نخ دندان؛ روش صحیح، زمان مناسب و انتخاب بین نخ، مسواک بیندندانی و واترجت
فهرست مطالب ۲۳ بخش
- نخ دندان چیست و چه کاری انجام میدهد؟
- چرا مسواک به‌تنهایی برای تمیز کردن بین دندانها کافی نیست؟
- پژوهش‌ها درباره فایده نخ دندان چه می‌گویند؟
- روزی چند بار و چه ساعتی بین دندانها را تمیز کنیم؟
- نخ دندان را قبل از مسواک بکشیم یا بعد از آن؟
- روش صحیح نخ دندان کشیدن قدم به قدم
- ترتیب کار و نقاطی که معمولاً جا می‌مانند
- چه نوع نخی انتخاب کنیم؛ واکسدار، بدون واکس یا نواری؟
- نخ دستهدار، نگه‌دارنده و نخکش چه کاربردی دارند؟
- مسواک بیندندانی یا نخ دندان؛ کدام مناسب‌تر است؟
- واترجت می‌تواند جای نخ دندان را بگیرد؟
- خلال دندان چوبی و وسایل نامناسب
- چرا هنگام نخ کشیدن لثه خونریزی میکند؟
- آیا نخ کشیدن باید دردناک باشد؟
- تمیز کردن زیر بریج و دندانهای به‌هم‌متصل
- تمیز کردن اطراف ایمپلنت
- لمینت، روکش و ارتودنسی؛ نکات ویژه
- نخ دندان کودکان از چه سنی شروع شود؟
- سالمندان و کسانی که مهارت دست کمتری دارند
- اشتباهات رایج در نخ دندان کشیدن
- نخ دندان چه نقشی در پیشگیری از بوی بد دهان دارد؟
- چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
- جمع‌بندی
نخ دندان رشته‌ای نازک و نرم است که پلاک و ذرات غذا را از فاصلههای تنگ بین دندانها و زیر لبه لثه برمی‌دارد؛ جاهایی که موهای مسواک به آن‌ها نمی‌رسند. انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه میکند روزی یک بار بین دندانها را با نخ یا ابزار بیندندانی دیگر تمیز کنید. روش درست ساده است: حرکت ملایم، خم کردن نخ به شکل C دور هر دندان و پرهیز از ضربه زدن به لثه.
در این راهنما توضیح می‌دهیم چرا تمیز کردن بین دندانها مهم است، پژوهش‌ها درباره آن واقعاً چه می‌گویند، نخ را چطور قدم به قدم بکشید، کدام نوع نخ را انتخاب کنید، نخ چه تفاوتی با مسواک بیندندانی و واترجت دارد و کسانی که بریج، ایمپلنت، لمینت یا ارتودنسی دارند به چه نکاتی توجه کنند. توصیه‌ها بر پایه منابع معتبر است و جایگزین معاینه و آموزش دندانپزشک نیست.
نخ دندان چیست و چه کاری انجام میدهد؟
نخ دندان رشته‌ای نازک است که برای تمیز کردن سطوح کناری دندانها، یعنی جایی که دو دندان به هم می‌رسند، ساخته شده است. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید نخ و سایر ابزارهای بیندندانی ذرات غذای گیرکرده و لایه باکتریایی (پلاک) را که در امتداد لثه تشکیل می‌شود، پیش از آنکه سفت شود و به جرم تبدیل شود، برمی‌دارند.
از ابریشم تا نایلون
به گفته انجمن دندانپزشکی آمریکا، نخ دندان زمانی از رشته‌های ابریشم ساخته می‌شد، اما امروز معمولاً از رشته‌های نایلونی یا تک‌رشته پلاستیکی است. سایت عمومی همین انجمن از نخ‌هایی با جنس نایلون یا تفلون نام می‌برد که برای لغزیدن راحت بین دندانها ساخته شده‌اند. برخی نخ‌ها طعم نعناع دارند تا استفاده از آن‌ها خوشایندتر باشد.
نخ دندان در کنار چه ابزارهایی؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا ابزارهای بیندندانی را این‌طور نام می‌برد: نخ یا نوار دندان، برس‌های کوچک بیندندانی، چوب‌ها یا پیک‌های چوبی و پلاستیکی ویژه، و واترجت. همه این‌ها یک هدف دارند: تمیز کردن جاهایی که مسواک نمی‌رسد. در ادامه هر کدام را جداگانه بررسی می‌کنیم.
چرا پلاک بین دندانها مهم است؟
پلاک باکتری‌هایی دارد که از قندهای غذا تغذیه می‌کنند و اسید می‌سازند. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید این اسید ممکن است به سطح محافظ دندان آسیب بزند و زمینه پوسیدگی دندان را فراهم کند. پلاک در مرز لثه هم لثه را ملتهب میکند و اگر سفت شود، فقط دندانپزشک می‌تواند آن را بردارد.
ویژه خوانندگان لبخندنو
مشاوره تخصصی زیبایی دندان رایگان
۵۰۰٬۰۰۰ تومان
رایگان
- بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
- برآورد هزینه و روش درمان مناسب
- بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان
فرصت ثبت‌نام این دوره:
- چند سؤال کوتاه
- انتخاب شهر
- تأیید شماره
چرا مسواک به‌تنهایی برای تمیز کردن بین دندانها کافی نیست؟
مسواک سطح بیرونی، داخلی و جونده دندانها را تمیز میکند، اما موهای آن وارد فاصلههای تنگی نمی‌شوند که دو دندان به هم می‌رسند. انجمن دندانپزشکی آمریکا صریحاً میگوید موهای مسواک به‌تنهایی نمی‌توانند این فضاهای تنگ را به‌خوبی تمیز کنند. به همین دلیل حتی مسواک زدن دقیق هم بخشی از سطح دندانها را دست‌نخورده باقی میگذارد.
پلاک چگونه به جرم تبدیل می‌شود؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح میدهد پلاکی که برداشته نشود، ممکن است سفت شود و به جرم تبدیل شود؛ رسوبی معدنی و سخت که فقط با تمیز کردن حرفه‌ای در مطب برداشته می‌شود. وقتی جرم تشکیل شود، مسواک و تمیز کردن بین دندانها سخت‌تر می‌شود و لثه ممکن است متورم شود یا هنگام تمیز کردن خونریزی کند. این حالت التهاب لثه، یعنی مرحله اولیه بیماری لثه، است.
درباره برداشتن جرم در راهنمای جرم‌گیری دندان بیشتر توضیح داده‌ایم.
نخ دندان فقط برای غذای گیرکرده نیست
NHS میگوید کشیدن نخ دندان فقط برای بیرون آوردن غذای گیرکرده نیست؛ استفاده منظم از آن ممکن است با برداشتن پلاکی که در امتداد لثه تشکیل می‌شود، بیماری لثه، پوسیدگی و بوی بد دهان را کاهش دهد. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم فواید تمیز کردن روزانه بین دندانها را پیشگیری از پوسیدگی، محافظت در برابر بیماری لثه و خونریزی و کاهش بوی دهان میداند.
