایج و بی‌خطر زبان

برخی تغییرات زبان مثل پوشش سفید که با تمیز کردن کم می‌شود، زبان جغرافیایی یا زبان سیاه مودار، معمولاً بی‌خطر شمرده می‌شوند. با این حال، تشخیص این‌ها از تغییر مشکوک کار دندانپزشک یا پزشک است. برای شناخت این حالت‌ها و زمان مراجعه، راهنمای مشکلات رایج زبان را بخوانید.

نشانه‌ای که منابع درباره زبان جداگانه گفته‌اند

Better Health کاهش حرکت زبان را از علائم سرطان دهان می‌داند و NIDCR و Cleveland Clinic هم بی‌حسی زبان و دشواری حرکت دادن آن را نام می‌برند. بنابراین اگر حرکت زبان شما بدون علت روشن تغییر کرده، آن را به دندانپزشک یا پزشک بگویید.

آیا سرطان دهان در ابتدا درد دارد؟

نه همیشه. MedlinePlus می‌گوید زخم یا توده سرطان دهان ممکن است در ابتدا درد نداشته باشد و سوزش یا درد بیشتر وقتی ظاهر شود که بیماری پیشرفته‌تر است. Better Health هم می‌گوید توده ممکن است دردناک باشد یا نباشد. بنابراین منتظر درد ماندن برای مراجعه، اشتباه رایج و خطرناکی است.

چرا بی‌دردی گمراه‌کننده است؟

بسیاری از افراد هنگام فکر کردن به علائم سرطان دهان، درد را معیار جدی بودن مشکل می‌دانند. اما در مورد تغییرات دهان، زخمی که درد ندارد و ماه‌ها مانده است، ممکن است نسبت به آفت دردناکی که در یک هفته خوب می‌شود، نیاز بیشتری به بررسی داشته باشد. لکه‌های سفید یا قرمزی هم که Cleveland Clinic پیش‌سرطانی احتمالی می‌داند، اغلب با درد شناخته نمی‌شوند، بلکه با پاک نشدن.

درد بی‌دلیل هم نشانه است

از سوی دیگر، NHS درد داخل دهان که برطرف نمی‌شود را از دلایل مراجعه می‌داند و Cleveland Clinic از درد، حساسیت یا بی‌حسی صورت، گردن یا دهان بدون علت آشکار نام می‌برد. یعنی هم درد ماندگار و هم بی‌دردیِ یک تغییر ماندگار، هر دو دلیل معاینه‌اند. معیار اصلی همیشه ماندگاری است، نه شدت درد.

لق شدن دندان، جا نیفتادن دندان مصنوعی و تغییر بایت

برخی علائم سرطان دهان که کمتر شناخته‌شده‌اند، به دندان‌ها و پروتز مربوط‌اند. انجمن دندانپزشکی آمریکا تغییر در نحوه جفت شدن دندان‌ها هنگام بستن دهان و لق شدن دندان‌ها یا دندان مصنوعی‌ای که دیگر خوب جا نمی‌افتد را در فهرست نشانه‌های هشدار آورده است. NIDCR تورم فک که باعث ناجور شدن یا ناراحتی دندان مصنوعی شود را هم نام می‌برد.

این علائم معمولاً علت‌های دیگری دارند

لق شدن دندان علت‌های رایج‌تری مانند بیماری لثه دارد و جا نیفتادن دندان مصنوعی هم ممکن است از تغییر طبیعی لثه و استخوان در طول زمان باشد؛ تشخیص علت با دندانپزشک است. پس این علائم را نشانه قطعی بیماری جدی ندانید. با این حال، اگر بی‌دلیل و به‌سرعت ایجاد شده‌اند یا همراه تورم، بی‌حسی یا زخم هستند، دندانپزشک باید زودتر آن‌ها را بررسی کند.

اگر دندان مصنوعی دارید

افرادی که دندان مصنوعی کامل دارند گاهی فکر می‌کنند دیگر نیازی به دندانپزشک ندارند. اما healthdirect توصیه می‌کند حتی با دندان مصنوعی هم دست‌کم سالی یک بار به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک هم لثه و بافت‌های زیر پروتز را برای تغییر غیرعادی بررسی می‌کند و هم لبه‌های ساینده را اصلاح می‌کند. برای نکات روزانه، راهنمای مراقبت از دندان مصنوعی را ببینید.

