فلوراید دندان؛ چگونه از پوسیدگی پیشگیری میکند، منابع، وارنیش فلوراید و ایمنی آن
فهرست مطالب ۲۲ بخش
- فلوراید چیست و از کجا می‌آید؟
- فلوراید دندان چگونه از پوسیدگی پیشگیری میکند؟
- آیا فلوراید پوسیدگی دندان را برمی‌گرداند؟
- فلوراید موضعی و سیستمیک چه فرقی دارند؟
- منابع فلوراید دندان کدام‌اند؟
- خمیر دندان فلورایددار؛ پایه برنامه فلوراید
- دهانشویه فلورایددار برای چه کسانی مفید است؟
- فلوراید آب آشامیدنی چیست؟
- وارنیش فلوراید چیست و چگونه زده میشود؟
- آیا بزرگسالان هم به فلوراید در مطب نیاز دارند؟
- چرا خشکی دهان نیاز به فلوراید دندان را بیشتر میکند؟
- تحلیل لثه و پوسیدگی ریشه: فلوراید چه کمکی میکند؟
- فلوراید در ارتودنسی و کنار روکش و پرکردگی
- خمیر دندان پرفلوراید تجویزی برای چه کسانی است؟
- فلوئوروزیس دندان چیست و چه کسانی در معرض آن هستند؟
- آیا فلوراید بیخطر است؟
- فلوراید برای کودکان: مقدار خمیر دندان و نکات ایمنی
- چه کسانی بیشترین سود را از فلوراید اضافه می‌برند؟
- برنامه روزانه فلوراید دندان در یک نگاه
- باورهای نادرست درباره فلوراید دندان
- درباره فلوراید از دندانپزشک چه بپرسیم؟
- جمع‌بندی
فلوراید دندان ماده معدنی‌ای است که مینا را در برابر اسیدهای ناشی از قند و باکتریها مقاومتر میکند و به بازگشت مواد معدنی به مینای آسیب‌دیده کمک میکند. به همین دلیل، فلوراید از پایه‌های اصلی پیشگیری از پوسیدگی در کودکان و بزرگسالان است. ساده‌ترین راه دریافت آن، مسواک زدن دو بار در روز با خمیر دندان فلورایددار است.
در این راهنما توضیح می‌دهیم فلوراید دندان چگونه کار میکند، از چه منابعی به دندان می‌رسد، وارنیش فلوراید در مطب چیست و برای کدام بزرگسالان مطرح میشود، و منابع معتبر درباره ایمنی، فلوئوروزیس و کودکان چه می‌گویند. مقدار و نوع محصولات تجویزی را همیشه دندانپزشک تعیین میکند.
فلوراید چیست و از کجا می‌آید؟
فلوراید ماده معدنی‌ای است که به‌طور طبیعی در خاک، آب و سنگ‌ها وجود دارد و NIDCR میگوید اثر آن در پیشگیری از پوسیدگی دندان نشان داده شده است. بنیاد سلامت دهان بریتانیا اشاره میکند که فلوراید در چای، ماهی و برخی منابع آب هم یافت میشود و به بسیاری از محصولات بهداشت دهان اضافه میشود.
فلوراید و فلوئور چه فرقی دارند؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح میدهد که فلوراید شکل یونی عنصر فلوئور است. فلوئور در محیط فراوان است و با شسته شدن از خاک و سنگ‌ها وارد آبهای زیرزمینی میشود. به همین دلیل، همه منابع آب طبیعی مقداری فلوراید دارند، اما مقدار آن از جایی به جای دیگر تفاوت زیادی دارد.
چرا فلوراید در دندانپزشکی این‌قدر مهم است؟
بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید کاهش پوسیدگی در جهان تا حد زیادی نتیجه استفاده مردم از خمیر دندان فلورایددار است. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم فلوراید و فلورایدزنی آب را برای کودکان و بزرگسالان بیخطر و مؤثر در پیشگیری از پوسیدگی میداند. یعنی فلوراید ابزاری ساده، در دسترس و پرکاربرد برای پیشگیری است.
کدام شکل فلوراید برای بزرگسالان مهم‌تر است؟
برای پیشگیری از پوسیدگی در بزرگسالان، آنچه بیشتر اهمیت دارد فلوراید موضعی است؛ یعنی فلورایدی که مستقیماً با سطح دندان، پلاک و بزاق تماس پیدا میکند. در ادامه این تفاوت را توضیح می‌دهیم.
