خونریزی لثه؛ علت‌ها، کارهایی که در خانه باید کرد، زمان مراجعه به دندانپزشک و نشانه‌های هشدار

نویسنده: تحریریه لبخندنو آخرین به‌روزرسانی: زمان مطالعه: ۳۲ دقیقه

ایمپلنت دندان: خونریزی لثه؛ علت‌ها، کارهایی که در خانه باید کرد، زمان مراجعه به دندانپزشک و نشانه‌های هشدار
فهرست مطالب ۲۳ بخش
  1. خونریزی لثه چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟
  2. شایع‌ترین علت خونریزی لثه چیست؟
  3. آیا مسواک زدن محکم باعث خون آمدن لثه می‌شود؟
  4. چرا لثه بعد از شروع نخ دندان خونریزی می‌کند؟
  5. خونریزی لثه در بارداری چرا بیشتر می‌شود؟
  6. داروهای رقیق‌کننده خون و داروهای دیگر چه نقشی دارند؟
  7. چه بیماری‌های عمومی و کمبودهایی ممکن است در کار باشند؟
  8. سیگار، دندان مصنوعی و عوامل موضعی دیگر چه نقشی دارند؟
  9. از کجا بفهمیم علت خونریزی لثه چیست؟
  10. وقتی لثه خونریزی می‌کند چه کنیم؟
  11. آیا با خونریزی لثه باید مسواک زدن را کنار گذاشت؟
  12. تمیز کردن بین دندان‌ها؛ نخ، مسواک بین دندانی یا واترفلاسر
  13. چه زمانی خونریزی لثه نیاز به مراجعه به دندانپزشک دارد؟
  14. چه زمانی خونریزی لثه فوری است و باید به پزشک مراجعه کرد؟
  15. در مطب دندانپزشکی برای خونریزی لثه چه کارهایی انجام می‌شود؟
  16. درمان خونریزی لثه چیست؟
  17. خونریزی لثه اطراف ایمپلنت چه معنایی دارد؟
  18. چرا لثه اطراف لمینت و روکش خون می‌آید؟
  19. چرا کنترل خونریزی لثه پیش از ایمپلنت یا لمینت مهم است؟
  20. باورهای نادرست درباره خونریزی لثه
  21. چگونه از خونریزی لثه پیشگیری کنیم؟
  22. چه سؤال‌هایی درباره خونریزی لثه از دندانپزشک بپرسیم؟
  23. جمع‌بندی

خونریزی لثه یعنی بیرون آمدن خون از لثه‌ها، بیشتر هنگام مسواک زدن، نخ کشیدن یا خوردن غذاهای سفت. شایع‌ترین علت آن تجمع پلاک در مرز دندان و لثه و التهاب لثه است؛ اما مسواک زدن خشن، تغییرات هورمونی مثل بارداری، برخی داروها و به‌ندرت بیماری‌های خونی و کمبود ویتامین‌ها هم می‌توانند باعث آن شوند.

این راهنما بر پایه منابعی مانند مدلاین‌پلاس، کلیولند کلینیک، سرویس سلامت بریتانیا و آکادمی پریودنتولوژی آمریکا نوشته شده است. توضیح می‌دهیم چرا لثه خونریزی می‌کند، در خانه چه کارهایی درست است، چه زمانی باید به دندانپزشک رفت و کدام نشانه‌ها نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارند. همچنین درباره خونریزی لثه اطراف ایمپلنت و لمینت صحبت می‌کنیم.

خونریزی لثه چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

خونریزی لثه به خون‌آمدن از بافت صورتی اطراف دندان‌ها گفته می‌شود که بیشتر هنگام مسواک زدن، نخ کشیدن یا گاز زدن غذاهای سفت دیده می‌شود. مدلاین‌پلاس می‌گوید خونریزی لثه می‌تواند نشانه بیماری لثه یا خطر ابتلا به آن باشد و خونریزی مداوم ممکن است به تجمع پلاک مربوط باشد. گاهی هم نشانه یک مشکل پزشکی جدی‌تر است.

لثه سالم چگونه است؟

لثه سالم معمولاً صورتی، سفت و چسبیده به دندان است و با مسواک زدن یا نخ کشیدن معمولی خون نمی‌آید. وقتی پلاک، یعنی لایه چسبنده‌ای از باکتری‌ها، در مرز دندان و لثه بماند، لثه واکنش التهابی نشان می‌دهد. در این حالت رگ‌های خونی لثه پرتر و شکننده‌تر می‌شوند و با کوچک‌ترین تماس خون می‌آید.

چرا خونریزی لثه را نباید عادی دانست؟

بسیاری از افراد خونریزی لثه را چیزی عادی می‌دانند، زیرا اغلب دردی ندارد. در واقع همین بی‌دردی باعث می‌شود مراجعه به تأخیر بیفتد. کلیولند کلینیک هشدار می‌دهد که اگر خونریزی لثه نادیده گرفته شود، به‌ویژه وقتی علت آن بیماری لثه است، ممکن است با گذشت زمان بدتر شود. بنابراین حتی خونریزی خفیف ولی تکرارشونده هم ارزش یک معاینه را دارد.

خونریزی لثه در کجای مسیر بیماری لثه قرار دارد؟

خونریزی لثه اغلب نخستین علامت قابل‌مشاهده التهاب لثه است. اگر علت آن برطرف نشود، التهاب ممکن است به بافت‌ها و استخوان نگه‌دارنده دندان برسد. توضیح کامل مراحل این بیماری، از التهاب لثه تا پریودنتیت، در راهنمای جامع بیماری لثه آمده است. در این مقاله تمرکز ما روی خود علامت خونریزی و کارهایی است که باید انجام داد.

تصویر سه‌بعدی صورت و نمای بزرگ‌شده پلاک در مرز دندان و لثه و لثه ملتهب؛ شایع‌ترین علت خونریزی لثه
در این تصویر، نمای بزرگ‌شده دندان‌های جلو تجمع پلاک را در مرز دندان و لثه و لثه‌ای قرمز و ملتهب نشان می‌دهد. همین التهاب لثه (ژنژیویت) شایع‌ترین دلیل خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا نخ کشیدن است. تصویر: BruceBlaus / Wikimedia Commons — مجوز CC BY-SA 4.0

ویژه خوانندگان لبخندنو

مشاوره تخصصی ایمپلنت رایگان

۵۰۰٬۰۰۰ تومان رایگان

  • بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
  • برآورد هزینه و روش درمان مناسب
  • بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان

فرصت ثبت‌نام این دوره:

  1. چند سؤال کوتاه
  2. انتخاب شهر
  3. تأیید شماره

حدود یک دقیقه · بدون ثبت‌نام · بدون هزینه

شایع‌ترین علت خونریزی لثه چیست؟

شایع‌ترین علت خونریزی لثه تجمع پلاک در خط لثه است. مدلاین‌پلاس توضیح می‌دهد که این تجمع می‌تواند به التهاب لثه یا ژنژیویت منجر شود. پلاکی که برداشته نشود سفت می‌شود و به جرم تبدیل می‌شود؛ جرم خونریزی را بیشتر می‌کند و ممکن است به شکل پیشرفته‌تر بیماری لثه، یعنی پریودنتیت، برسد.