بخشی از یک روال کامل
نخ دندان جای مسواک را نمی‌گیرد و مسواک هم جای نخ را نمی‌گیرد. روال کامل شامل مسواک دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار، تمیز کردن روزانه بین دندانها و معاینه منظم است. جزئیات مسواک زدن را در راهنمای روش صحیح مسواک زدن ببینید.
پژوهش‌ها درباره فایده نخ دندان چه می‌گویند؟
پژوهش‌ها نشان میدهند تمیز کردن بین دندانها ممکن است فایده داشته باشد، اما کیفیت شواهد درباره میزان دقیق این فایده بالا نیست. انجمن دندانپزشکی آمریکا مرور کاکرین سال ۲۰۱۹ را نقل میکند که میگوید استفاده از نخ یا مسواک بیندندانی در کنار مسواک زدن ممکن است التهاب لثه یا پلاک را بیش از مسواک تنها کاهش دهد و مسواک بیندندانی شاید از نخ مؤثرتر باشد.
محدودیت‌های شواهد
همان مرور، به نقل از انجمن دندانپزشکی آمریکا، قطعیت شواهد را پایین تا بسیار پایین ارزیابی کرده است. بیشتر پژوهش‌ها کوتاه‌مدت بوده‌اند و شرکت‌کنندگان آن‌ها اغلب التهاب لثه کمی داشته‌اند. همچنین پژوهش کنترل‌شده‌ای که اثر را بر پوسیدگی بین دندانها بسنجد پیدا نشده و درباره پریودنتیت هم مطالعات بسیار کم بوده است.
چرا هنوز توصیه می‌شود؟
ضعف شواهد به معنای بی‌فایده بودن نیست؛ یعنی اندازه‌گیری دقیق فایده دشوار بوده است. انجمن دندانپزشکی آمریکا همچنان استفاده از ابزار بیندندانی را بخش ضروری مراقبت از دندان و لثه میداند و یادآوری میکند که وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا هم نخ دندان را «یک روش مهم بهداشت دهان» دانسته است.
نتیجه عملی برای شما
نکته مهمی که این انجمن از یک مرور قدیمی‌تر نقل میکند این است که پیش از هر چیز باید دید آیا فرد می‌تواند نخ را با کیفیت خوب بکشد یا نه. بنابراین هدف، پیدا کردن ابزاری است که درست و هر روز از آن استفاده کنید؛ بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم میگوید روشی را انتخاب کنید که احتمال استفاده روزانه از آن بیشتر است.
روزی چند بار و چه ساعتی بین دندانها را تمیز کنیم؟
یک بار در روز کافی است؛ انجمن دندانپزشکی آمریکا مسواک دو بار در روز و تمیز کردن بین دندانها با نخ یا ابزار دیگر را روزی یک بار توصیه میکند. درباره ساعت، این انجمن میگوید مناسب‌ترین زمان، زمانی است که با برنامه روزانه شما جور باشد؛ برخی شب پیش از خواب، برخی پس از ناهار و برخی صبح این کار را انجام میدهند.
چرا بسیاری شب را انتخاب می‌کنند؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید برخی افراد ترجیح میدهند شب پیش از خواب نخ بکشند تا دهان هنگام خواب تمیز باشد. NHS هم مسواک شب پیش از خواب را مهم میداند. ترکیب این دو، یعنی تمیز کردن بین دندانها و سپس مسواک پیش از خواب، برای بسیاری روال ساده‌ای است.
اگر شب‌ها خسته‌ام؟
سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا پیشنهاد میکند اگر شب‌ها خیلی خسته‌اید، نخ را صبح یا پس از ناهار بکشید. مهم این است که نخ دندان به یک عادت روزانه تبدیل شود. زمانی را انتخاب کنید که بتوانید با حوصله و بدون عجله به دندانها توجه کنید.
آیا بیشتر از یک بار بهتر است؟
منابع معتبر یک بار در روز را توصیه می‌کنند. اگر پس از غذا چیزی بین دندانها گیر کرد، بیرون آوردن آن با نخ اشکالی ندارد. اما تمیز کردن بیش از حد و با فشار زیاد ممکن است به لثه آسیب بزند. اگر دندانپزشک به دلیل بیماری لثه یا درمان خاصی برنامه دیگری داده، از آن پیروی کنید.
نخ دندان را قبل از مسواک بکشیم یا بعد از آن؟
منابع در این باره کمی متفاوت‌اند و هر دو ترتیب قابلقبول است. NHS میگوید بهتر است نخ دندان پیش از مسواک کشیده شود و بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم این ترتیب را کمککننده میداند، زیرا خمیردندان فلورایددار بهتر به فاصله بین دندانها میرسد. انجمن دندانپزشکی آمریکا هر دو ترتیب را قابلقبول میداند، به شرط آنکه تمیز کردن کامل باشد.
دلیل هر ترتیب
| ترتیب | دلیلی که منابع می‌آورند |
|---|---|
| نخ، سپس مسواک | رسیدن بهتر فلوراید به بین دندانها |
| نخ، سپس مسواک | بیرون رفتن ذرات جداشده با مسواک |
| مسواک، سپس نخ | ترجیح شخصی برخی افراد |
کدام را انتخاب کنم؟
اگر هنوز عادتی ندارید، ترتیب «اول نخ، بعد مسواک» را امتحان کنید؛ هم NHS و هم بنیاد سلامت دهان بریتانیا آن را ترجیح میدهند. اما اگر سال‌هاست برعکس عمل میکنید و کامل انجام می‌دهید، به گفته انجمن دندانپزشکی آمریکا لازم نیست نگران باشید. آنچه واقعاً فرق میگذارد، انجام روزانه و کامل است.
پس از مسواک دهان را آب نکشید
NHS توصیه میکند پس از مسواک خمیردندان اضافی را تف کنید و دهان را بلافاصله با آب نشویید، زیرا فلوراید باقی‌مانده رقیق می‌شود. اگر نخ را پس از مسواک می‌کشید، این نکته را هم در نظر داشته باشید. انتخاب خمیردندان مناسب را در راهنمای خمیردندان توضیح داده‌ایم.
روش صحیح نخ دندان کشیدن قدم به قدم
روش درست ساده است، اما ظرافت دارد. مراحل زیر از راهنمای انجمن دندانپزشکی آمریکا، NHS و بنیاد سلامت دهان بریتانیا جمع‌بندی شده است. بنیاد سلامت دهان بریتانیا و انجمن دندانپزشکی آمریکا حدود ۴۵ سانتی‌متر نخ را پیشنهاد می‌کنند و NHS بین ۳۰ تا ۴۵ سانتی‌متر را ذکر میکند.