ویژه خوانندگان لبخندنو
مشاوره تخصصی زیبایی دندان رایگان
۵۰۰٬۰۰۰ تومان
رایگان
- بررسی شرایط شما توسط دندانپزشک
- برآورد هزینه و روش درمان مناسب
- بدون هیچ تعهدی برای شروع درمان
فرصت ثبت‌نام این دوره:
- چند سؤال کوتاه
- انتخاب شهر
- تأیید شماره
فلوراید دندان چگونه از پوسیدگی پیشگیری میکند؟
مینای دندان هر روز مواد معدنی را از دست میدهد و دوباره به دست می‌آورد. کلیولند کلینیک توضیح میدهد که اسیدهای ناشی از باکتریها، پلاک و قند مواد معدنی مینا را برمی‌دارند و فلوراید، کلسیم و فسفات آن‌ها را برمی‌گردانند. پوسیدگی وقتی ایجاد میشود که از دست رفتن بیشتر از بازگشت باشد. فلوراید این تعادل را به سود دندان تغییر میدهد.
دمینرالیزاسیون چیست؟
وقتی قند یا کربوهیدرات می‌خورید، باکتریهای پلاک از آن اسید میسازند. MouthHealthy توضیح میدهد که این اسیدها به مینا، یعنی لایه محافظ بیرونی دندان، حمله می‌کنند و آسیب به این لایه به مرور زمینه پوسیدگی را فراهم میکند. به این از دست رفتن مواد معدنی دمینرالیزاسیون می‌گویند.
رمینرالیزاسیون چیست؟
رمینرالیزاسیون بازگشت مواد معدنی به مینای آسیب‌دیده است. MouthHealthy میگوید فلوراید با ترمیم آسیبی که اسیدها به دندان می‌زنند، با پوسیدگی مقابله میکند و نام این فرایند ترمیم را رمینرالیزاسیون می‌گذارد. NIDCR هم میگوید مینا میتواند با استفاده از مواد معدنی بزاق و فلوراید خمیر دندان یا فلوراید مطبی خود را ترمیم کند.
چرا مینای ترمیم‌شده مقاومتر است؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح میدهد که فلوراید ساختار معدنی مینا را با ساختن ترکیبی به نام فلوروآپاتیت دوباره معدنی میکند که در برابر حمله اسید مقاومتر است. بنابراین اثر رمینرالیزاسیون با فلوراید دندان دوگانه است: هم ممکن است روند پوسیدگی اولیه را برگرداند و هم سطحی بسازد که در برابر پوسیدگی بعدی مقاومتر باشد.
اثر فلوراید بر باکتریها
علاوه بر اثر بر مینا، انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید فلوراید موضعی سوخت‌وساز باکتریها را مهار میکند و رشد باکتریهای پلاک را کاهش میدهد. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم کند کردن رشد باکتریهای پوسیدگیزا را از کارهای فلوراید میداند. با این حال، فلوراید جای برداشتن پلاک با مسواک و نخ دندان را نمی‌گیرد.
آیا فلوراید پوسیدگی دندان را برمی‌گرداند؟
فقط در مرحله اولیه. NIDCR میگوید پوسیدگی در مراحل ابتدایی، پیش از ایجاد حفره، ممکن است متوقف یا برگردانده شود و دندانپزشک ممکن است برای این کار فلوراید روی دندان بزند. اما اگر از دست رفتن مواد معدنی ادامه یابد، مینا ضعیف میشود و در نهایت حفره ایجاد میشود. حفره را فلوراید پر نمیکند و نیاز به ترمیم دارد.
نشانه پوسیدگی اولیه چیست؟
یکی از نخستین نشانه‌های از دست رفتن مواد معدنی، لکه سفید گچی روی مینا است. همه لکه‌های سفید پوسیدگی نیستند؛ برخی از فلوئوروزیس یا نقص‌های رشدی مینا هستند. تشخیص نوع لکه با دندانپزشک است. برای آشنایی با انواع آن، راهنمای لکه سفید روی دندان را بخوانید.
چرا تشخیص زودهنگام مهم است؟
پوسیدگی اولیه معمولاً دردی ندارد و ممکن است خودتان متوجه آن نشوید. در معاینه دوره‌ای، دندانپزشک میتواند این مرحله را تشخیص دهد و با فلوراید دندان و اصلاح عادت‌ها از پیشرفت آن جلوگیری کند. اگر همین مرحله از دست برود، درمان پیچیده‌تری لازم میشود. مراحل پوسیدگی و درمان هر مرحله را در راهنمای پوسیدگی دندان توضیح داده‌ایم.