علائم سرطان دهان بعد از چند هفته باید بررسی شود؟

منابع معتبر حد زمانی یکسانی نمی‌گویند. NIDCR، انجمن دندانپزشکی آمریکا، Cleveland Clinic و Better Health مراجعه را برای تغییری که بیش از دو هفته بماند توصیه می‌کنند. NHS از سه هفته حرف می‌زند و MedlinePlus برای زخم یا توده گردن یک ماه را می‌گوید. ما حد محتاطانه‌تر، یعنی دو هفته، را پیشنهاد می‌کنیم.

چرا حد دو هفته را پیشنهاد می‌کنیم؟

بیشتر آفت‌ها و زخم‌های ناشی از آسیب‌های کوچک در این مدت بهتر می‌شوند یا دست‌کم روند بهبود نشان می‌دهند. در نتیجه تغییری که پس از دو هفته هنوز مانده، از نظر بیشتر منابع ارزش معاینه دارد. صبر بیشتر معمولاً فایده‌ای ندارد و فقط زمان را از دست می‌دهد.

چه زمانی زودتر از دو هفته مراجعه کنیم؟

اگر زخم یا لکه سریع بزرگ می‌شود، به‌راحتی خونریزی می‌کند، درد شدیدی دارد، همراه توده گردن یا بی‌حسی است، یا شما عوامل خطر مهمی مثل مصرف دخانیات دارید، لازم نیست تا پایان دو هفته صبر کنید. healthdirect توصیه می‌کند هر تغییر دهان یا هر چیزی را که درباره طبیعی بودنش مطمئن نیستید، به دندانپزشک یا پزشک بگویید و Better Health می‌گوید با دیدن هر تغییری در دهان فوراً به دندانپزشک یا پزشک مراجعه کنید.

یادداشت ساده کمک می‌کند

روزی که تغییر را دیدید، آن را یادداشت کنید؛ محل، اندازه تقریبی، رنگ و اینکه درد دارد یا نه. هر چند روز یک بار دوباره نگاه کنید. این یادداشت در مطب به دندانپزشک کمک می‌کند روند تغییر را بهتر بفهمد. اما یادداشت‌برداری را جایگزین مراجعه نکنید؛ اگر دو هفته گذشت و تغییر مانده بود، نوبت بگیرید.

چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟

بیشتر علائم سرطان دهان نیاز به نوبت عادی و زودهنگام دارند، نه اورژانس. اما برخی وضعیت‌ها در هر بیماری دهان و گلو فوری‌اند: دشواری تنفس، تورمی که سریع به گردن یا زیر زبان گسترش می‌یابد، ناتوانی در قورت دادن آب دهان یا مایعات، خونریزی‌ای که با فشار بند نمی‌آید و تب همراه تورم. در این موارد فوراً به اورژانس بروید.

خونریزی دهان

NIDCR و Cleveland Clinic خونریزی بی‌دلیل دهان را از نشانه‌های قابل توجه می‌دانند. خونریزی کم و تکراری از یک زخم یا لکه باید در نوبت زودهنگام بررسی شود. اما خونریزی شدیدی که با فشار ملایم گاز تمیز بند نمی‌آید، فوری است و نباید منتظر ماند.

اگر مطمئن نیستید

اگر نمی‌دانید وضعیت شما فوری است یا نه، با دندانپزشک یا پزشک خود تماس بگیرید یا به مرکز درمانی نزدیک مراجعه کنید. برای آشنایی با موقعیت‌های اورژانسی دندان و دهان، راهنمای اورژانس دندانپزشکی را هم ببینید. در هر حال، علائم تنفسی را هیچ‌وقت به تعویق نیندازید.

عوامل خطر سرطان دهان چیست؟

مهم‌ترین عوامل خطر سرطان دهان، استفاده از دخانیات به هر شکل و مصرف زیاد الکل است و NIDCR می‌گوید ترکیب این دو خطر را باز هم بیشتر می‌کند. عفونت برخی انواع HPV، آفتاب زیاد برای لب، افزایش سن، ضعف سیستم ایمنی، سابقه سرطان، تغذیه کم‌میوه و کم‌سبزی و ساییدگی مزمن دهان هم در منابع معتبر آمده‌اند.