مراحل
- حدود ۴۵ سانتی‌متر نخ جدا کنید و بیشتر آن را دور انگشت میانی یک دست بپیچید.
- بقیه نخ را دور همان انگشت در دست دیگر بپیچید؛ این انگشت نخ استفاده‌شده را جمع میکند.
- نخ را محکم بین شست و انگشت اشاره نگه دارید؛ NHS میگوید حدود سه تا چهار سانتی‌متر نخ کشیده بین دو دست بماند.
- نخ را با حرکت آرام و رفت‌وبرگشتی بین دو دندان هدایت کنید. هرگز نخ را با ضربه وارد لثه نکنید.
- وقتی نخ به مرز لثه رسید، آن را به شکل C دور یک دندان خم کنید و به‌آرامی وارد فضای میان لثه و دندان کنید.
- نخ را محکم روی دندان نگه دارید و با حرکت بالا و پایین سطح کناری دندان را تمیز کنید.
- همین کار را برای دندان مقابل در همان فاصله تکرار کنید.
- برای فاصله بعدی، قسمت تمیز نخ را باز کنید و قسمت استفاده‌شده را دور انگشت دیگر بپیچید.
- پشت آخرین دندان هر فک را فراموش نکنید.
شکل C یعنی چه؟
نخ نباید فقط مستقیم بین دو دندان بالا و پایین برود. با خم کردن آن دور یک دندان، نخ سطح کناری منحنی دندان را بیشتر لمس میکند و به لبه لثه هم میرسد. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید نخ را محکم روی دندان و کمی دور از لثه نگه دارید و با حرکت بالا و پایین، از شکل دندان پیروی کنید.
چقدر فشار؟
سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید فشار زیاد ممکن است به بافت بین دندانها آسیب بزند و فشار خیلی کم ممکن است غذا یا پلاک را باقی بگذارد. با تمرین، فشار مناسب را پیدا میکنید. اگر هر بار درد دارید، روش خود را با دندانپزشک بررسی کنید.
زمان لازم
در روزهای اول ممکن است کار کند و ناشیانه به نظر برسد. با گذشت زمان سرعت شما بیشتر می‌شود. هدف، تمیز کردن همه فاصله‌هاست، نه تمام کردن سریع.
ترتیب کار و نقاطی که معمولاً جا می‌مانند
داشتن یک ترتیب ثابت کمک میکند هیچ فاصله‌ای جا نماند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا پیشنهاد میکند از بالا و یک سمت فک بالا شروع کنید و به سمت دیگر بروید، سپس دندانهای پایین را به همین ترتیب تمیز کنید.
نقاطی که بیشتر فراموش می‌شوند
- پشت آخرین دندان هر فک؛ هم انجمن دندانپزشکی آمریکا و هم بنیاد سلامت دهان بریتانیا آن را یادآوری می‌کنند.
- فاصلههای دندانهای عقب که دسترسی به آن‌ها سخت‌تر است.
- دندان‌هایی که کج یا روی هم قرار گرفته‌اند.
- اطراف ترمیم‌ها، روکش‌ها و بریج‌ها.
هر فاصله دو سطح دارد
در هر فاصله دو دندان وجود دارد و هر دو باید تمیز شوند. یکی از اشتباهات رایج این است که نخ فقط یک بار بالا و پایین می‌رود و سطح دندان دوم جا می‌ماند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا صراحتاً میگوید کار را برای طرف دیگر فاصله هم تکرار کنید.
استفاده از آینه
در هفته‌های اول، انجام کار جلوی آینه و با نور کافی کمک میکند ببینید نخ کجا می‌رود. پس از مدتی، بیشتر افراد بدون آینه هم می‌توانند ترتیب کار را دنبال کنند.
اگر نخ گیر کرد یا پاره شد
اگر نخ در یک فاصله مرتب گیر میکند، ریش‌ریش می‌شود یا پاره می‌شود، ممکن است لبه یک ترمیم زبر شده باشد، پوسیدگی وجود داشته باشد یا جرم جمع شده باشد. این را به دندانپزشک اطلاع دهید. درباره ترمیم‌ها در راهنمای پر کردن دندان بیشتر خوانید.
چه نوع نخی انتخاب کنیم؛ واکسدار، بدون واکس یا نواری؟
برای بیشتر افراد نوع نخ تفاوت زیادی ایجاد نمی‌کند. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید تفاوتی در اثربخشی نخ واکسدار و بدون واکس دیده نشده و به‌طور کلی مهم این است که نخ چگونه و چه زمانی استفاده شود، نه اینکه چه نوعی باشد. نخی را انتخاب کنید که راحت بین دندان‌هایتان می‌لغزد و با آن احساس راحتی دارید.
انواع رایج
| نوع | ویژگی |
|---|---|
| نخ معمولی | رشته نازک نایلونی |
| نخ واکسدار | لغزش راحتتر در برخی فاصله‌ها |
| نوار دندان | پهن‌تر و تخت‌تر |
| نخ تک‌رشته | کمتر ریش‌ریش می‌شود |
| نخ طعم‌دار | استفاده خوشایندتر |
نوار دندان (دنتال تیپ)
انجمن دندانپزشکی آمریکا و NHS از «نوار دندان» به‌عنوان جایگزین نخ معمولی نام می‌برند. نوار پهن‌تر است و برخی افراد آن را برای سطوح کناری پهن‌تر یا فاصلههای کمی بازتر راحتتر می‌دانند.
حساسیت به نخ پوششدار
انجمن دندانپزشکی آمریکا اشاره میکند که موارد نادری از حساسیت تماسی به نخ واکسدار یا پوششدار گزارش شده است. اگر پس از تغییر نوع نخ، تحریک یا التهاب غیرعادی لثه دیدید، آن را به دندانپزشک بگویید.
نشان تأیید
انجمن دندانپزشکی آمریکا برای نخ و ابزارهای بیندندانی نشان تأیید دارد که بر پایه ارزیابی ایمنی و اثربخشی داده می‌شود. این نشان مربوط به بازار آمریکاست؛ در ایران، از دندانپزشک خود بپرسید کدام نوع برای فاصلههای دندان شما مناسب‌تر است.
نخ دستهدار، نگه‌دارنده و نخکش چه کاربردی دارند؟
این ابزارها برای کسانی ساخته شده‌اند که نگه داشتن نخ معمولی برایشان سخت است یا باید نخ را از زیر یک ترمیم عبور دهند. انجمن دندانپزشکی آمریکا نگه‌دارنده نخ، نخکش و نخ دستهدار (فلاس پیک) را از محصولات وابسته به نخ میداند. سایت عمومی این انجمن هم از نخهای آماده‌ای نام می‌برد که در یک سر خود پیک یا برس کوچک دارند.