فلوراید و قند: کدام مهم‌تر است؟
هر دو. فلوراید مقاومت مینا را بیشتر میکند، اما اگر دفعات مصرف قند و میان‌وعده‌های شیرین زیاد باشد، حمله‌های اسیدی هم بیشتر می‌شوند. MouthHealthy توضیح میدهد که باکتریها از قند اسید میسازند و همین اسید به مینا حمله میکند. بنابراین فلوراید در کنار کم کردن دفعات قند بیشترین اثر را دارد.
فلوراید موضعی و سیستمیک چه فرقی دارند؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید فلوراید به دو شکل به دندان می‌رسد. فلوراید موضعی، مانند خمیر دندان، دهانشویه، ژل و وارنیش، دندان‌هایی را که در دهان هستند محکم‌تر میکند. فلوراید سیستمیک، مانند آب فلورایددار یا مکمل‌ها، بلعیده میشود و در ساختار دندان‌های در حال رشد قرار می‌گیرد. هر دو نوع از راه بزاق هم اثر موضعی دارند.
فلوراید موضعی برای چه کسانی مهم‌تر است؟
برای بزرگسالان که دندان‌هایشان کامل رشد کرده‌اند، اثر موضعی فلوراید دندان نقش اصلی را دارد. MouthHealthy توضیح میدهد که خمیر دندان فلورایددار یا درمان فلوراید در مطب، فلوراید را روی سطح دندان قرار میدهد و فایده موضعی ایجاد میکند. بنابراین بزرگسالان همچنان به فلوراید روزانه نیاز دارند.
فلوراید سیستمیک در کودکان
MouthHealthy میگوید حتی پیش از رویش دندانها، دندان‌های کودک از فلورایدی که از خوراکی و نوشیدنی دریافت میکند سود می‌برند و مینای آن‌ها مقاومتر میشود. اما در همین دوره، دریافت بیش از حد فلوراید ممکن است به فلوئوروزیس منجر شود؛ بنابراین تعادل اهمیت دارد و تصمیم درباره مکمل‌ها فقط با دندانپزشک یا پزشک است.
خودکاربرد یا مطبی؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا فلورایدهای موضعی را به دو گروه تقسیم میکند: خودکاربرد، مانند خمیر دندان، دهانشویه و ژل‌های خانگی، و مطبی، مانند دهانشویه‌ها، ژل‌ها و فوم‌های پرغلظت‌تر، وارنیش فلوراید و سیلور دی‌آمین فلوراید. محصولات مطبی غلظت بیشتری دارند و به همین دلیل با فاصله بیشتری استفاده می‌شوند.
منابع فلوراید دندان کدام‌اند؟
NIDCR میگوید فلوراید را می‌توان از نوشیدن آب لوله‌کشی در مناطقی که فلوراید آب تنظیم میشود، مسواک زدن با خمیر فلورایددار، دهانشویه فلورایددار و برخی خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها دریافت کرد. در مطب هم دندانپزشک ممکن است وارنیش یا ژل فلوراید بزند. برای بیشتر بزرگسالان، خمیر دندان فلورایددار منبع اصلی و روزانه فلوراید دندان است.
| منبع | نحوه دریافت | نکته |
|---|---|---|
| خمیر دندان | دو بار در روز | پایه همه برنامه‌ها |
| دهانشویه | زمانی جدا از مسواک | زیر شش سال فقط با توصیه |
| آب آشامیدنی | بسته به منبع آب | مقدار متغیر است |
| وارنیش و ژل | در مطب | برای خطر بالاتر |
| خمیر پرفلوراید | با نسخه | فقط طبق دستور |
خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها
بنیاد سلامت دهان بریتانیا از چای و ماهی به‌عنوان منابع طبیعی فلوراید نام میبرد. غذاهایی که با آب فلورایددار پخته می‌شوند هم مقداری فلوراید دارند. با این حال، مقدار فلوراید خوراکی‌ها متغیر است و منابع معتبر برای پیشگیری از پوسیدگی بر خمیر دندان فلورایددار تکیه می‌کنند، نه بر رژیم غذایی خاص.
مکمل‌های فلوراید
MouthHealthy میگوید مکمل‌های فلوراید به شکل قرص یا قطره فقط با نسخه هستند و ممکن است برای برخی کودکان شش ماه تا شانزده ساله که در مناطق بدون آب فلورایددار زندگی می‌کنند و خطر پوسیدگی بالایی دارند، مفید باشند. انجمن دندانپزشکی آمریکا تأکید میکند همه منابع فلوراید کودک باید پیش از تجویز بررسی شود. هرگز خودسرانه مکمل فلوراید مصرف نکنید.