دخانیات: سیگار، قلیان، پیپ و تنباکوی جویدنی

NIDCR می‌گوید استفاده از تنباکو به هر شکلی، از جمله سیگار، پیپ، سیگار برگ، سیگار الکترونیکی، تنباکوی جویدنی و انفیه، خطر سرطان دهان را بالا می‌برد. Cleveland Clinic قلیان را هم صریحاً در کنار سایر محصولات تنباکو نام می‌برد. NHS هم جویدن تنباکو، فوفل و پان را از عوامل خطر می‌داند. Better Health اضافه می‌کند که محل سرطان گاهی با محل مصرف ارتباط دارد؛ برای مثال کسی که تنباکو را همیشه در یک سمت گونه نگه می‌دارد.

سیگار علاوه بر خطر سرطان، روی درمان‌های دندانی هم اثر دارد. اگر سیگاری هستید و به ایمپلنت فکر می‌کنید، راهنمای ایمپلنت برای افراد سیگاری را بخوانید. اثر سیگار و قلیان بر رنگ و دوام روکش‌های زیبایی هم در راهنمای لمینت و سیگار آمده است.

الکل

NHS مصرف زیاد الکل را از عوامل خطر می‌داند و NIDCR می‌گوید مصرف سنگین الکل خطر را بالا می‌برد. Better Health توضیح می‌دهد که هرچه مصرف بیشتر باشد، خطر بیشتر است و ترکیب الکل و دخانیات اثر بسیار بزرگ‌تری دارد. بنابراین کم کردن یا کنار گذاشتن الکل یکی از توصیه‌های ثابت پیشگیری است.

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)

NIDCR می‌گوید عفونت با برخی انواع HPV، به‌ویژه نوع ۱۶، با سرطان‌های دهان و گلو مرتبط است و بیشتر سرطان‌های بخش میانی گلو با این ویروس ارتباط دارند. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم HPV را با سرطان‌های پشت دهان مرتبط می‌داند. Cleveland Clinic و Better Health واکسن HPV را از راه‌های کاهش خطر نام می‌برند؛ درباره مناسب بودن آن برای خودتان با پزشک صحبت کنید.

آفتاب و سرطان لب

NIDCR می‌گوید سرطان لب ممکن است در اثر قرار گرفتن در معرض آفتاب ایجاد شود. NHS هم آفتاب زیاد یا استفاده از تخت برنزه را عاملی می‌داند که ممکن است سرطان پوست روی لب ایجاد کند. Cleveland Clinic توصیه می‌کند لب‌ها را با محصول ضدآفتاب محافظت کنید. این نکته برای کسانی که بیشتر وقت خود را زیر آفتاب کار می‌کنند اهمیت بیشتری دارد.

سن، جنس و سیستم ایمنی

NIDCR می‌گوید سرطان دهان بیشتر در افراد بالای ۴۰ سال دیده می‌شود و در مردان شایع‌تر از زنان است. NHS سابقه سرطان قبلی و ضعف سیستم ایمنی، مثلاً در اثر HIV یا داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، را هم از عوامل خطر می‌داند. با این حال این‌ها فقط احتمال را بیشتر می‌کنند و نبودنشان به معنای مصونیت نیست.

تغذیه، بهداشت دهان و ساییدگی مزمن

NIDCR رژیم غذایی کم‌میوه و کم‌سبزی را با افزایش خطر مرتبط می‌داند. MedlinePlus بهداشت ضعیف دهان و ساییدگی طولانی‌مدت از دندان زبر، دندان مصنوعی یا پرکردگی را هم نام می‌برد. healthdirect و Cleveland Clinic سابقه خانوادگی را هم در فهرست آورده‌اند. NIDCR از نقص‌های ارثی در برخی ژن‌ها نیز نام می‌برد.

آیا افرادی که سیگار نمی‌کشند هم سرطان دهان می‌گیرند؟

بله. اگرچه دخانیات و الکل مهم‌ترین عوامل خطرند، Cleveland Clinic تأکید می‌کند بخشی از افرادی که دچار سرطان دهان می‌شوند سیگار نمی‌کشند و عامل خطر شناخته‌شده‌ای ندارند. پس نداشتن عامل خطر دلیل نادیده گرفتن تغییر ماندگار نیست.