نخ دستهدار
نخ دستهدار قطعه کوتاهی از نخ است که روی یک دسته پلاستیکی کشیده شده است. برای کودکان، سالمندان و کسانی که دسترسی به دندانهای عقب برایشان سخت است، کار را آسانتر میکند. نکته مهم این است که برای هر فاصله تا حد امکان از قسمت تمیز استفاده شود و پس از استفاده دور انداخته شود.
نگه‌دارنده نخ
نگه‌دارنده یک دسته قابل‌استفاده مجدد است که نخ معمولی روی آن بسته می‌شود. این ابزار به کسانی کمک میکند که پیچیدن نخ دور انگشتان برایشان دشوار است، اما می‌خواهند از نخ تازه استفاده کنند.
نخکش
نخکش حلقه یا سوزن پلاستیکی نرمی است که نخ را از زیر دندان میانی بریج، سیم ارتودنسی یا نگه‌دارنده ثابت عبور میدهد. کلمه «سوزن» اینجا فقط شکل آن را توصیف میکند؛ نوک آن نرم و بی‌خطر است. دندانپزشک یا بهداشتکار دهان روش استفاده از آن را نشان میدهد.
هر ابزار یک بار
انجمن دندانپزشکی آمریکا استفاده بیش از یک بار از ابزارهای تمیز کردن بین دندانها را توصیه نمی‌کند. نخ استفاده‌شده ممکن است ریش‌ریش شود و کارایی آن کم شود یا باکتری‌های نوبت قبل را دوباره وارد دهان کند. پس از استفاده آن را دور بیندازید.
مسواک بیندندانی یا نخ دندان؛ کدام مناسب‌تر است؟
پاسخ به اندازه فاصله بین دندانها و وضعیت لثه بستگی دارد. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید انتخاب روش باید بر اساس ویژگی‌های هر فرد باشد؛ برای مثال، نخ ممکن است برای فاصلههای تنگ و مسواک بیندندانی برای افراد مبتلا به پریودنتیت یا فاصلههای بازتر مناسب‌تر باشد. بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید بسیاری از افراد ترکیبی از هر دو را به کار می‌برند.
مسواک بیندندانی چیست؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا مسواک بیندندانی را برس‌های کوچکی توصیف میکند که در اندازه‌های مختلف برای تطبیق با فاصله بین دندانها ساخته می‌شوند و ممکن است مخروطی یا استوانه‌ای باشند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید این برس‌ها اغلب از نخ آسانتر استفاده می‌شوند، بهویژه اگر فاصله‌ها بزرگ‌تر باشند. NHS هم میگوید می‌توان به جای نخ از مسواک بیندندانی یا مسواک تک‌دسته‌ای استفاده کرد، بهویژه اگر بین دندانها فاصله وجود دارد.
روش استفاده از مسواک بیندندانی
بنیاد سلامت دهان بریتانیا این مراحل را پیشنهاد میکند:
- روزی یک بار از آن استفاده کنید.
- از دندانپزشک یا بهداشتکار دهان بخواهید اندازه درست هر فاصله را نشان دهد.
- برس را به‌آرامی بین شست و انگشت اشاره نگه دارید.
- آن را با دقت بین دندانها هدایت کنید و به زور وارد نکنید.
- اگر برس خم شد یا موهایش باز شد، اندازه کوچک‌تری را امتحان کنید.
- برس را هنگام استفاده آب بکشید و وقتی فرسوده شد عوض کنید.
شواهد چه می‌گویند؟
مرور کاکرین سال ۲۰۱۹، به نقل انجمن دندانپزشکی آمریکا، نشان داد مسواک بیندندانی ممکن است از نخ مؤثرتر باشد؛ اما همان‌طور که گفتیم، قطعیت این شواهد پایین است. بنابراین بهتر است انتخاب بین این دو را بر اساس معاینه و توصیه دندانپزشک انجام دهید.
اندازه درست اهمیت دارد
برسی که خیلی بزرگ باشد ممکن است به لثه فشار بیاورد و برسی که خیلی کوچک باشد، فاصله را خوب تمیز نمی‌کند. NHS میگوید برس باید به‌طور مناسب بین دندانها جا شود. در بسیاری از دهان‌ها، فاصلههای مختلف به اندازه‌های متفاوتی نیاز دارند.
واترجت می‌تواند جای نخ دندان را بگیرد؟
واترجت ابزار کمکی مفیدی است، اما بر اساس منابع معتبر جانشین کامل نخ یا مسواک بیندندانی نیست. بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید واترجت با جریان باریک آب ذرات غذا و پلاک را از بین دندانها و مرز لثه می‌شوید، اما نخ و مسواک بیندندانی پلاک را به‌طور فیزیکی از سطح دندان می‌تراشند و آب به‌تنهایی همیشه این کار را نمی‌کند.
واترجت چگونه کار میکند؟
به گفته بنیاد سلامت دهان بریتانیا، واترجت آب را بین دندانها و در امتداد لثه می‌پاشد و به این کارها کمک میکند: سست کردن ذرات غذا، شستن پلاک و تمیز کردن ملایم زیر لثه. این بنیاد میگوید استفاده روزانه از آن ممکن است به سلامت لثه کمک کند.
واترجت برای چه کسانی مفیدتر است؟
بنیاد سلامت دهان بریتانیا و سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا هر دو می‌گویند واترجت برای کسانی که با ابزارهای دیگر مشکل دارند می‌تواند مفید باشد؛ از جمله افرادی که ارتودنسی، بریج، ایمپلنت یا ترمیم‌های دیگر دارند، یا حرکت دستشان محدود است.
شواهد
انجمن دندانپزشکی آمریکا، با نقل مرور کاکرین، شواهد درباره دستگاههای شستوشوی دهان را محدود و ناهمسو توصیف میکند. این یعنی واترجت ممکن است برای برخی افراد کمککننده باشد، اما نمی‌توان آن را با اطمینان جایگزین روش‌های دیگر دانست.
نکات استفاده
- بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید همیشه دستورهای سازنده را دنبال کنید.
- برخی دستگاه‌ها سری‌های مختلفی برای ارتودنسی یا لثه حساس دارند.
- اگر می‌خواهید چیزی به آب دستگاه اضافه کنید، ابتدا دستور سازنده را بخوانید و از دندانپزشک بپرسید.
- مسواک دو بار در روز و معاینه منظم همچنان لازم است.
خلال دندان چوبی و وسایل نامناسب
بسیاری از افراد برای بیرون آوردن غذای گیرکرده از هر چیزی که دم دست است استفاده می‌کنند. سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا به نظرسنجی‌ای اشاره میکند که در آن افراد از ناخن، کاغذ یا مقوای تاشده، چنگال، سنجاق و حتی تار مو برای این کار استفاده کرده بودند. این انجمن میگوید این وسایل ابزار مناسبی نیستند و حتی ممکن است آسیب بزنند.