خمیر دندان فلورایددار؛ پایه برنامه فلوراید
انجمن دندانپزشکی آمریکا خمیر دندان فلورایددار را رایج‌ترین شکل فلوراید خودکاربرد در جهان میداند. به گفته این منبع، فلوراید خمیر مستقیماً جذب پلاک و مینای ضعیف‌شده میشود و غلظت فلوراید بزاق را هم چندین برابر میکند، که طی یکی دو ساعت به حالت پایه برمی‌گردد. به همین دلیل مسواک زدن منظم دو بار در روز برای رساندن فلوراید دندان به سطح مینا اهمیت دارد.
چه غلظتی مناسب است؟
NHS برای بزرگسالان خمیر دندانی با دست‌کم ۱۳۵۰ ppm فلوراید را توصیه میکند و بنیاد سلامت دهان بریتانیا برای بالای سه سال و بزرگسالان محدوده ۱۳۵۰ تا ۱۵۰۰ ppm را ذکر میکند. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم میگوید خمیرهای بدون نسخه در آمریکا معمولاً ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ ppm فلوراید دارند. نحوه خواندن برچسب و انتخاب نوع ویژه را در راهنمای انتخاب خمیر دندان آورده‌ایم.
تف کنید، آب نکشید
NHS میگوید پس از مسواک، خمیر اضافه را تف کنید و دهان را بلافاصله آب نکشید، زیرا آب کشیدن فلوراید غلیظ باقی‌مانده را رقیق میکند و اثر پیشگیرانه آن را کاهش میدهد. این عادت ساده باعث میشود فلوراید مدت بیشتری روی دندان بماند. جزئیات روش مسواک را در راهنمای روش صحیح مسواک زدن بخوانید.
خمیر دندان‌های پرفلوراید تجویزی
بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید اگر خطر پوسیدگی بالا باشد، دندانپزشک ممکن است خمیر دندانی با فلوراید بیشتر تجویز کند. این منبع بیش از یک سطح غلظت را نام میبرد که هر کدام برای گروه سنی و میزان خطر خاصی است؛ از جمله برای پوسیدگی‌های مکرر، مصرف زیاد قند یا داروهای شیرین، خطر بسیار بالای پوسیدگی، تحلیل لثه، خشکی دهان و پس از پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی سر و گردن. انتخاب غلظت مناسب فقط با دندانپزشک است و این خمیرها فقط با نسخه مصرف می‌شوند.
دهانشویه فلورایددار برای چه کسانی مفید است؟
MouthHealthy میگوید دهانشویه فلورایددار ممکن است دندانها را در برابر پوسیدگی مقاومتر کند و اگر نگران سلامت دندان‌هایتان هستید، از دندانپزشک بپرسید آیا برایتان مناسب است. بنیاد سلامت دهان بریتانیا تأکید میکند این دهانشویه باید در کنار مسواک، نه به جای آن، و در زمانی جدا از مسواک استفاده شود.
زمان درست استفاده
NHS توصیه میکند دهانشویه را بلافاصله پس از مسواک به کار نبرید، چون فلوراید غلیظ خمیر را میشوید؛ زمان دیگری مانند بعد از ناهار را انتخاب کنید. همین منبع میگوید پس از دهانشویه فلورایددار تا سی دقیقه چیزی نخورید و ننوشید. بنابراین دهانشویه فلورایددار در واقع یک نوبت اضافه از فلوراید دندان در طول روز است.
کودکان و دهانشویه فلورایددار
MouthHealthy میگوید کودکان زیر شش سال نباید از دهانشویه استفاده کنند، مگر دندانپزشک توصیه کرده باشد، چون رفلکس بلع در این سن کامل نشده و ممکن است دهانشویه را قورت دهند. کلیولند کلینیک هم همین توصیه را درباره دهانشویه فلورایددار تکرار میکند. انواع دیگر دهانشویه و کاربردشان را در راهنمای دهانشویه توضیح داده‌ایم.
دهانشویه‌های پرغلظت‌تر
انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح میدهد که دهانشویه‌های فلوراید با غلظت بالاتر، برای کسانی که خطر پوسیدگی زیادی دارند، باید با نسخه دندانپزشک یا پزشک مصرف شوند. کلیولند کلینیک هم میگوید دهانشویه فلوراید کم‌قوت بدون نسخه در دسترس است، اما غلظت‌های بیشتر به نسخه نیاز دارند. نوع و دفعات مصرف را دندانپزشک تعیین میکند.