نقش HPV

NIDCR می‌گوید بیشتر سرطان‌های دهان با دخانیات، الکل یا هر دو مرتبط‌اند، اما بیشتر سرطان‌های بخش میانی گلو از HPV هستند و موارد سرطان مرتبط با HPV در سال‌های اخیر بیشتر شده است. یعنی کسی که هرگز سیگار نکشیده هم ممکن است در معرض این نوع باشد. به همین دلیل نشانه‌های گلو مثل گرفتگی صدا یا حس گیر کردن چیزی در گلو را هم باید جدی گرفت.

چه نتیجه‌ای برای شما دارد؟

نتیجه ساده است: معیار مراجعه، ماندگار بودن علائم سرطان دهان یا هر تغییر دیگر است، نه داشتن یا نداشتن عامل خطر. اگر سیگاری هستید، دلیل بیشتری برای چکاپ منظم و توجه به تغییرات دارید. اگر سیگاری نیستید هم، زخم یا لکه‌ای که بیش از دو هفته مانده را به دندانپزشک یا پزشک نشان دهید.

دندانپزشک در چکاپ معمولی چگونه سرطان دهان را بررسی می‌کند؟

دندانپزشک در چکاپ معمولی ابتدا درباره تغییرات سلامت و علائم تازه می‌پرسد، سپس لب‌ها، پوشش گونه، لثه، جلو و پشت زبان، کف و سقف دهان، گلو و لوزه‌ها را نگاه می‌کند و فک و گردن را برای توده لمس می‌کند. NIDCR می‌گوید این معاینه دردی ایجاد نمی‌کند، چند دقیقه طول می‌کشد و چکاپ منظم فرصت خوبی برای آن است.

مراحل معاینه چگونه است؟

بر پایه توضیحات NIDCR، انجمن دندانپزشکی آمریکا و NHS، معاینه معمولاً این مراحل را دارد:

1. پرسیدن درباره علائم، سبک زندگی، مصرف دخانیات و الکل و بیماری‌های دیگر.
2. نگاه کردن به صورت، لب‌ها و پوست اطراف دهان.
3. بررسی پوشش داخل گونه‌ها، لثه‌ها و دهلیز دهان.
4. بررسی بالا، پایین و کناره‌های زبان و کف دهان.
5. نگاه کردن به سقف دهان، پشت گلو و لوزه‌ها.
6. لمس داخل دهان و سپس گردن و زیر فک برای توده یا تورم.

چرا دندانپزشک اغلب اولین نفری است که تغییر را می‌بیند؟

healthdirect می‌گوید دندانپزشک احتمالاً اولین کسی است که نشانه‌های سرطان دهان را می‌بیند و انجمن دندانپزشکی آمریکا هم دندانپزشکان را اغلب نخستین متخصصانی می‌داند که این نشانه‌ها را تشخیص می‌دهند. MedlinePlus هم می‌گوید سرطان دهان ممکن است در جریان جرم‌گیری و معاینه معمولی کشف شود. برای اینکه بدانید یک معاینه کامل دیگر چه بخش‌هایی دارد، راهنمای چکاپ دندانپزشکی را ببینید.

می‌توانید همراه داشته باشید

NHS یادآوری می‌کند که هنگام معاینه می‌توانید درخواست کنید فرد دیگری در اتاق حضور داشته باشد. اگر از معاینه اضطراب دارید، این را به دندانپزشک بگویید. برای راهکارهای کنار آمدن با نگرانی، راهنمای ترس از دندانپزشکی هم می‌تواند کمک کند.

فاصله چکاپ‌ها

فاصله مناسب چکاپ برای هر فرد متفاوت است و دندانپزشک بر اساس شرایط شما آن را تعیین می‌کند. healthdirect دست‌کم سالی یک بار را توصیه می‌کند. Cleveland Clinic نیز برای معاینه سرطان دهان فاصله‌هایی بر اساس سن پیشنهاد می‌کند. اگر عوامل خطر دارید، درباره فاصله مناسب با دندانپزشک صحبت کنید.

خودآزمایی ماهانه دهان؛ کمک‌کننده اما جایگزین معاینه نیست

Cleveland Clinic پیشنهاد می‌کند ماهی یک بار دهان، گلو و گردن خود را جلوی آینه و با نور کافی نگاه کنید تا تغییرات را زودتر ببینید. هدف خودآزمایی شناختن حالت معمول دهان است، نه تشخیص بیماری. اگر چیزی تازه یا غیرعادی دیدید، به گفته همین منبع با دندانپزشک تماس بگیرید.