خلال چوبی
NHS استفاده از خلال دندان چوبی برای بیرون آوردن غذای گیرکرده را توصیه نمی‌کند، زیرا ممکن است به لثه آسیب بزند و به عفونت منجر شود. چوب‌ها و پیک‌هایی که مخصوص تمیز کردن بین دندانها طراحی شده‌اند با خلال معمولی فرق دارند؛ اگر می‌خواهید از آن‌ها استفاده کنید، از دندانپزشک بپرسید.
چرا وسیله مناسب مهم است؟
لثه بین دندانها نازک و حساس است. اشیای تیز یا سفت ممکن است آن را زخمی کنند، به لبه ترمیم‌ها آسیب بزنند یا ذرات غذا را عمیق‌تر به زیر لثه برانند. نخ، مسواک بیندندانی و واترجت برای همین کار طراحی شده‌اند.
همیشه یک ابزار همراه داشته باشید
اگر غذا مرتب بین دندان‌هایتان گیر میکند، یک بسته کوچک نخ یا نخ دستهدار را در کیف همراه داشته باشید. اما گیر کردن مکرر غذا در یک نقطه را هم جدی بگیرید؛ ممکن است نشانه پوسیدگی، ترمیم معیوب یا باز شدن فاصله باشد.
چرا هنگام نخ کشیدن لثه خونریزی میکند؟
خونریزی هنگام نخ کشیدن معمولاً نشانه التهاب لثه به دلیل پلاک است، نه آسیب ناشی از نخ. بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید خونریزی خفیف در شروع کار شایع است و معمولاً با تمیز کردن منظم بهتر می‌شود. NHS هم خونریزی لثه هنگام مسواک، نخ دندان یا خوردن خوراکی سفت را از نشانه‌های بیماری لثه میداند.
آیا باید نخ کشیدن را متوقف کرد؟
خیر؛ متوقف کردن تمیز کردن معمولاً پلاک بیشتری باقی میگذارد و التهاب را ادامه میدهد. بهتر است با حرکت ملایم ادامه دهید و از ضربه زدن نخ به لثه پرهیز کنید. اما اگر خونریزی پس از مدتی تمیز کردن منظم برطرف نشد، بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید با تیم دندانپزشکی صحبت کنید.
چه زمانی خونریزی نیاز به معاینه دارد؟
NHS میگوید اگر لثه‌تان هنگام مسواک یا خوردن خوراکی سفت خونریزی میکند، دردناک و متورم است یا بوی بد دهان دارید، به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر لثه بسیار دردناک و متورم است، دندان لق شده یا زخم و توده‌ای در دهان دارید، برای نوبت فوری اقدام کنید. درباره علت‌ها در راهنماهای خونریزی لثه و بیماری لثه بیشتر خوانید.
خونریزی شدید یا بدون علت
اگر خونریزی بند نمی‌آید، فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. خونریزی لثه همراه با کبودی‌های بی‌دلیل در بدن هم نیاز به بررسی پزشکی سریع دارد. اگر داروهایی مصرف میکنید که بر انعقاد خون اثر می‌گذارند، این موضوع را با پزشک و دندانپزشک خود در میان بگذارید.
آیا نخ کشیدن باید دردناک باشد؟
خیر؛ سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید تمیز کردن بین دندانها نباید دردناک باشد. کمی ناراحتی در روزهای اول، بهویژه وقتی لثه ملتهب است، ممکن است حس شود و با تمرین فشار مناسب را پیدا میکنید. اگر با وجود روش درست هنوز درد دارید، این انجمن توصیه میکند با دندانپزشک صحبت کنید.
علت‌های احتمالی درد
- فشار زیاد یا ضربه زدن نخ به لثه.
- لثه ملتهب که با تمیز کردن منظم به‌تدریج بهتر می‌شود.
- پوسیدگی یا ترمیم شکسته در لبه یک دندان.
- حساسیت دندان در ناحیه‌ای که لثه عقب رفته است.
- فاصله‌ای که برای نخ بیش از حد تنگ است یا برای مسواک بیندندانی انتخاب‌شده کوچک است.
درد در یک نقطه خاص
اگر درد فقط در یک فاصله است یا هر بار در همان نقطه تکرار می‌شود، احتمال یک مشکل موضعی بیشتر است. این را به دندانپزشک نشان دهید. درباره حساسیت دندان و تحلیل لثه هم جداگانه نوشته‌ایم.
تمیز کردن زیر بریج و دندانهای به‌هم‌متصل
در بریج، دندان میانی به دندانهای پایه وصل است؛ بنابراین نخ از بالا وارد فاصله نمیشود. بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید باید اطراف بریج و مرز لثه را با دقت تمیز کنید و زیر دندان مصنوعی میانی را با نخ ویژه یا ابزارهای کمکی پاک کنید. این بنیاد اضافه میکند که دندانپزشک یا بهداشتکار دهان روش مناسب تمیز کردن بریج شما را نشان میدهد.
مراحل کلی با نخکش
- نخ را از حلقه نخکش رد کنید.
- نوک نخکش را از سمت لثه، زیر دندان میانی بریج، به سمت دیگر عبور دهید.
- نخ را تا جایی بکشید که هر دو سر آن در دو طرف بریج باشد.
- نخ را به‌آرامی زیر دندان میانی و کنار دندانهای پایه بکشید.
- نخ را از یک طرف بیرون بیاورید و برای نقطه بعدی تکرار کنید.
گزینه‌های دیگر
برخی نخ‌ها یک سر سفت دارند که بدون نخکش از زیر بریج رد می‌شود. مسواک بیندندانی و واترجت هم برای برخی افراد گزینه مناسبی برای این ناحیه‌اند. انتخاب را با دندانپزشک انجام دهید. درباره انواع بریج در راهنمای بریج دندان و نوع چسبیده آن در بریج مریلند بیشتر خوانید.
چرا زیر بریج مهم است؟
غذا و پلاک زیر دندان میانی راحت جمع می‌شود و لبه روکش‌های دندانهای پایه هم در معرض پوسیدگی است. بنیاد سلامت دهان بریتانیا تأکید میکند که سالم نگه داشتن دندانهای باقی‌مانده به همان اندازه جایگزینی دندانهای از دست رفته اهمیت دارد.
تمیز کردن اطراف ایمپلنت
ایمپلنت پوسیده نمیشود، اما لثه و استخوان اطراف آن ممکن است به دلیل پلاک ملتهب شوند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا تمیز کردن ایمپلنت را شبیه دندان طبیعی میداند و توصیه میکند ناحیه اطراف ایمپلنت هر روز با دقت و با مسواک بیندندانی تمیز شود. همچنین تیم دندانپزشکی روش مناسب را به شما نشان میدهد.