پلاک و جرم چه تفاوتی دارند؟

پلاک لایه نرم و چسبنده‌ای است که هر روز روی دندان‌ها شکل می‌گیرد و با مسواک و نخ دندان برداشته می‌شود. اگر پلاک مدتی بماند، سفت می‌شود و به جرم تبدیل می‌شود. مؤسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی آمریکا تأکید می‌کند که جرم را فقط تمیز کردن حرفه‌ای توسط دندانپزشک یا بهداشت‌کار دهان برمی‌دارد. به همین دلیل، وقتی جرم وجود دارد، مسواک زدن به‌تنهایی خونریزی لثه را کامل برطرف نمی‌کند.

التهاب لثه (ژنژیویت)

کلیولند کلینیک خونریزی لثه را شایع‌ترین نشانه ژنژیویت و دیگر شکل‌های بیماری لثه می‌داند. در این مرحله، لثه قرمز، متورم و حساس است، اما هنوز استخوان نگه‌دارنده آسیب ندیده است. خبر خوب این است که التهاب لثه در مراحل اولیه معمولاً با بهداشت دقیق و تمیز کردن حرفه‌ای برمی‌گردد.

پریودنتیت

اگر التهاب لثه ادامه پیدا کند، ممکن است به پریودنتیت برسد؛ حالتی که در آن بافت‌ها و استخوان نگه‌دارنده دندان آسیب می‌بینند. در پریودنتیت، خونریزی لثه ممکن است با بوی بد دهان، عقب رفتن لثه یا لق شدن دندان‌ها همراه شود. عقب رفتن لثه موضوع مستقلی است که در مقاله تحلیل لثه؛ علت‌ها، علائم و درمان جداگانه بررسی کرده‌ایم.

شکل شدید و ناگهانی بیماری لثه

کلیولند کلینیک در فهرست علت‌های دندانی خونریزی لثه از «دهان سنگری» (trench mouth) هم به‌عنوان شکل شدید بیماری لثه نام می‌برد. این حالت شایع نیست، اما اگر لثه‌ها به‌طور ناگهانی بسیار دردناک شوند، زخم داشته باشند یا خونریزی زیادی داشته باشند، باید بدون تأخیر به دندانپزشک مراجعه کرد.

آیا مسواک زدن محکم باعث خون آمدن لثه می‌شود؟

بله، می‌تواند. مدلاین‌پلاس مسواک زدن بیش از حد محکم را یکی از علت‌های خونریزی لثه می‌داند. با این حال، در بسیاری از افراد خونریزی نشانه التهاب لثه است، نه فقط فشار زیاد. پس اگر لثه هنگام مسواک خون می‌آید، به‌جای اینکه مسواک را کنار بگذارید، روش و ابزار خود را اصلاح کنید و برای معاینه مراجعه کنید.

مسواک سفت یا نرم؟

سرویس سلامت بریتانیا می‌گوید برای بیشتر افراد مسواک با موهای متوسط یا نرم مناسب است و مهم‌تر از نوع مسواک، تمیز کردن کامل همه سطح‌های دندان است. همین منبع توضیح می‌دهد که مسواک برقی و دستی هر دو به یک اندازه مؤثرند، به شرط آنکه همه سطح‌ها تمیز شوند. وقتی لثه ملتهب است، مسواک نرم معمولاً انتخاب راحت‌تری است.

فشار یا دقت؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند هرچه محکم‌تر مسواک بزنند، دندان‌ها تمیزتر می‌شوند. در واقع پلاک نرم است و با حرکت‌های آرام و دقیق در مرز دندان و لثه برداشته می‌شود. فشار زیاد می‌تواند لثه را زخمی کند و در طول زمان به عقب رفتن لثه کمک کند. جزئیات تکنیک درست در راهنمای روش درست مسواک زدن آمده است.

نشانه‌هایی که می‌گوید فشار مسواک زیاد است

  • موهای مسواک زود از هم باز و خم می‌شوند.
  • لثه در یک ناحیه مشخص، معمولاً سمت بیرونی دندان‌ها، خراشیده یا زخمی است.
  • بعد از مسواک، لثه بیشتر از آنکه ملتهب باشد، دردناک و خراشیده به نظر می‌رسد.
  • مسواک را مثل اره، با حرکت‌های افقی بلند و محکم، می‌کشید.

اگر یکی از این نشانه‌ها را دارید، از دندانپزشک بخواهید در جلسه معاینه روش شما را ببیند و اصلاح کند.

چرا لثه بعد از شروع نخ دندان خونریزی می‌کند؟

وقتی مدتی بین دندان‌ها تمیز نشده باشد، پلاک در آن فضاها جمع می‌شود و لثه بین دندانی ملتهب است. بنابراین در روزهای اول نخ کشیدن، این لثه ملتهب به‌راحتی خون می‌آید. مدلاین‌پلاس نخ کشیدن نادرست را هم در فهرست علت‌های خونریزی لثه آورده است؛ پس هم التهاب و هم روش نادرست می‌توانند نقش داشته باشند.

روش درست نخ کشیدن

سرویس سلامت بریتانیا توصیه می‌کند نخ یا نوار دندان را آرام بین دندان‌ها و در فضای بین دندان و لثه تا جایی که می‌رود وارد کنید، آن را به شکل حرف C دور دندان خم کنید و به‌آرامی بالا و پایین ببرید. ضربه زدن ناگهانی نخ به لثه، یا کشیدن آن مثل اره، می‌تواند لثه را زخمی کند.

آیا خونریزی با ادامه نخ کشیدن کم می‌شود؟

اگر علت خونریزی فقط پلاک باشد، با تمیز کردن منظم و درست معمولاً التهاب کاهش پیدا می‌کند. با این حال کلیولند کلینیک توصیه می‌کند اگر خونریزی لثه ظرف دو هفته بهتر نشد، به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر جرم زیر لثه وجود داشته باشد، نخ کشیدن به‌تنهایی کافی نیست و تمیز کردن حرفه‌ای لازم است.

خلال دندان چوبی چطور؟

سرویس سلامت بریتانیا استفاده از خلال دندان چوبی را برای بیرون آوردن غذای گیرکرده توصیه نمی‌کند، زیرا ممکن است به لثه آسیب بزند و زمینه عفونت را فراهم کند. به جای آن می‌توان از نخ دندان یا مسواک بین دندانی در اندازه مناسب استفاده کرد.

زن باردار در جلسه مشاوره با دندانپزشک درباره خونریزی لثه در بارداری
در دوران بارداری، تغییرات هورمونی می‌تواند لثه‌ها را به پلاک حساس‌تر کند و خونریزی لثه را بیشتر کند؛ مراجعه به دندانپزشک و گفتن بارداری به او بخشی از مراقبت معمول این دوران است.

خونریزی لثه در بارداری چرا بیشتر می‌شود؟

در بارداری، افزایش هورمون‌های استروژن و پروژسترون جریان خون لثه را بیشتر می‌کند و حساسیت لثه به پلاک را تغییر می‌دهد. کلیولند کلینیک توضیح می‌دهد که به همین دلیل، التهاب لثه بارداری با لثه‌های متورم، حساس و خونریزی‌دهنده هنگام مسواک و نخ دندان شایع است و معمولاً پس از زایمان برطرف می‌شود. مراقبت‌های دیگر این دوره را در راهنمای دندانپزشکی در بارداری آورده‌ایم.

در چه زمانی از بارداری بیشتر دیده می‌شود؟

به گفته کلیولند کلینیک، علائم ممکن است از سه‌ماهه اول شروع شوند و در سه‌ماهه دوم یا سوم شدیدتر شوند. استفراغ‌های مکرر ناشی از تهوع صبحگاهی و مصرف دخانیات هم از عواملی هستند که این منبع در افزایش خطر نام می‌برد.