مراحل خودآزمایی

Cleveland Clinic این مراحل را پیشنهاد می‌کند:

1. لب‌ها، جلوی لثه‌ها و سقف دهان را با انگشت لمس کنید.
2. گردن و زیر فک پایین را برای توده یا غده بزرگ‌شده لمس کنید.
3. با نور روشن و آینه داخل دهان را نگاه کنید.
4. سر را کمی عقب ببرید و سقف دهان را ببینید.
5. گونه‌ها را کنار بکشید تا پوشش داخل گونه و لثه‌های عقب دیده شود.
6. زبان را بیرون بیاورید و بالا، پایین و کناره‌ها را ببینید؛ سپس زبان را به‌آرامی عقب ببرید تا کف دهان دیده شود.

محدودیت‌های خودآزمایی

خودآزمایی نمی‌تواند سرطان را تشخیص دهد یا رد کند؛ فقط کمک می‌کند علائم سرطان دهان یا هر تغییر دیگری را زودتر ببینید. بخش‌هایی مثل پشت گلو و قاعده زبان در آینه به‌خوبی دیده نمی‌شوند و تشخیص لکه طبیعی از غیرطبیعی هم نیاز به تجربه بالینی دارد. پس اگر در خودآزمایی چیزی ندیدید، این به معنای کنار گذاشتن چکاپ نیست؛ و اگر چیزی دیدید، به معنای بیماری نیست، بلکه دلیل معاینه است.

نکته‌ای برای افراد مضطرب

برخی افراد با خواندن درباره سرطان، هر روز دهان خود را نگاه می‌کنند و نگران‌تر می‌شوند. اگر این‌طور است، خودآزمایی را به همان ماهی یک بار محدود کنید و نگرانی خود را با دندانپزشک در میان بگذارید. یک معاینه حرفه‌ای معمولاً بیشتر از جست‌وجوی مکرر در اینترنت آرامش می‌دهد.

اگر دندانپزشک چیز غیرعادی ببیند چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر دندانپزشک ناحیه غیرعادی ببیند، بسته به شرایط ممکن است معاینه پیگیری در یکی دو هفته بعد، آزمایش تکمیلی یا ارجاع به متخصص را پیشنهاد کند. انجمن دندانپزشکی آمریکا می‌گوید گاهی معاینه پیگیری کافی است تا معلوم شود ناحیه خودبه‌خود خوب شده یا نه. NHS تأکید می‌کند ارجاع به معنای قطعی سرطان نیست.

معاینه پیگیری

اگر احتمال می‌رود زخم یا لکه از یک تحریک ساده باشد، دندانپزشک ممکن است ابتدا علت را برطرف کند؛ مثلاً لبه تیز دندان یا پروتز را صاف کند. سپس پس از مدت کوتاهی دوباره ناحیه را ببیند. اگر تغییر برطرف نشده باشد، قدم بعدی بررسی تخصصی است. این تصمیم کاملاً با دندانپزشک است.

ارجاع به متخصص

NIDCR می‌گوید اگر دندانپزشک چیز غیرعادی پیدا کند، آزمایش‌های بیشتر یا ارجاع به متخصص را توصیه می‌کند. NHS توضیح می‌دهد که اگر پزشک فکر کند علائم ممکن است از سرطان باشد، ارجاع ممکن است فوری باشد. healthdirect هم می‌گوید اگر دندانپزشک به سرطان دهان مشکوک شود، شما را به پزشک ارجاع می‌دهد. نوبت ارجاع را به تعویق نیندازید، حتی اگر علامت کمتر شده باشد.

در فاصله ارجاع چه کنیم؟

در این فاصله، علائم سرطان دهان یا هر تغییری را که دیده‌اید زیر نظر داشته باشید و این کارها را انجام دهید:

• برگه ارجاع، یادداشت علائم و فهرست داروهای خود را آماده کنید.
• اگر مصرف دخانیات یا الکل دارید، این زمان مناسبی برای کمک گرفتن برای ترک است.
• اگر علامت بدتر شد، مثلاً خونریزی، تورم یا دشواری بلع پیدا کردید، زودتر تماس بگیرید.
• از جست‌وجوی تصاویر و آمار در اینترنت که نگرانی را بیشتر می‌کند، تا حد امکان پرهیز کنید.