فلوراید آب آشامیدنی چیست؟
همه آبهای طبیعی مقداری فلوراید دارند، اما مقدار آن به منبع آب بستگی دارد. انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح میدهد که در برخی کشورها، فلوراید آب‌هایی که کمبود آن را دارند تا سطح توصیه‌شده برای سلامت دندان تنظیم میشود. این روش فلورایدزنی آب نام دارد و انجمن آن را برای کودکان و بزرگسالان بیخطر و مؤثر میداند.
چگونه بفهمیم آب ما چقدر فلوراید دارد؟
NIDCR و بنیاد سلامت دهان بریتانیا توصیه می‌کنند برای دانستن مقدار فلوراید آب منطقه، از شرکت تأمین آب محلی بپرسید. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید اگر آب از چاه خصوصی تأمین میشود، برای دانستن مقدار فلوراید باید در آزمایشگاه معتبر آزمایش شود. این اطلاعات به‌ویژه وقتی مهم است که دندانپزشک درباره فلوراید کودک تصمیم می‌گیرد.
آب بطریشده و دستگاههای تصفیه
به گفته انجمن دندانپزشکی آمریکا، بسیاری از آبهای بطریشده فلوراید کافی ندارند. همچنین برخی دستگاههای تصفیه خانگی، مانند اسمز معکوس و تقطیر، ممکن است فلوراید آب را کم کنند، در حالی که فیلترهای کربنی یا زغالی آن را حذف نمیکنند. انجمن از دندانپزشکان می‌خواهد درباره منبع اصلی آب آشامیدنی بیماران بپرسند.
فلوراید طبیعی بیش از حد
در برخی مناطق، فلوراید طبیعی آب زیاد است. MouthHealthy توصیه میکند در مناطقی که فلوراید طبیعی آب بالاست، برای کاهش خطر فلوئوروزیس در کودکان خردسال، منبع آب دیگر یا روش‌های تصفیه خانگی در نظر گرفته شود. کلیولند کلینیک هم میگوید فلوئوروزیس بیشتر از فلوراید طبیعی، مانند آب چاه، ناشی میشود. اگر از آب چاه استفاده می‌کنید و کودک خردسال دارید، درباره آزمایش آن با دندانپزشک صحبت کنید.
وارنیش فلوراید چیست و چگونه زده میشود؟
وارنیش فلوراید مادهای با غلظت بالای فلوراید است که دندانپزشک یا کادر درمان آن را با قلم‌موی کوچک روی دندانها می‌زنند. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید وارنیش در تماس با بزاق سفت میشود و مقدار زیادی فلوراید را در حجم کمی ماده، برای چند ساعت در تماس نزدیک با دندان نگه میدارد. وارنیش دائمی نیست.
روند زدن وارنیش
کلیولند کلینیک میگوید درمان فلوراید در مطب ممکن است به شکل ژل، فوم یا وارنیش باشد و معمولاً کمتر از پنج دقیقه طول می‌کشد. دندانپزشک یا بهداشتکار ممکن است آن را در جریان معاینه یا جرم‌گیری معمول انجام دهد. انجمن دندانپزشکی آمریکا اشاره میکند که روش درست زدن وارنیش احتمال بلعیده شدن آن را کم میکند.
هر چند وقت یک‌بار؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید وارنیش باید در فواصل منظم تکرار شود و برای فایده پایدار دست‌کم دو بار در سال لازم است. کلیولند کلینیک هم میگوید بسیاری از افراد از درمان فلوراید هر شش ماه یک‌بار سود می‌برند و کسانی که مستعد پوسیدگی‌اند ممکن است به نوبت‌های بیشتری نیاز داشته باشند. برنامه دقیق را دندانپزشک بر اساس خطر پوسیدگی شما تعیین میکند.
پس از زدن وارنیش چه کنیم؟
دستورهای پس از درمان، مانند اینکه تا چه زمانی از خوردن خوراکی‌های سفت یا داغ و مسواک زدن پرهیز کنید، ممکن است بسته به محصول متفاوت باشد. بنابراین آن‌ها را از همان دندانپزشکی بپرسید که وارنیش را زده است. به گفته انجمن دندانپزشکی آمریکا، وارنیش طی چند ساعت به‌تدریج از سطح دندانها جدا میشود.