چه کاری در بارداری درست است؟

  • مسواک زدن دو بار در روز و تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها را ادامه دهید.
  • دست‌کم یک بار در دوران بارداری به دندانپزشک مراجعه کنید؛ کلیولند کلینیک همین را توصیه می‌کند.
  • بارداری خود را به دندانپزشک بگویید تا برنامه درمان را بر اساس آن تنظیم کند.
  • پیش از مصرف هر دارو یا دهانشویه دارویی، با پزشک یا ماما مشورت کنید.
  • از خوردن مکرر خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین پرهیز کنید.

آیا خونریزی لثه در بارداری به جنین آسیب می‌زند؟

کلیولند کلینیک می‌گوید شواهدی وجود ندارد که لثه‌های کمی قرمز یا متورم به جنین آسیب بزنند. اما همین منبع هشدار می‌دهد که التهاب لثه درمان‌نشده ممکن است به پریودنتیت برسد و به گفته این منبع، پریودنتیت با خطر بیشتر زایمان زودرس و وزن کم هنگام تولد همراه است. این ارتباط به معنی آن نیست که هر خونریزی لثه در بارداری به این پیامدها برسد؛ بنابراین درمان به‌موقع و آرامش هر دو مهم‌اند. اگر در دوران بارداری به ایمپلنت فکر می‌کنید، راهنمای ایمپلنت در بارداری را ببینید.

تغییرات هورمونی در دوره‌های دیگر

کلیولند کلینیک تغییرات هورمونی دوران بلوغ و یائسگی را هم در فهرست علت‌های خونریزی لثه آورده است. در این دوره‌ها نیز اصول مراقبت همان است: بهداشت دقیق روزانه، معاینه منظم و گفتن تغییرات بدن به دندانپزشک.

داروهای رقیق‌کننده خون و داروهای دیگر چه نقشی دارند؟

مدلاین‌پلاس و کلیولند کلینیک مصرف داروهای رقیق‌کننده خون (ضدانعقادها) را در فهرست علت‌های خونریزی لثه آورده‌اند و برخی داروهای دیگر هم ممکن است روی سلامت لثه اثر بگذارند. اما نکته مهم این است: هرگز دارویی را به خاطر خونریزی لثه خودسرانه قطع، کم یا زیاد نکنید؛ این تصمیم فقط با پزشک تجویزکننده است.

چرا قطع خودسرانه دارو خطرناک است؟

داروهای رقیق‌کننده خون معمولاً برای پیشگیری از مشکلات جدی مانند لخته شدن خون تجویز می‌شوند. قطع ناگهانی آن‌ها می‌تواند خطری بسیار بزرگ‌تر از خونریزی لثه ایجاد کند. مدلاین‌پلاس هم صریحاً می‌گوید بدون صحبت با پزشک داروهای خود را تغییر ندهید. اگر فکر می‌کنید دارو در خونریزی لثه نقش دارد، موضوع را با پزشک در میان بگذارید.

به دندانپزشک چه بگویید؟

فهرست کامل داروهایی را که مصرف می‌کنید، حتی داروهای بدون نسخه و مکمل‌ها، به دندانپزشک بدهید. این اطلاعات به او کمک می‌کند علت خونریزی لثه را بهتر تشخیص دهد و برای درمان‌هایی مانند جرم‌گیری عمقی یا کشیدن دندان، در صورت نیاز با پزشک شما هماهنگ کند. برای بیماران قلبی که داروی ضدانعقاد مصرف می‌کنند، راهنمای ایمپلنت برای بیماران قلبی نکات بیشتری دارد.

داروهایی که لثه را متورم می‌کنند

برخی داروها ممکن است باعث خشکی دهان یا تغییر در بافت لثه شوند و تمیز کردن را سخت‌تر کنند. مؤسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی آمریکا هم داروهای مربوط به برخی بیماری‌ها را با بیماری لثه مرتبط می‌داند. در هر صورت، تشخیص و تصمیم درباره دارو با پزشک است و نقش دندانپزشک کنترل التهاب و پلاک است.

چه بیماری‌های عمومی و کمبودهایی ممکن است در کار باشند؟

در کنار علت‌های دهانی، کلیولند کلینیک و مدلاین‌پلاس چند علت عمومی را هم برای خونریزی لثه نام می‌برند؛ از جمله دیابت، کمبود ویتامین C یا K، اختلالات خونریزی‌دهنده و انعقادی، کاهش پلاکت‌های خون و سرطان خون. این علت‌ها کمتر شایع‌اند، اما وقتی خونریزی با نشانه‌های دیگر همراه است، باید پزشک آن‌ها را بررسی کند.

دیابت

کلیولند کلینیک دیابت را در فهرست علت‌های خونریزی لثه آورده است و مؤسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی آمریکا دیابت را از عوامل خطر بیماری لثه می‌داند. کسانی که دیابت دارند، بهتر است خونریزی لثه را زودتر به دندانپزشک نشان دهند. اگر بیمار دیابتی هستید و به جایگزینی دندان فکر می‌کنید، راهنمای ایمپلنت برای افراد دیابتی را بخوانید.

کمبود ویتامین‌ها

کمبود ویتامین C، از جمله شکل شدید آن یعنی اسکوروی، و کمبود ویتامین K در فهرست علت‌های خونریزی لثه آمده‌اند. با این حال، مصرف خودسرانه مکمل‌ها جای معاینه را نمی‌گیرد. مدلاین‌پلاس مصرف مکمل ویتامین را برای وقتی ذکر می‌کند که کمبود ویتامین تشخیص داده شده باشد؛ نوع و مقدار آن را پزشک تعیین می‌کند. یک رژیم غذایی متعادل هم به سلامت عمومی کمک می‌کند.

اختلالات خونی

کلیولند کلینیک از هموفیلی، بیماری فون ویلبراند، کاهش پلاکت‌ها (ترومبوسیتوپنی)، کم‌خونی پرنیشیوز و سرطان خون (لوسمی) به‌عنوان علت‌های احتمالی نام می‌برد. در این حالت‌ها، خونریزی لثه معمولاً تنها نشانه نیست. کبودی‌های بی‌دلیل، خون‌دماغ‌های مکرر، خونریزی طولانی پس از بریدگی یا خستگی غیرعادی از نشانه‌هایی هستند که باید به پزشک گفته شوند.

عفونت‌ها و استرس

کلیولند کلینیک تبخال دهانی، عفونت HIV و استرس را هم در فهرست علت‌های دیگر آورده است. مدلاین‌پلاس هم عفونت در دندان یا لثه را از علت‌های خونریزی می‌داند. پس اگر خونریزی لثه با زخم، تب یا تورم همراه است، معاینه زودتر لازم است.

سیگار، دندان مصنوعی و عوامل موضعی دیگر چه نقشی دارند؟

غیر از پلاک، چند عامل موضعی هم در خونریزی لثه نقش دارند. مدلاین‌پلاس دندان مصنوعی یا وسایل دندانی نامناسب را یکی از علت‌ها می‌داند و می‌گوید دخانیات خونریزی لثه را بدتر می‌کند و ممکن است مشکلات دیگری را که باعث خونریزی می‌شوند پنهان کند. بنابراین این عوامل را هم باید در کنار بهداشت روزانه در نظر گرفت.