نمونه‌برداری و آزمایش‌های تکمیلی چیست؟

تشخیص قطعی سرطان دهان فقط با نمونه‌برداری یا بیوپسی ممکن است؛ یعنی برداشتن بخش کوچکی از بافت و بررسی آن در آزمایشگاه. MedlinePlus، Better Health و healthdirect نمونه‌برداری را از آزمایش‌های اصلی تشخیص می‌دانند. اینکه نمونه‌برداری لازم است یا نه، به چه روشی و کجا انجام شود، تصمیم پزشک یا متخصص است.

نمونه‌برداری چگونه انجام می‌شود؟

Cleveland Clinic دو روش کلی را توضیح می‌دهد. در نمونه‌برداری برسی، سلول‌ها با یک برس کوچک یا کاردک به‌آرامی از سطح ناحیه برداشته می‌شوند. در نمونه‌برداری برشی، قطعه کوچکی از بافت برداشته می‌شود. متخصص بر اساس محل و شکل ضایعه روش مناسب را انتخاب می‌کند و پیش از آن درباره بی‌حسی و مراقبت بعد از آن توضیح می‌دهد.

آزمایش‌های تصویربرداری و دیدن گلو

healthdirect می‌گوید علاوه بر نمونه‌برداری، ممکن است تصویربرداری مثل سی‌تی‌اسکن، ام‌آر‌آی یا پت‌اسکن و آندوسکوپی انجام شود. MedlinePlus می‌گوید این تصویربرداری‌ها برای بررسی گسترش بیماری انجام می‌شوند. Cleveland Clinic هم از معاینه گلو با آینه کوچک یا آندوسکوپ نازک برای دیدن نواحی که با چشم دیده نمی‌شوند، نام می‌برد.

چه زمانی نتیجه می‌آید؟

healthdirect می‌گوید نتیجه این آزمایش‌ها معمولاً ظرف دو هفته آماده می‌شود و Better Health از چند روز تا آماده شدن نتیجه حرف می‌زند؛ زمان دقیق به مرکز و نوع آزمایش بستگی دارد. Better Health همچنین می‌گوید طبیعی است در زمان انتظار نگران باشید و صحبت با یک دوست یا عضو خانواده کمک می‌کند. بهتر است برای شنیدن نتیجه هم کسی را همراه خود ببرید.

چه متخصصانی در تشخیص و درمان سرطان دهان نقش دارند؟

درمان سرطان دهان کار یک گروه است. NIDCR متخصصانی مانند جراح سر و گردن، جراح دهان، فک و صورت، متخصص گوش و حلق و بینی و متخصصان انکولوژی را نام می‌برد. دندانپزشک، متخصص گفتاردرمانی، پرستار انکولوژی، متخصص تغذیه و مشاور سلامت روان هم ممکن است عضو گروه درمان باشند.

درمان به چه چیزی بستگی دارد؟

NIDCR می‌گوید انتخاب درمان به سلامت عمومی، محل شروع سرطان، اندازه و نوع تومور و گسترش یا عدم گسترش آن بستگی دارد. روش‌های اصلی درمان به گفته NIDCR و Cleveland Clinic شامل جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی است و درمان هدفمند و ایمنی‌درمانی هم در برخی موارد به کار می‌رود. انتخاب میان این روش‌ها کاملاً با گروه درمان است.

نقش دندانپزشک پس از تشخیص

پس از تشخیص، دندانپزشک همچنان نقش مهمی دارد. او دهان را پیش از درمان آماده می‌کند، در طول درمان به کنترل عوارض دهانی کمک می‌کند و پس از آن در معاینه‌های پیگیری حضور دارد. Cleveland Clinic و healthdirect می‌گویند پس از درمان، معاینه‌های منظم پیگیری لازم است.

مراقبت از دهان پیش از درمان سرطان و در طول آن

NIDCR می‌گوید سرطان دهان و درمان آن ممکن است مشکلات دندانی ایجاد کند و مهم است دهان پیش از شروع درمان سالم باشد. توصیه NIDCR این است که در صورت امکان حدود یک ماه پیش از شروع درمان سرطان، معاینه کامل دندانپزشکی انجام شود تا دهان پس از درمان‌های لازم فرصت بهبود داشته باشد.