مسواک بیندندانی ویژه ایمپلنت
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید برس‌هایی که برای تمیز کردن اطراف ایمپلنت طراحی شده‌اند، سیم روکش‌دار دارند تا به ایمپلنت خط نیندازند. این جزئیات کوچک برای حفظ سطح اجزای ایمپلنت اهمیت دارد.
نخ دندان برای ایمپلنت
نخ هم ممکن است در کنار ایمپلنت به کار برود. انواع مختلفی از نخ و ابزار بیندندانی وجود دارد و اینکه کدام برای اطراف روکش ایمپلنت یا زیر بریج ایمپلنتی شما مناسب است، به شکل روکش و فاصله‌ها بستگی دارد؛ نوع و روش استفاده را با نظر دندانپزشک انتخاب کنید. راهنمای کامل ابزارها و برنامه روزانه را در بهداشت ایمپلنت دندان آورده‌ایم.
نشانه‌هایی که نباید نادیده گرفت
خونریزی، تورم، بوی بد یا مزه ناخوشایند در اطراف ایمپلنت ممکن است نشانه التهاب بافت اطراف آن باشد. بنیاد سلامت دهان بریتانیا خونریزی اطراف ایمپلنت و عفونت را از مشکلات احتمالی ایمپلنت نام می‌برد. این نشانه‌ها را با دندانپزشک بررسی کنید.
لمینت، روکش و ارتودنسی؛ نکات ویژه
لمینت و روکش‌ها خودشان پوسیده نمی‌شوند، اما دندان زیر آن‌ها و مرز آن‌ها با لثه مثل هر دندان طبیعی به تمیز کردن نیاز دارد. استفاده ملایم و بدون ضربه از نخ بخشی از مراقبت روزانه لمینت است؛ روش مناسب را از دندانپزشک خود بپرسید.
لمینت
نخ را آرام بین دندانهای لمینت‌شده ببرید. اگر هنگام بیرون آوردن احساس گیر کردن دارید، دندانپزشک ممکن است پیشنهاد کند آن را از کنار بیرون بکشید تا به لبه لمینت فشار نیاید. اگر نخ در یک نقطه مرتب پاره می‌شود یا گیر میکند، ممکن است چسب اضافی یا لبه زبر وجود داشته باشد که دندانپزشک باید ببیند. جزئیات بیشتر را در راهنمای مراقبت از لمینت دندان ببینید.
روکش
مرز روکش با دندان در نزدیکی لثه است و پلاک در آنجا راحت جمع می‌شود. تمیز کردن روزانه این مرز با نخ یا مسواک بیندندانی به پیشگیری از پوسیدگی لبه روکش کمک میکند. درباره انواع روکش در راهنمای روکش دندان نوشته‌ایم.
ارتودنسی ثابت
براکت و سیم، عبور نخ را سخت میکند. نخکش یا نخهای سرسفت امکان رد کردن نخ از زیر سیم را میدهند. سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید افرادی که ارتودنسی، بریج و سایر درمان‌های دندانی دارند، ممکن است واترجت را برای رسیدن به همه نقاط مفید بدانند. درباره ارتودنسی در بزرگسالی در راهنمای ارتودنسی بزرگسالان بیشتر خوانید.
نگه‌دارنده ثابت
نگه‌دارنده ثابتی که پشت دندانهای جلو چسبانده می‌شود، فاصله بین دندانها را از بالا می‌بندد. در این ناحیه هم نخکش یا مسواک بیندندانی کوچک کمک میکند. دندانپزشک ارتودنسی روش مناسب را نشان میدهد.
نخ دندان کودکان از چه سنی شروع شود؟
تمیز کردن بین دندانهای کودک از زمانی شروع می‌شود که دو دندان او با هم تماس پیدا کنند. سایت عمومی انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید در ابتدا بزرگسالان باید این کار را انجام دهند و کودکان معمولاً حدود ده تا یازدهسالگی، وقتی دستشان برای نگه داشتن نخ یا ابزارهای دیگر آماده شد، خودشان آن را به عهده میگیرند.
نکات عملی برای والدین
- کودک را طوری قرار دهید که دهان او را به‌خوبی ببینید، مثلاً سر او روی پای شما یا پشت به شما جلوی آینه.
- از نخ دستهدار کوچک استفاده کنید تا کار ساده‌تر شود.
- نخ را آرام و بدون ضربه وارد کنید؛ لثه کودک حساس است.
- فاصله‌هایی را که غذا بیشتر گیر میکند، بهویژه بین دندانهای آسیای شیری، فراموش نکنید.
- کار را با بازی و تشویق همراه کنید تا به عادت تبدیل شود.
مسواک کودک هم مهم است
NHS میگوید کودکان تا دستکم هفت‌سالگی در مسواک زدن به کمک یا نظارت نیاز دارند. ترکیب مسواک با نظارت و نخ با کمک والدین، روال کاملی برای دندانهای شیری است. اگر کودک درد، تورم یا حفره‌ای در دندان دارد، او را نزد دندانپزشک ببرید.
دندانهای شیری مهم‌اند
دندانهای شیری جای دندانهای دائمی را نگه می‌دارند. پوسیدگی بین دندانهای شیری ممکن است از بیرون دیده نشود. معاینه منظم دندانپزشکی کودک به پیدا کردن به‌موقع آن کمک میکند.
سالمندان و کسانی که مهارت دست کمتری دارند
با افزایش سن، آرتروز، لرزش دست یا ضعف بینایی ممکن است نخ کشیدن معمولی را سخت کند. در این شرایط هدف این است که ابزاری پیدا شود که فرد بتواند هر روز و درست با آن کار کند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید برخی افراد، از جمله کسانی که حرکت دستشان محدود است، واترجت را از نخ معمولی آسانتر می‌دانند.
ابزارهایی که کار را آسانتر می‌کنند
- نخ دستهدار یا نگه‌دارنده نخ با دسته بلندتر.
- مسواک بیندندانی با دسته بلند برای دندانهای عقب.
- واترجت برای کسانی که با ابزارهای دیگر نمی‌توانند کار کنند.
- آینه با بزرگنمایی و نور کافی.
نقش مراقب
اگر فردی به دلیل بیماری یا ناتوانی نمی‌تواند خودش بین دندانها را تمیز کند، مراقب یا عضو خانواده می‌تواند با راهنمایی دندانپزشک این کار را انجام دهد. برای کسانی که دندان مصنوعی دارند، تمیز کردن روزانه پروتز و دندانهای باقی‌مانده هم لازم است؛ راهنمای مراقبت از دندان مصنوعی را ببینید.