سیگار و دخانیات

مؤسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی آمریکا مصرف دخانیات را مهم‌ترین عامل خطر بیماری لثه می‌داند و می‌گوید دخانیات ترمیم را کند و نتیجه درمان را کمتر موفق می‌کند. از سوی دیگر، چون دخانیات ممکن است نشانه‌ها را پنهان کند، گاهی فرد سیگاری با وجود بیماری لثه خونریزی کمتری می‌بیند. بنابراین «خونریزی نکردن» در فرد سیگاری به معنی سالم بودن لثه نیست.

دندان مصنوعی و وسایل دندانی

دندان مصنوعی که درست جا نمی‌افتد، ممکن است روی لثه فشار بیاورد و زخم یا خونریزی ایجاد کند. مدلاین‌پلاس توصیه می‌کند اگر دندان مصنوعی یا وسیله دندانی شما به‌خوبی جا نمی‌افتد یا روی لثه زخم ایجاد می‌کند، به دندانپزشک مراجعه کنید. نکات نگه‌داری روزانه در راهنمای مراقبت از دندان مصنوعی آمده است.

لبه پرکردگی‌ها و روکش‌ها

لبه‌ای که در مرز لثه برجسته یا ناصاف باشد، می‌تواند محل گیر کردن پلاک شود و لثه کنار خود را ملتهب نگه دارد. اگر خونریزی لثه همیشه در کنار یک روکش یا پرکردگی خاص تکرار می‌شود، این موضوع را به دندانپزشک بگویید تا لبه آن را بررسی کند.

مقایسه خونریزی لثه ناشی از التهاب لثه با خونریزی لثه‌ای که نیاز به بررسی پزشک دارد
این مقایسه کلی است و برای خودتشخیصی نیست؛ اگر خونریزی لثه با نشانه‌های دیگر همراه است یا با وجود درمان ادامه دارد، دندانپزشک یا پزشک علت را بررسی می‌کند.

از کجا بفهمیم علت خونریزی لثه چیست؟

به‌طور کلی، اگر خونریزی لثه فقط هنگام مسواک و نخ رخ می‌دهد، لثه قرمز و متورم است و با بهداشت بهتر کم می‌شود، علت آن بیشتر به احتمال زیاد التهاب لثه است. اما اگر خونریزی خودبه‌خود، شدید یا طولانی است، یا با کبودی و نشانه‌های عمومی همراه است، باید علت‌های پزشکی را هم در نظر گرفت. تشخیص قطعی فقط با معاینه ممکن است.

الگوی خونریزی علت محتمل‌تر قدم بعدی
هنگام مسواک، لثه قرمز التهاب لثه بهداشت دقیق و معاینه
در یک نقطه خاص لبه ترمیم، گیر غذا معاینه همان ناحیه
در بارداری تغییرات هورمونی بهداشت و مراجعه
با کبودی یا خون‌دماغ مشکل خونی یا دارویی مراجعه به پزشک
بندنیامدنی و شدید نیاز به بررسی فوری اورژانس

پرسش‌هایی که به خودتان کمک می‌کند

پیش از مراجعه، به این پرسش‌ها فکر کنید و پاسخ‌ها را یادداشت کنید:

  1. خونریزی لثه از چه زمانی شروع شده و آیا بیشتر شده است؟
  2. فقط هنگام مسواک و نخ رخ می‌دهد یا خودبه‌خود هم دیده می‌شود؟
  3. در همه دهان است یا در یک ناحیه خاص؟
  4. آیا اخیراً دارویی را شروع کرده‌اید یا تغییر داده‌اید؟
  5. آیا باردار هستید یا تغییر هورمونی دیگری دارید؟
  6. آیا کبودی، خون‌دماغ، خستگی یا تب دارید؟

این پاسخ‌ها به دندانپزشک کمک می‌کند علت را سریع‌تر پیدا کند و در صورت نیاز شما را به پزشک ارجاع دهد.

وقتی لثه خونریزی می‌کند چه کنیم؟

اگر خونریزی لثه خفیف است و فقط هنگام مسواک یا نخ رخ می‌دهد، مهم‌ترین کار ادامه دادن بهداشت به شکل درست است. دو بار در روز با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید، روزانه بین دندان‌ها را تمیز کنید، از دخانیات دوری کنید و برای معاینه و جرم‌گیری نوبت بگیرید. اگر ظرف دو هفته بهتر نشد، حتماً دندانپزشک را ببینید.

گام‌های عملی در خانه

  1. با مسواک نرم و حرکت‌های کوتاه و آرام، به‌ویژه در مرز دندان و لثه، دست‌کم دو بار در روز مسواک بزنید.
  2. از خمیردندان فلورایددار استفاده کنید و طبق توصیه سرویس سلامت بریتانیا، پس از مسواک خمیر را تف کنید ولی دهان را با آب نشویید.
  3. روزانه یک بار بین دندان‌ها را با نخ دندان یا مسواک بین دندانی تمیز کنید.
  4. اگر دندانپزشک توصیه کرده، از شستشو با آب نمک گرم یا دهانشویه مناسب استفاده کنید؛ کلیولند کلینیک هر دو را از کارهای کمک‌کننده در خانه نام می‌برد.
  5. از دخانیات پرهیز کنید.
  6. اگر خونریزی ظرف دو هفته بهتر نشد، به دندانپزشک مراجعه کنید.

اگر همین حالا لثه خون می‌آید

مدلاین‌پلاس پیشنهاد می‌کند برای کنترل خونریزی لثه، با یک گاز تمیز آغشته به آب یخ مستقیماً روی محل خونریزی فشار بیاورید. اگر با فشار مستقیم و گذشت زمان کوتاه خونریزی بند نیامد، یا مقدار آن زیاد بود، منتظر نمانید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.

دهانشویه کمک می‌کند؟

دهانشویه می‌تواند در کنار مسواک و نخ دندان کمک‌کننده باشد، اما جای آن‌ها را نمی‌گیرد و جرم را برنمی‌دارد. سرویس سلامت بریتانیا توصیه می‌کند دهانشویه را بلافاصله پس از مسواک استفاده نکنید و زمان دیگری مثل بعد از ناهار را انتخاب کنید. مدلاین‌پلاس هم می‌گوید چون برخی دهانشویه‌ها الکل دارند، پیش از استفاده با دندانپزشک مشورت کنید. انواع دهانشویه را در راهنمای انتخاب دهانشویه مقایسه کرده‌ایم.

تغذیه

مدلاین‌پلاس داشتن رژیم غذایی متعادل و کم کردن میان‌وعده‌های مکرر و کربوهیدرات‌ها را هم توصیه می‌کند. این کار به کاهش پلاک کمک می‌کند، اما جایگزین مسواک، تمیز کردن بین دندان‌ها و جرم‌گیری نیست.

آیا با خونریزی لثه باید مسواک زدن را کنار گذاشت؟

نه. کنار گذاشتن مسواک یا نخ دندان یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها هنگام خونریزی لثه است. وقتی تمیز کردن متوقف شود، پلاک بیشتری در مرز لثه جمع می‌شود و التهاب و خونریزی بیشتر می‌شود. بنابراین راه درست، ادامه دادن تمیز کردن با ابزار نرم و حرکت‌های آرام و در کنار آن، مراجعه برای معاینه است.