خشکی دهان و تغییر چشایی

MedlinePlus خشکی دهان و دشواری بلع را از عوارض پرتودرمانی می‌داند و healthdirect از تغییر حس چشایی و بویایی نام می‌برد. خشکی دهان خطر پوسیدگی را بالا می‌برد و مراقبت ویژه‌ای لازم دارد. برای راهکارهای روزمره و اینکه چه زمانی باید با گروه درمان صحبت کرد، راهنمای خشکی دهان را بخوانید.

تغذیه و حمایت

MedlinePlus می‌گوید برخی افراد در طول درمان به کمک برای جویدن و بلع و راهنمایی برای دریافت پروتئین و کالری کافی نیاز دارند. NIDCR هم توصیه می‌کند درباره کنترل درد و عوارض، و نیز حمایت عاطفی و اجتماعی برای خود و خانواده، با گروه درمان صحبت کنید. هر تصمیمی درباره دارو یا مکمل را فقط با نظر پزشک بگیرید.

چگونه خطر سرطان دهان را کم کنیم؟

NHS می‌گوید همیشه نمی‌توان از سرطان دهان پیشگیری کرد، اما کارهایی هست که احتمال آن را کم می‌کند. مهم‌ترین آن‌ها ترک سیگار، قلیان و تنباکوی جویدنی، کم کردن الکل، محافظت لب‌ها از آفتاب، غذای سرشار از میوه و سبزی و چکاپ منظم دندانپزشکی است. Better Health حفظ وزن سالم را هم نام می‌برد.

ترک دخانیات؛ اثرگذارترین قدم

همه منابع معتبر ترک دخانیات را مهم‌ترین قدم می‌دانند. Cleveland Clinic پیشنهاد می‌کند درباره برنامه‌های ترک با پزشک صحبت کنید. ترک ناگهانی برای برخی دشوار است؛ بنابراین کمک گرفتن از پزشک یا مراکز ترک دخانیات شانس موفقیت را بیشتر می‌کند. هر روش یا داروی کمکی ترک را فقط با نظر پزشک شروع کنید.

بهداشت دهان و اصلاح دندان‌های ساینده

MedlinePlus اصلاح مشکلات دندانی و مراجعه منظم به دندانپزشک همراه با بهداشت خوب دهان را از راه‌های پیشگیری می‌داند. یعنی دندان تیز، پرکردگی زبر یا دندان مصنوعی‌ای که مدام گونه یا زبان را می‌ساید باید اصلاح شود. روش صحیح مسواک زدن و تمیز کردن بین دندان‌ها هم پایه این مراقبت است.

تغذیه و سبک زندگی

NHS خوردن میوه و سبزی کافی و ورزش منظم را توصیه می‌کند و Better Health می‌گوید سبزی‌های غیرنشاسته‌ای و میوه احتمالاً به کاهش خطر کمک می‌کنند. Better Health همچنین یادآوری می‌کند که رعایت این توصیه‌ها به معنای مصونیت کامل نیست، اما خطر را کم می‌کند و فواید دیگری هم برای سلامت دارد.

باورهای نادرست درباره سرطان دهان

چند باور رایج باعث می‌شود افراد علائم سرطان دهان را دیر جدی بگیرند و دیر مراجعه کنند. شناختن آن‌ها کمک می‌کند تصمیم بهتری بگیرید.

«اگر درد نداشته باشد، خطری ندارد»

نادرست. MedlinePlus می‌گوید سرطان دهان ممکن است در ابتدا درد نداشته باشد. Better Health هم می‌گوید توده ممکن است دردناک باشد یا نباشد. معیار مراجعه ماندگاری است، نه درد.

«سرطان دهان فقط مخصوص سیگاری‌هاست»

نادرست. اگرچه دخانیات مهم‌ترین عامل خطر است، Cleveland Clinic می‌گوید بخشی از مبتلایان هیچ عامل خطر شناخته‌شده‌ای ندارند. HPV، آفتاب برای لب و سایر عوامل هم نقش دارند.

«قلیان از سیگار کم‌خطرتر است»

نادرست. Cleveland Clinic قلیان را در کنار سایر محصولات تنباکو در فهرست عادت‌های مرتبط با سرطان دهان آورده است و NIDCR تنباکو را به هر شکلی عامل خطر می‌داند. قلیان را جایگزین بی‌خطر سیگار ندانید.