لثه عقب‌رفته و فاصلههای باز
در سالمندان، لثه گاهی عقب می‌رود و فاصله بین دندانها بازتر می‌شود. در این حالت، مسواک بیندندانی ممکن است از نخ کارآمدتر باشد. دندانپزشک اندازه مناسب را تعیین میکند. درباره فاصلههای مثلثی بین دندانها در راهنمای مثلث سیاه بین دندانها نوشته‌ایم.
اشتباهات رایج در نخ دندان کشیدن
بیشتر اشتباهات ساده‌اند و با کمی دقت اصلاح می‌شوند. شناختن آن‌ها کمک میکند از نخ دندان بیشترین فایده را ببرید و به لثه آسیب نزنید.
ضربه زدن نخ به لثه
انجمن دندانپزشکی آمریکا و بنیاد سلامت دهان بریتانیا هر دو تأکید می‌کنند که نخ را با ضربه وارد لثه نکنید. حرکت رفت‌وبرگشتی آرام، نخ را بدون آسیب از نقطه تماس دو دندان عبور میدهد.
فقط بالا و پایین کردن مستقیم
نخ باید به شکل C دور هر دندان خم شود. حرکت مستقیم و فقط در وسط فاصله، سطح کناری منحنی دندان و مرز لثه را تمیز نمی‌کند.
استفاده از یک قسمت نخ برای همه فاصله‌ها
با هر فاصله، قسمت تازه‌ای از نخ را به کار ببرید. استفاده از همان قسمت، پلاک را از یک فاصله به فاصله دیگر منتقل میکند.
استفاده دوباره از نخ یا نخ دستهدار
انجمن دندانپزشکی آمریکا استفاده بیش از یک بار را توصیه نمی‌کند، زیرا ابزار فرسوده می‌شود و ممکن است باکتری‌ها را به دهان برگرداند.
کنار گذاشتن نخ با اولین خونریزی
خونریزی خفیف در شروع کار شایع است و به گفته بنیاد سلامت دهان بریتانیا معمولاً با ادامه کار بهتر می‌شود. اگر ادامه یافت، دندانپزشک را ببینید.
نخ کشیدن نامنظم
نخی که فقط گاهی کشیده می‌شود، فرصت تشکیل و سفت شدن پلاک را باقی میگذارد. روزی یک بار، اما هر روز، مؤثرتر از نخ کشیدن طولانی و گاه‌به‌گاه است.
نخ دندان چه نقشی در پیشگیری از بوی بد دهان دارد؟
نخ دندان ذرات غذا و پلاکی را برمی‌دارد که بین دندانها می‌مانند و ممکن است بپوسند و بو ایجاد کنند. NHS میگوید استفاده منظم از نخ ممکن است بوی بد دهان را کاهش دهد و بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم کاهش بوی دهان را از فواید تمیز کردن روزانه بین دندانها میداند. البته بو علت‌های دیگری هم دارد.
یک آزمون ساده
پس از کشیدن نخ بین دو دندان عقب، آن را بو کنید. اگر بوی ناخوشایندی دارد، آن ناحیه نیاز به تمیز کردن منظم‌تری دارد. اگر یک فاصله خاص با وجود تمیز کردن روزانه بو میدهد، ممکن است پوسیدگی یا ترمیم معیوب در کار باشد.
نخ، زبان و مسواک با هم
بوی دهان معمولاً از سه جا می‌آید: بین دندانها، سطح زبان و مرز لثه. نخ دندان فقط یکی از این سه را پوشش میدهد. تمیز کردن زبان، مسواک زدن و درمان التهاب لثه هم لازم است. همه علت‌ها و راه‌های رفع آن را در راهنمای بوی بد دهان توضیح داده‌ایم.
دهانشویه جای نخ را نمی‌گیرد
دهانشویه ممکن است دهان را خوشبوتر کند، اما پلاک چسبیده بین دندانها را برنمی‌دارد. درباره جایگاه آن در برنامه روزانه در راهنمای دهانشویه بیشتر خوانید.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
اگر خونریزی لثه با وجود چند هفته تمیز کردن منظم ادامه دارد، نخ در یک نقطه مرتب گیر میکند یا پاره می‌شود، غذا مدام در یک فاصله گیر میکند یا هنگام نخ کشیدن درد دارید، به دندانپزشک مراجعه کنید. همچنین برای انتخاب ابزار و اندازه مناسب مسواک بیندندانی، دندانپزشک یا بهداشتکار دهان راهنمای مناسبی هستند.
نشانه‌هایی که مراجعه سریع‌تر می‌خواهند
بر اساس NHS، این نشانه‌ها نیاز به نوبت فوری دندانپزشکی دارند:
- لثه بسیار دردناک و متورم.
- لق شدن یا افتادن دندانها.
- زخم یا لکه‌های قرمز در دهان.
- توده در دهان یا روی لب.
اگر تورم صورت یا گردن رو به گسترش است، تب دارید یا بلع و تنفس دشوار شده، فوراً به اورژانس مراجعه کنید. زخم‌های دهانی که خوب نمی‌شوند هم باید معاینه شوند؛ راهنمای آفت و زخم دهان را ببینید.
در جلسه معاینه چه بپرسیم؟
- برای فاصلههای بین دندانهای من نخ مناسب‌تر است یا مسواک بیندندانی؟
- اندازه مسواک بیندندانی برای هر فاصله چیست؟
- آیا روش نخ کشیدن من درست است؟ می‌توانید نشان دهید؟
- برای بریج، ایمپلنت یا ارتودنسی‌ام از چه ابزاری استفاده کنم؟
- آیا واترجت برای من مفید است؟
- چرا لثه‌ام در این ناحیه خونریزی میکند؟
معاینه و جرم‌گیری منظم
حتی با روال روزانه دقیق، بخشی از پلاک ممکن است سفت شود و به جرم تبدیل شود. معاینه منظم و جرم‌گیری در فواصلی که دندانپزشک تعیین میکند، مکمل نخ دندان است. راهنمای معاینه دوره‌ای دندان را ببینید.
جمع‌بندی
نخ دندان و سایر ابزارهای بیندندانی جاهایی را تمیز می‌کنند که مسواک به آن‌ها نمی‌رسد. منابع معتبر روزی یک بار را توصیه می‌کنند؛ زمان آن را با برنامه خود تنظیم کنید و اگر می‌توانید، پیش از مسواک انجام دهید. روش درست یعنی حرکت ملایم، شکل C دور هر دندان، قسمت تمیز نخ برای هر فاصله و پرهیز از ضربه به لثه.
برای فاصلههای بازتر یا بیماری لثه، مسواک بیندندانی ممکن است مناسب‌تر باشد و واترجت ابزار کمکی خوبی برای کسانی است که با نخ مشکل دارند. خونریزی خفیف در شروع شایع است، اما اگر ادامه یافت، دندانپزشک باید لثه را بررسی کند. این راهنما جایگزین معاینه نیست؛ برای بررسی وضعیت دهان خود و پیش از هر درمان زیبایی می‌توانید از مشاوره رایگان لبخندنو کمک بگیرید.