چرخه‌ای که باید شکست

بسیاری از افراد وارد این چرخه می‌شوند: لثه خون می‌آید، فرد می‌ترسد و کمتر مسواک می‌زند، پلاک بیشتر می‌شود و خونریزی بدتر می‌شود. برای شکستن این چرخه، باید بدانید که خون‌آمدن در روزهای اول تمیز کردن درست، معمولاً نشانه لثه ملتهب است، نه آسیب مسواک. با این حال اگر لثه زخمی و دردناک شده است، روش خود را با دندانپزشک بررسی کنید.

استثناها

پس از جراحی لثه، کشیدن دندان یا کاشت ایمپلنت، دندانپزشک ممکن است برای چند روز روش دیگری برای تمیز کردن همان ناحیه توصیه کند. در این شرایط از دستورهای مکتوب پس از درمان پیروی کنید. همچنین اگر خونریزی شدید و بندنیامدنی است، اول باید علت آن بررسی شود.

مرد ایرانی در حال مسواک زدن آرام با مسواک نرم برای کنترل خونریزی لثه
وقتی لثه خونریزی می‌کند، کنار گذاشتن مسواک کمکی نمی‌کند؛ مسواک نرم، حرکت‌های آرام در مرز دندان و لثه و تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها پایه کنترل التهاب است.

تمیز کردن بین دندان‌ها؛ نخ، مسواک بین دندانی یا واترفلاسر

مسواک به همه سطح‌های بین دندان‌ها نمی‌رسد و بخش مهمی از التهاب لثه دقیقاً در همین فضاها شروع می‌شود. سرویس سلامت بریتانیا تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها با نخ دندان یا مسواک بین دندانی را برای پیشگیری از بیماری لثه توصیه می‌کند. مؤسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی آمریکا هم از مسواک بین دندانی، خلال پلاستیکی یا چوبی مخصوص و دستگاه آبی (واترفلاسر) به توصیه دندانپزشک نام می‌برد.

نخ دندان

نخ دندان برای فضاهای تنگ بین دندان‌ها مناسب است. آن را آرام وارد کنید، دور هر دندان به شکل C خم کنید و بدون ضربه به لثه بالا و پایین ببرید. برای هر فضا از یک قسمت تمیز نخ استفاده کنید.

مسواک بین دندانی

سرویس سلامت بریتانیا می‌گوید مسواک‌های بین دندانی به‌ویژه وقتی فاصله بین دندان‌ها وجود دارد، جایگزین مناسبی برای نخ هستند. اندازه آن باید با فضا متناسب باشد؛ مسواکی که به‌زور وارد شود می‌تواند لثه را آزرده کند. دندانپزشک یا بهداشت‌کار دهان اندازه مناسب را به شما نشان می‌دهد.

دستگاه آبی (واترفلاسر)

مدلاین‌پلاس استفاده از دستگاه شستشوی آبی روی تنظیم کم را برای ماساژ لثه پیشنهاد می‌کند. مؤسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی آمریکا هم آن را از ابزارهایی می‌داند که می‌توان به توصیه دندانپزشک به کار برد. این دستگاه ممکن است برای برخی افراد، مثلاً کسانی که ایمپلنت، بریج یا ارتودنسی دارند، تمیز کردن را آسان‌تر کند؛ اینکه می‌تواند جای نخ یا مسواک بین دندانی را بگیرد یا فقط مکمل آن‌هاست و چه تنظیمی برای شما مناسب است، با نظر دندانپزشک مشخص می‌شود.

چه زمانی خونریزی لثه نیاز به مراجعه به دندانپزشک دارد؟

هر خونریزی لثه که تکرار می‌شود ارزش یک معاینه را دارد. سرویس سلامت بریتانیا توصیه می‌کند اگر لثه هنگام مسواک زدن یا خوردن غذاهای سفت خونریزی می‌کند، دردناک و متورم است یا بوی بد دهان دارید، به دندانپزشک مراجعه کنید. کلیولند کلینیک هم می‌گوید اگر خونریزی ظرف دو هفته بهتر نشد، دندانپزشک یا پزشک را ببینید.

مراجعه در اولین فرصت

  • خونریزی لثه با وجود مسواک و نخ درست، بیش از دو هفته ادامه دارد.
  • لثه‌ها دردناک، متورم یا قرمز تیره هستند.
  • بوی بد دهان یا طعم بد در دهان دارید.
  • لثه عقب رفته است یا دندان‌ها بلندتر به نظر می‌رسند.
  • فرزندتان لثه‌های دردناک و خونریزی‌دهنده دارد؛ سرویس سلامت بریتانیا این مورد را هم جزو دلایل مراجعه می‌داند.

معاینه دوره‌ای حتی بدون علامت

سرویس سلامت بریتانیا می‌گوید حتی اگر مشکلی ندارید، باید معاینه دندانپزشکی منظم داشته باشید. معاینه دوره‌ای کمک می‌کند جرم و التهاب لثه پیش از رسیدن به مراحل پیشرفته‌تر پیدا شوند. درباره آنچه در این معاینه بررسی می‌شود، راهنمای چکاپ دندانپزشکی را بخوانید.

فهرست نشانه‌های هشدار خونریزی لثه که نیاز به مراجعه فوری دارند
این فهرست جایگزین نظر پزشک نیست؛ در خونریزی شدید یا بندنیامدنی، تورم گسترش‌یابنده صورت یا دشواری تنفس و بلع، بی‌درنگ به اورژانس مراجعه کنید.

چه زمانی خونریزی لثه فوری است و باید به پزشک مراجعه کرد؟

خونریزی لثه که با فشار مستقیم بند نمی‌آید یا شدید است، نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد. اگر خونریزی لثه با خونریزی از جاهای دیگر بدن، کبودی‌های بی‌دلیل، خستگی شدید، تب یا تورم صورت همراه است، بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید. مدلاین‌پلاس خونریزی شدید یا طولانی‌مدت، ادامه خونریزی حتی پس از درمان، و همراه بودن آن با نشانه‌های بی‌دلیل دیگر را دلیل مراجعه به پزشک می‌داند.

نشانه‌های هشدار که نباید منتظر ماند

  • خونریزی که با فشار مستقیم بند نمی‌آید یا مقدار آن زیاد است.
  • خونریزی از بینی، ادرار، مدفوع یا جاهای دیگر بدن، یا کبودی‌های بی‌دلیل.
  • تورم صورت یا گردن که در حال گسترش است، تب، یا دشواری در بلع یا تنفس.
  • لق شدن ناگهانی دندان‌ها یا لثه بسیار دردناک و متورم.
  • زخم، لکه قرمز یا توده در دهان یا روی لب؛ سرویس سلامت بریتانیا این موارد را، وقتی همراه بیماری لثه باشند، دلیل درخواست نوبت فوری دندانپزشکی می‌داند.

در موارد شدید مانند خونریزی بندنیامدنی یا دشواری در تنفس و بلع، به نزدیک‌ترین اورژانس بروید. برای موقعیت‌های فوری دیگر، راهنمای اورژانس دندانپزشکی را ببینید.

اگر داروی رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید

اگر داروی ضدانعقاد مصرف می‌کنید و خونریزی لثه شما بیشتر یا طولانی‌تر از همیشه شده است، فوراً با پزشک تجویزکننده تماس بگیرید. دارو را خودتان قطع نکنید و مقدار آن را تغییر ندهید. اگر خونریزی شدید است، به اورژانس مراجعه کنید و نام داروهای خود را همراه داشته باشید.