«اگر در آینه چیزی نبینم، لازم نیست چکاپ بروم»

نادرست. برخی نواحی دهان و گلو در آینه دیده نمی‌شوند و تشخیص تغییر غیرعادی نیاز به معاینه حرفه‌ای دارد. NIDCR چکاپ منظم را فرصت مناسبی برای معاینه سرطان دهان می‌داند.

«ارجاع به متخصص یعنی حتماً سرطان دارم»

نادرست. NHS و انجمن دندانپزشکی آمریکا هر دو تأکید می‌کنند که ارجاع یا یافته غیرعادی به معنای قطعی سرطان نیست. ارجاع یعنی ناحیه باید دقیق‌تر بررسی شود.

«دهانشویه یا داروی گیاهی زخم را خوب می‌کند، پس لازم نیست مراجعه کنم»

نادرست. هیچ محصولی جای معاینه زخم ماندگار را نمی‌گیرد. اگر زخمی بیش از دو هفته مانده، حتی اگر با محصولی کمی بهتر شده باشد، باید بررسی شود. درباره انتخاب دهانشویه، راهنمای دهانشویه را ببینید.

چه سؤال‌هایی از دندانپزشک یا پزشک بپرسیم؟

اگر برای بررسی علائم سرطان دهان یا یک تغییر ماندگار نوبت گرفته‌اید، نوشتن سؤال‌ها پیش از مراجعه کمک می‌کند در جلسه چیزی فراموش نشود. Cleveland Clinic فهرستی از سؤال‌ها را پیشنهاد می‌کند و ما آن‌ها را با چند سؤال کاربردی برای مرحله پیش از تشخیص کامل کرده‌ایم.

پیش از تشخیص

• به نظر شما این تغییر از چه چیزی ممکن است باشد؟
• آیا لازم است علت تحریک، مثل دندان تیز یا پروتز، اول برطرف شود؟
• چه زمانی باید برای معاینه پیگیری برگردم؟
• اگر تغییر بدتر شد، چه نشانه‌هایی یعنی باید زودتر تماس بگیرم؟
• آیا ارجاع به متخصص لازم است و به کدام متخصص؟

اگر ارجاع یا نمونه‌برداری لازم شد

• تفاوت تغییر پیش‌سرطانی با سرطان چیست؟ (از فهرست Cleveland Clinic)
• چه آزمایش‌هایی لازم است و هر کدام چگونه انجام می‌شود؟ (از فهرست Cleveland Clinic)
• نتیجه کی آماده می‌شود و چه کسی آن را توضیح می‌دهد؟
• برای کم کردن علائم در این فاصله چه کاری می‌توانم انجام دهم؟ (از فهرست Cleveland Clinic)
• چه تغییراتی در سبک زندگی به من کمک می‌کند؟ (از فهرست Cleveland Clinic)

درباره هزینه و پوشش بیمه

پیش از آزمایش‌های تخصصی، درباره هزینه و پوشش بیمه هم بپرسید. Cleveland Clinic این سؤال را در فهرست خود آورده است. هزینه ویزیت دندانپزشک و آزمایش‌ها در مراکز مختلف متفاوت است؛ برای آشنایی با پوشش‌ها، راهنمای بیمه و پرداخت هزینه دندانپزشکی را ببینید.

جمع‌بندی

علائم سرطان دهان اغلب شبیه مشکلات رایج‌اند؛ زخم، لکه سفید یا قرمز، توده، بی‌حسی، گرفتگی صدا یا دشواری بلع. تفاوت مهم، ماندگاری آن‌هاست. این تغییرها ممکن است علت‌های دیگری هم داشته باشند، اما هر تغییری که بیش از دو هفته بماند باید دندانپزشک یا پزشک آن را معاینه کند. بی‌دردی، نداشتن عامل خطر یا بهتر شدن جزئی هم دلیل صبر بیشتر نیست.

دخانیات به هر شکل، از جمله قلیان، و مصرف زیاد الکل مهم‌ترین عوامل خطرند و ترک آن‌ها اثرگذارترین قدم پیشگیری است. چکاپ منظم دندانپزشکی هم فرصتی است تا تغییرات زودتر دیده شوند. این راهنما جایگزین معاینه نیست؛ اگر نگران تغییری در دهان خود هستید، نوبت معاینه بگیرید یا از طریق صفحه مشاوره رایگان راهنمایی بخواهید.