سؤالات متداول
روزی چند بار باید نخ دندان کشید؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه میکند روزی یک بار بین دندانها را با نخ دندان یا ابزار بیندندانی دیگر تمیز کنید و NHS هم دستکم روزی یک بار را پیشنهاد میکند. مهمتر از دفعات، کامل و درست انجام دادن آن است. اگر دندانپزشک برای وضعیت لثه شما برنامه دیگری پیشنهاد کرده، طبق نظر او عمل کنید.
نخ دندان را قبل از مسواک بکشیم یا بعد از آن؟
NHS میگوید بهتر است نخ دندان پیش از مسواک کشیده شود و بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم این ترتیب را کمککننده میداند، زیرا خمیردندان فلورایددار بهتر به بین دندانها میرسد. انجمن دندانپزشکی آمریکا هر دو ترتیب را قابلقبول میداند، به شرط آنکه تمیز کردن کامل باشد. مهمترین نکته، انجام روزانه آن است.
چرا هنگام نخ دندان کشیدن لثه‌ام خون می‌آید؟
خونریزی اغلب نشانه التهاب لثه به دلیل پلاک است. بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید خونریزی خفیف در روزهای اول شایع است و معمولاً با تمیز کردن منظم بهتر می‌شود. ضربه زدن نخ به لثه هم ممکن است آن را بدتر کند. اگر خونریزی ادامه دارد یا لثه متورم و دردناک است، به دندانپزشک مراجعه کنید.
نخ دندان واکسدار بهتر است یا بدون واکس؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید از نظر اثربخشی تفاوتی بین نخ واکسدار و بدون واکس دیده نشده است. نوع نخ کمتر از نحوه و زمان استفاده اهمیت دارد. نخ واکسدار یا نواری ممکن است در فاصلههای تنگ راحتتر بلغزد. اگر پس از استفاده از نخ پوششدار تحریک غیرعادی لثه دیدید، به دندانپزشک بگویید.
آیا واترجت جای نخ دندان را میگیرد؟
بنیاد سلامت دهان بریتانیا واترجت را ابزار کمکی مفیدی میداند، بهویژه برای کسانی که با نخ معمولی مشکل دارند، اما میگوید بیشترین فایده را در کنار برنامه کامل بهداشت دهان دارد، نه به جای مسواک یا تمیز کردن بیندندانی دیگر. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم شواهد درباره دستگاههای شستوشوی دهان را محدود و ناهمسو میداند.
مسواک بیندندانی بهتر است یا نخ دندان؟
بستگی به فاصله بین دندانها دارد. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید نخ برای فاصلههای تنگ و مسواک بیندندانی برای فاصلههای بازتر یا افراد مبتلا به پریودنتیت مناسب است. مرور کاکرین که این انجمن نقل میکند، مسواک بیندندانی را شاید مؤثرتر از نخ دانسته، اما قطعیت شواهد پایین است. دندانپزشک اندازه مناسب را تعیین میکند.
کودکان از چه سنی باید نخ دندان بکشند؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید تمیز کردن بین دندانها از زمانی شروع شود که کودک دو دندان دارد که با هم تماس دارند. در ابتدا والدین باید این کار را انجام دهند و کودکان معمولاً حدود ده تا یازدهسالگی، وقتی مهارت کافی در دست پیدا کردند، خودشان آن را به عهده میگیرند. نخ دستهدار برای والدین کار را آسانتر میکند.
آیا می‌توان نخ دندان یا نخ دستهدار را دوباره استفاده کرد؟
خیر؛ انجمن دندانپزشکی آمریکا استفاده بیش از یک بار از ابزارهای تمیز کردن بین دندانها را توصیه نمی‌کند. نخ استفاده‌شده ممکن است ریش‌ریش شود، کارایی آن کم شود و باکتری‌های نوبت قبل را دوباره به دهان برگرداند. پس از هر بار استفاده آن را دور بیندازید. مسواک بیندندانی را هم هنگام فرسوده شدن عوض کنید.
زیر بریج دندان را چگونه با نخ تمیز کنیم؟
دندان میانی بریج به دندانهای کناری وصل است و نخ معمولی از بالا وارد نمیشود. بنیاد سلامت دهان بریتانیا تمیز کردن زیر دندان میانی را با نخ ویژه یا ابزارهای کمکی توصیه میکند. نخکش یا نخهای سرسفت امکان رد کردن نخ از زیر بریج را میدهند. دندانپزشک یا بهداشتکار دهان روش مناسب را نشان میدهد.
آیا نخ دندان کشیدن باید درد داشته باشد؟
خیر؛ انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید تمیز کردن بین دندانها نباید دردناک باشد. فشار زیاد ممکن است به بافت بین دندانها آسیب بزند و فشار خیلی کم پلاک را باقی میگذارد. کمی ناراحتی در روزهای اول طبیعی است و با تمرین فشار مناسب را پیدا میکنید. اگر درد ادامه دارد، با دندانپزشک صحبت کنید.
منابع و مطالعه بیشتر
- Dental Floss/Interdental Cleaners American Dental Association
- Flossing American Dental Association (MouthHealthy)
- How to clean between your teeth effectively Oral Health Foundation
- Water flossers Oral Health Foundation
- How to keep your teeth clean NHS
- Dental bridges Oral Health Foundation
- Dental implants Oral Health Foundation
- Gum disease NHS
این منابع برای آگاهی عمومی معرفی شده‌اند؛ تشخیص و تصمیم درمانی فقط پس از معاینه دندانپزشک انجام می‌شود.
مطالب مرتبط
سفید کردن دندان
انتخاب خمیر دندان؛ مواد تشکیل‌دهنده، خمیر دندان مناسب هر مشکل و روش درست استفاده
راهنمای انتخاب خمیر دندان؛ نقش فلوراید و ساینده‌ها، خمیر دندان ضدحساسیت، لثه و سفیدکننده، انتخاب با لمینت و ایمپلنت، مقدار مصرف و…
سفید کردن دندان
فلوراید دندان؛ چگونه از پوسیدگی پیشگیری میکند، منابع، وارنیش فلوراید و ایمنی آن
فلوراید دندان چگونه مینا را در برابر پوسیدگی مقاوم میکند؛ خمیر دندان، دهانشویه، آب و وارنیش فلوراید، فلوراید برای بزرگسالان پرخطر و…
سفید کردن دندان
بوی بد دهان؛ علت‌ها، تشخیص در خانه و راه درمان بر اساس علت
بوی بد دهان از کجا می‌آید؟ نقش زبان، لثه، خشکی دهان و غذا، تست ساده در خانه، برنامه روزانه و زمان مراجعه…
دیدگاه‌ها ۰
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را می‌نویسد.