در مطب دندانپزشکی برای خونریزی لثه چه کارهایی انجام می‌شود؟

دندانپزشک ابتدا درباره زمان شروع، شدت و محل خونریزی لثه، عادت‌های بهداشتی، تغذیه و داروهای شما می‌پرسد. سپس لثه‌ها و دندان‌ها را معاینه می‌کند، عمق فضای بین لثه و دندان را با یک ابزار مدرج اندازه می‌گیرد و در صورت نیاز عکس رادیوگرافی تهیه می‌کند. مدلاین‌پلاس می‌گوید گاهی آزمایش خون هم درخواست می‌شود.

معاینه لثه با پروب

مؤسسه ملی تحقیقات دندانپزشکی آمریکا توضیح می‌دهد که دندانپزشک با ابزاری شبیه خط‌کش کوچک به نام پروب، فضاهای اطراف دندان‌ها را اندازه می‌گیرد. در دهان سالم این فضاها معمولاً بین یک تا سه میلی‌متر است و عمق بیشتر می‌تواند نشانه بیماری پریودنتال باشد. خونریزی هنگام همین اندازه‌گیری هم اطلاعات مفیدی درباره التهاب می‌دهد.

عکس رادیوگرافی

عکس دندان‌ها و فک نشان می‌دهد که آیا استخوان اطراف دندان‌ها کاهش پیدا کرده است یا نه. این اطلاعات کمک می‌کند تشخیص داده شود که خونریزی لثه فقط نشانه التهاب سطحی است یا بیماری به استخوان هم رسیده است. اگر نگران اشعه هستید، راهنمای ایمنی عکس دندان را بخوانید.

آزمایش خون و ارجاع به پزشک

اگر دندانپزشک علت دندانی کافی برای خونریزی پیدا نکند، یا نشانه‌های دیگری وجود داشته باشد، شما را به پزشک ارجاع می‌دهد. کلیولند کلینیک می‌گوید در این حالت ممکن است آزمایش‌هایی برای بررسی دیابت، اختلالات انعقادی یا کمبود ویتامین انجام شود. مدلاین‌پلاس هم از شمارش کامل سلول‌های خون به‌عنوان یکی از آزمایش‌های ممکن نام می‌برد.

مقایسه دندان و لثه سالم با بیماری لثه همراه با باکتری‌های ناسالم، التهاب شدید بافت و تحلیل استخوان
این طرح در یک سمت دندان و لثه سالم و در سمت دیگر بیماری لثه را نشان می‌دهد که با تجمع باکتری‌های ناسالم، التهاب شدید بافت، سلول‌های ایمنی و تحلیل استخوان همراه است. خونریزی لثه درمان‌نشده ممکن است نشانه همین روند باشد؛ به همین دلیل درمان حرفه‌ای و پیگیری اهمیت دارد. تصویر: NIH Image Gallery from Bethesda, Maryland, USA / Wikimedia Commons — مجوز Public domain

درمان خونریزی لثه چیست؟

درمان خونریزی لثه به علت آن بستگی دارد. اگر علت بیماری لثه باشد، کلیولند کلینیک از بهبود بهداشت در خانه، جرم‌گیری عمقی و تسطیح ریشه، گاهی داروهای ضدمیکروبی به تشخیص دندانپزشک و در موارد پیشرفته جراحی لثه نام می‌برد. اگر علت پزشکی باشد، درمان همان بیماری زمینه‌ای توسط پزشک انجام می‌شود.

جرم‌گیری و تمیز کردن حرفه‌ای

در التهاب لثه، تمیز کردن حرفه‌ای پلاک و جرم و آموزش بهداشت معمولاً پایه درمان است. سرویس سلامت بریتانیا در مراحل اولیه از آموزش استفاده از مسواک بین دندانی، توصیه به ترک سیگار و تمیز کردن دندان‌ها توسط بهداشت‌کار نام می‌برد. درباره روند و پس از جرم‌گیری در راهنمای جرم‌گیری دندان توضیح داده‌ایم.

جرم‌گیری عمقی و درمان‌های پیشرفته‌تر

اگر بیماری به زیر لثه رسیده باشد، جرم‌گیری عمقی و تسطیح ریشه انجام می‌شود. سرویس سلامت بریتانیا می‌گوید در بیماری جدی لثه ممکن است تمیز کردن عمقی زیر لثه، آنتی‌بیوتیک، کشیدن برخی دندان‌ها یا جراحی لثه لازم شود. انتخاب میان این روش‌ها به شدت بیماری بستگی دارد و توضیح کامل آن‌ها در راهنمای بیماری لثه آمده است.

هزینه

هزینه درمان خونریزی لثه به علت آن بستگی دارد؛ از یک جرم‌گیری ساده تا درمان‌های چندجلسه‌ای لثه. نخستین قدم معمولاً یک معاینه است. هزینه تقریبی ویزیت دندانپزشک متخصص ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۷۰۰٬۰۰۰ تومان است و جدول‌های کامل‌تر در صفحه هزینه‌های دندانپزشکی آمده‌اند.

پس از درمان

پس از درمان، جلسات کنترل و تمیز کردن دوره‌ای اهمیت دارد. فاصله این جلسات را دندانپزشک بر اساس وضعیت لثه، سابقه بیماری و عوامل خطر شما تعیین می‌کند. بدون ادامه بهداشت روزانه، خونریزی لثه ممکن است دوباره برگردد.

خونریزی لثه اطراف ایمپلنت چه معنایی دارد؟

ایمپلنت پوسیده نمی‌شود، اما بافت اطراف آن می‌تواند ملتهب شود. آکادمی پریودنتولوژی آمریکا خونریزی هنگام مسواک زدن و قرمزی یا حساسیت لثه اطراف ایمپلنت را از نشانه‌های بیماری‌های اطراف ایمپلنت می‌داند. بنابراین خونریزی لثه اطراف ایمپلنت را نباید عادی دانست و باید زودتر برای معاینه مراجعه کرد.

موکوزیت و پری‌ایمپلنتیت

به گفته آکادمی پریودنتولوژی آمریکا، در موکوزیت اطراف ایمپلنت التهاب فقط در بافت نرم است و نشانه‌ای از تحلیل استخوان ندارد؛ این مرحله اگر زود تشخیص داده شود، ممکن است برگشت‌پذیر باشد. در پری‌ایمپلنتیت، علاوه بر التهاب، استخوان نگه‌دارنده ایمپلنت هم تخریب می‌شود و معمولاً درمان جراحی لازم است. جزئیات بیشتر در راهنمای پری‌ایمپلنتیت آمده است.

چه کسانی بیشتر در خطرند؟

همین منبع سابقه بیماری لثه، کنترل ضعیف پلاک، سیگار و دیابت را از عوامل خطر بیماری‌های اطراف ایمپلنت نام می‌برد. پس کسی که پیش از ایمپلنت خونریزی لثه داشته، باید پس از ایمپلنت هم مراقبت دقیق‌تری داشته باشد.

مراقبت روزانه از ایمپلنت

ایمپلنت هم مثل دندان طبیعی به مسواک زدن، تمیز کردن بین دندانی و معاینه منظم نیاز دارد. ابزارهای مناسب و روش تمیز کردن اطراف روکش ایمپلنت در راهنمای بهداشت ایمپلنت دندان توضیح داده شده است.

چرا لثه اطراف لمینت و روکش خون می‌آید؟

لثه اطراف لمینت و روکش هم مثل لثه دندان طبیعی ممکن است ملتهب شود و خونریزی کند. علت آن معمولاً پلاکی است که در مرز لمینت یا روکش با لثه باقی می‌ماند، اما گاهی لبه ترمیم، اضافه سمان یا شکل نامناسب هم نقش دارد. بنابراین اگر لثه کنار لمینت یا روکش مدام خون می‌آید، دندانپزشک باید هم بهداشت و هم خود ترمیم را بررسی کند.

لثه قرمز کنار لمینت

بخشی از خونریزی‌ها در هفته‌های اول پس از لمینت ممکن است با تحریک لثه هنگام کار همراه باشد. اما اگر التهاب ادامه پیدا کند، علت آن باید بررسی شود. نشانه‌ها، علت‌ها و راه‌های درمان در راهنمای التهاب لثه بعد از لمینت آمده است.

تمیز کردن مرز لمینت

مرز لمینت با لثه جایی است که پلاک به‌راحتی جمع می‌شود. مسواک نرم با زاویه به سمت لثه و تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها اهمیت دارد. نکات مربوط به ابزارها و خمیردندان در راهنمای مراقبت از لمینت دندان آمده است. همچنین اگر بوی بد دهان هم دارید، راهنمای بوی بد دهان بعد از لمینت را ببینید.

چرا کنترل خونریزی لثه پیش از ایمپلنت یا لمینت مهم است؟

خونریزی لثه نشان می‌دهد که لثه ملتهب است و التهاب فعال، شرایط مناسبی برای شروع درمان‌های بزرگ نیست. سلامت لثه معمولاً از شرایط مهم پیش از کاشت ایمپلنت دانسته می‌شود و دندانپزشک آن را پیش از شروع بررسی می‌کند. در لمینت و روکش هم، قالب‌گیری و چسباندن روی لثه ملتهب و خونریزی‌دهنده دقت کار را کم می‌کند. بنابراین معمولاً ابتدا لثه درمان می‌شود.

ترتیب منطقی درمان

  1. معاینه و تشخیص علت خونریزی لثه.
  2. جرم‌گیری، آموزش بهداشت و در صورت نیاز درمان لثه.
  3. ارزیابی دوباره لثه پس از چند هفته.
  4. شروع درمان‌هایی مثل ایمپلنت، لمینت یا روکش وقتی لثه آرام شده است.
  5. ادامه جلسات کنترل و بهداشت دقیق پس از درمان.

کجا بیشتر بخوانیم؟

برای آشنایی با سایر شرایط لازم پیش از کاشت، راهنمای شرایط ایمپلنت دندان را ببینید. اگر لثه علاوه بر خونریزی عقب هم رفته است، مقاله تحلیل لثه توضیح می‌دهد چه گزینه‌هایی برای کنترل آن وجود دارد. اگر سیگار می‌کشید، راهنمای ایمپلنت برای افراد سیگاری هم مفید است.

باورهای نادرست درباره خونریزی لثه

چند باور رایج باعث می‌شود افراد خونریزی لثه را نادیده بگیرند یا کار نادرستی انجام دهند. شناختن این باورها کمک می‌کند تصمیم بهتری بگیرید.

«خونریزی لثه یعنی مسواک را محکم زده‌ام»

مسواک زدن محکم یکی از علت‌هاست، اما شایع‌ترین علت خونریزی لثه التهاب ناشی از پلاک است. اگر فقط فشار مسواک را کم کنید ولی پلاک و جرم برداشته نشود، خونریزی ادامه پیدا می‌کند.

«وقتی لثه خون می‌آید، باید مسواک نزد»

این باور برعکس عمل می‌کند. توقف مسواک پلاک را بیشتر و التهاب را شدیدتر می‌کند. راه درست، مسواک نرم و حرکت‌های آرام است.

«اگر درد ندارد، مهم نیست»

بیماری لثه اغلب بی‌درد پیش می‌رود. نبود درد به معنی سالم بودن لثه نیست و خونریزی تکرارشونده ارزش معاینه را دارد.

«سیگاری‌ها کمتر خونریزی لثه دارند، پس لثه‌شان سالم‌تر است»

مدلاین‌پلاس می‌گوید دخانیات خونریزی لثه را بدتر می‌کند و ممکن است مشکلات دیگر را پنهان کند. بنابراین خونریزی کمتر در فرد سیگاری نشانه سلامت لثه نیست.

«با دهانشویه یا مکمل خونریزی خوب می‌شود»

دهانشویه یا مکمل جای برداشتن پلاک و جرم را نمی‌گیرد. مکمل‌ها هم فقط وقتی کمبود تشخیص داده شده باشد و با نظر پزشک مصرف می‌شوند.

چگونه از خونریزی لثه پیشگیری کنیم؟

پیشگیری از خونریزی لثه یعنی پیشگیری از تجمع پلاک و التهاب لثه. سرویس سلامت بریتانیا توصیه می‌کند دست‌کم دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید، هر روز بین دندان‌ها را تمیز کنید، سیگار نکشید و به‌طور منظم به دندانپزشک و بهداشت‌کار مراجعه کنید؛ به‌ویژه اگر باردار هستید یا دیابت نوع دو دارید.

عادت‌های روزانه

  • مسواک زدن دو بار در روز، یک بار آن پیش از خواب، به مدت حدود دو دقیقه.
  • تمیز کردن بین دندان‌ها هر روز با نخ یا مسواک بین دندانی.
  • استفاده نکردن از دهانشویه بلافاصله پس از مسواک.
  • کم کردن دفعات مصرف خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین.
  • پرهیز از دخانیات.

معاینه و جرم‌گیری منظم

حتی با بهداشت دقیق روزانه، ممکن است در جاهایی جرم جمع شود. معاینه و تمیز کردن حرفه‌ای منظم کمک می‌کند این مناطق پیش از بروز خونریزی و التهاب جدی پیدا شوند. فاصله مناسب این جلسات را دندانپزشک تعیین می‌کند.

مراقبت ویژه در شرایط خاص

اگر باردار هستید، دیابت دارید، داروی رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، ایمپلنت یا لمینت دارید یا سابقه بیماری لثه دارید، بهتر است این موارد را به دندانپزشک بگویید تا برنامه کنترل شما را دقیق‌تر تنظیم کند. همچنین اگر دهان شما خشک است، راهنمای خشکی دهان را ببینید، زیرا بزاق کمتر می‌تواند به تجمع پلاک کمک کند.

چه سؤال‌هایی درباره خونریزی لثه از دندانپزشک بپرسیم؟

پرسیدن سؤال‌های درست کمک می‌کند علت خونریزی لثه را بهتر بفهمید و برنامه درمان روشن‌تری داشته باشید. پیش از جلسه، این سؤال‌ها را یادداشت کنید و پاسخ‌ها را بنویسید تا در جلسات بعدی بتوانید پیشرفت را دنبال کنید.

سؤال‌های پیشنهادی

  1. علت خونریزی لثه من به نظر شما چیست؟
  2. آیا التهاب لثه دارم یا بیماری به استخوان هم رسیده است؟
  3. آیا به جرم‌گیری ساده نیاز دارم یا جرم‌گیری عمقی؟
  4. روش مسواک زدن و تمیز کردن بین دندان‌های من چه ایرادی دارد؟
  5. چه اندازه مسواک بین دندانی برای من مناسب است؟
  6. آیا لازم است برای بررسی علت‌های دیگر به پزشک مراجعه کنم؟
  7. هر چند وقت یک بار باید برای کنترل مراجعه کنم؟
  8. اگر ایمپلنت یا لمینت دارم، مراقبت خاصی لازم است؟

جمع‌بندی

خونریزی لثه در بیشتر موارد نشانه التهاب لثه به‌دلیل پلاک و جرم است و با بهداشت درست، جرم‌گیری و درمان به‌موقع معمولاً کنترل می‌شود. مسواک را کنار نگذارید؛ مسواک نرم، حرکت‌های آرام و تمیز کردن روزانه بین دندان‌ها پایه کار است. اگر خونریزی ظرف دو هفته بهتر نشد، دندانپزشک را ببینید.

در کنار علت‌های دهانی، بارداری، دیابت، داروهای رقیق‌کننده خون، کمبود ویتامین‌ها و بیماری‌های خونی هم می‌توانند نقش داشته باشند. داروها را هرگز خودسرانه تغییر ندهید و خونریزی شدید، بندنیامدنی یا همراه با کبودی و نشانه‌های عمومی را فوری بررسی کنید. اگر ایمپلنت یا لمینت دارید یا قصد آن را دارید، کنترل خونریزی لثه پیش‌شرط نتیجه‌ای ماندگار است.

این مقاله جایگزین معاینه نیست. اگر درباره خونریزی لثه یا درمان‌های بعدی سؤال دارید، از مشاوره رایگان استفاده کنید.

سؤالات متداول

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن طبیعی است؟

نه. لثه سالم معمولاً با مسواک زدن و نخ کشیدن معمولی خونریزی نمی‌کند. کلیولند کلینیک خونریزی لثه را شایع‌ترین نشانه التهاب لثه و دیگر شکل‌های بیماری لثه می‌داند. این علامت را جدی بگیرید، مسواک زدن را کنار نگذارید و برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید.

آیا با خونریزی لثه باید مسواک زدن را متوقف کرد؟

نه. توقف مسواک باعث می‌شود پلاک بیشتری روی دندان‌ها بماند و التهاب و خونریزی لثه بیشتر شود. بهتر است با مسواک نرم و حرکت‌های آرام، دست‌کم دو بار در روز مسواک بزنید و بین دندان‌ها را هم تمیز کنید. اگر روش درست را نمی‌دانید، از دندانپزشک یا بهداشت‌کار بخواهید به شما آموزش دهد.

خونریزی لثه چند روز طول می‌کشد تا بهتر شود؟

به علت آن بستگی دارد. کلیولند کلینیک توصیه می‌کند اگر خونریزی لثه با مراقبت در خانه ظرف دو هفته بهتر نشد، به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر جرم روی دندان‌ها باشد، بدون تمیز کردن حرفه‌ای معمولاً بهبود کامل پیدا نمی‌کند. خونریزی شدید یا همراه با نشانه‌های دیگر را نباید منتظر ماند.

چرا لثه‌ها بعد از شروع نخ دندان خونریزی می‌کنند؟

وقتی بین دندان‌ها مدتی تمیز نشده باشد، پلاک در آنجا جمع می‌شود و لثه ملتهب است؛ پس با نخ کشیدن خونریزی می‌کند. روش نادرست نخ کشیدن هم می‌تواند به لثه آسیب بزند. نخ را آرام و به شکل حرف C دور دندان بکشید و اگر خونریزی ادامه داشت، دندانپزشک را ببینید.

آیا خونریزی لثه در بارداری خطرناک است؟

التهاب لثه در بارداری شایع است و کلیولند کلینیک می‌گوید معمولاً پس از زایمان برطرف می‌شود. با این حال اگر درمان نشود ممکن است به بیماری پیشرفته‌تر لثه برسد. بهداشت دقیق روزانه و دست‌کم یک بار مراجعه به دندانپزشک در دوران بارداری توصیه می‌شود؛ پیش از مصرف هر دارویی با پزشک خود مشورت کنید.

آیا داروهای ضدانعقاد باعث خونریزی لثه می‌شوند؟

داروهای رقیق‌کننده خون در فهرست علت‌های خونریزی لثه در منابعی مثل مدلاین‌پلاس آمده‌اند. با این حال هرگز این داروها را خودسرانه قطع یا کم و زیاد نکنید. مصرف آن‌ها را به دندانپزشک بگویید و اگر خونریزی زیاد است، با پزشک تجویزکننده صحبت کنید تا درباره ادامه درمان تصمیم بگیرد.

کمبود ویتامین باعث خونریزی لثه می‌شود؟

کمبود ویتامین C و ویتامین K در فهرست علت‌های کمتر شایع خونریزی لثه در منابع معتبر آمده است. با این حال در بیشتر افراد علت اصلی پلاک و التهاب لثه است. مصرف خودسرانه مکمل جای معاینه را نمی‌گیرد؛ اگر به کمبود ویتامین شک دارید، پزشک با معاینه و آزمایش آن را بررسی می‌کند.

خونریزی لثه اطراف ایمپلنت نشانه چیست؟

آکادمی پریودنتولوژی آمریکا خونریزی هنگام مسواک زدن و قرمزی یا حساسیت لثه اطراف ایمپلنت را از نشانه‌های بیماری‌های اطراف ایمپلنت می‌داند. مرحله اولیه آن، موکوزیت، اگر زود تشخیص داده شود ممکن است برگشت‌پذیر باشد. پس خونریزی اطراف ایمپلنت را جدی بگیرید و زودتر برای معاینه مراجعه کنید.

چه زمانی خونریزی لثه اورژانسی است؟

اگر خونریزی لثه با فشار مستقیم بند نمی‌آید، شدید است، یا همراه با خونریزی از جاهای دیگر بدن، کبودی بی‌دلیل، تورم صورت، تب یا دشواری در تنفس و بلع است، منتظر نمانید. در این موارد بی‌درنگ به اورژانس یا پزشک مراجعه کنید تا علت بررسی شود.

آیا دهانشویه خونریزی لثه را درمان می‌کند؟

دهانشویه می‌تواند در کنار مسواک و تمیز کردن بین دندان‌ها کمک‌کننده باشد، اما جای آن‌ها را نمی‌گیرد و جرم را برنمی‌دارد. سرویس سلامت بریتانیا توصیه می‌کند بلافاصله پس از مسواک دهانشویه استفاده نشود. نوع دهانشویه و مدت مصرف آن را بهتر است دندانپزشک بر اساس علت خونریزی لثه تعیین کند.

منابع و مطالعه بیشتر

  1. Gums - bleeding MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine)
  2. Bleeding Gums: Causes & Treatment Cleveland Clinic
  3. Gum disease NHS
  4. How to keep your teeth clean NHS
  5. Pregnancy Gingivitis: Bleeding Gums, Treatment & Prevention Cleveland Clinic
  6. Peri-Implant Diseases American Academy of Periodontology
  7. Periodontal (Gum) Disease National Institute of Dental and Craniofacial Research (NIH)

این منابع برای آگاهی عمومی معرفی شده‌اند؛ تشخیص و تصمیم درمانی فقط پس از معاینه دندانپزشک انجام می‌شود.

دیدگاه‌ها ۰

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را می‌نویسد.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. لطفاً شماره تماس، نشانی یا اطلاعات پزشکی شخصی ننویسید؛ پاسخ‌ها جایگزین معاینه دندانپزشک نیستند.