وارنیش فلوراید دندان برای چه کسانی مطرح است؟
بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید وارنیش اغلب برای کودکان در مراجعه‌های دندانپزشکی توصیه میشود و از دندان‌های شیری و دائمی محافظت میکند. در بزرگسالان، وارنیش فلوراید دندان بیشتر برای کسانی مطرح است که خطر پوسیدگی بالاتری دارند؛ مانند افراد با خشکی دهان، ریشه‌های نمایان، پوسیدگی‌های مکرر یا ارتودنسی ثابت. تصمیم درباره نیاز شما با دندانپزشک است.
ژل و فوم فلوراید
علاوه بر وارنیش، دندانپزشک ممکن است ژل یا فوم فلوراید را در قالب مخصوص روی دندانها قرار دهد. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید مطالعات در کانادا و اروپا اثر وارنیش را در پیشگیری از پوسیدگی هم‌اندازه ژل فلوراید مطبی گزارش کرده‌اند. انتخاب نوع محصول با دندانپزشک است.
آیا بزرگسالان هم به فلوراید در مطب نیاز دارند؟
خمیر دندان فلورایددار پایه برنامه فلوراید دندان همه بزرگسالان است، اما برخی به فلوراید بیشتری نیاز دارند. کلیولند کلینیک میگوید بزرگسالان با خشکی دهان، بیماری لثه، سابقه پوسیدگی یا روکش، بریج، ارتودنسی و پروتز پارسیل ممکن است به‌ویژه از فلوراید سود ببرند. MouthHealthy هم میگوید بزرگسالان ممکن است در مطب فلوراید دریافت کنند.
توصیه پنل تخصصی انجمن دندانپزشکی آمریکا
انجمن دندانپزشکی آمریکا گزارش میدهد که پنلی از متخصصان، فلورایدهای مطبی و تجویزی را برای پیشگیری از پوسیدگی در بیماران با خطر بالاتر توصیه کرده است. همین پنل اشاره کرده که حتی افراد کم‌خطر هم ممکن است از فلوراید موضعی فراتر از خمیر دندان روزانه سود اضافه ببرند. به گفته این گزارش، این توصیه‌ها باید با قضاوت دندانپزشک و نیاز و ترجیح بیمار هماهنگ شوند.
خمیر پولیش فلورایددار در جرم‌گیری کافی است؟
در جریان جرم‌گیری و پولیش، معمولاً از خمیر پولیش فلورایددار استفاده میشود. انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح میدهد این خمیر ممکن است فلورایدی را که با پولیش از لایه سطحی مینا برداشته شده جبران کند، اما جایگزین مناسبی برای ژل یا وارنیش فلوراید دندان در افراد پرخطر نیست. به گفته همین منبع، خمیر پولیش به‌تنهایی روش مؤثری برای پیشگیری از پوسیدگی شمرده نمیشود.
چگونه خطر پوسیدگی شما سنجیده میشود؟
دندانپزشک با بررسی سابقه پوسیدگی، تعداد پرکردگی‌ها، وضعیت لثه و ریشه‌ها، مقدار بزاق، داروهای مصرفی، عادت‌های غذایی و بهداشت دهان، خطر پوسیدگی را برآورد میکند. سپس تصمیم می‌گیرد آیا فلوراید مطبی، خمیر پرفلوراید یا دهانشویه فلورایددار برای شما مفید است. این ارزیابی را در معاینه دوره‌ای دندان بخواهید.
چرا خشکی دهان نیاز به فلوراید دندان را بیشتر میکند؟
کلیولند کلینیک توضیح میدهد که بزاق به شستن ذرات غذا و باکتریها کمک میکند و خشکی دهان خطر بیماری لثه و پوسیدگی را بیشتر میکند. NIDCR هم بزاق را یکی از منابع مواد معدنی برای ترمیم مینا میداند. وقتی بزاق کم میشود، این محافظت طبیعی کاهش می‌یابد. به همین دلیل کلیولند کلینیک کسانی را که خشکی دهان دارند از گروه‌هایی میداند که ممکن است به‌ویژه از فلوراید سود ببرند.
چه کسانی بیشتر دچار خشکی دهان می‌شوند؟
کلیولند کلینیک از بیماری‌هایی مانند سندرم شوگرن و برخی داروها، مانند آنتی‌هیستامین‌ها، به‌عنوان علت‌های خشکی دهان نام میبرد. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم پرتودرمانی و شیمی‌درمانی سر و گردن را از موقعیت‌هایی میداند که مراقبت ویژه از دندانها، از جمله فلوراید بیشتر، لازم میشود. اگر فکر می‌کنید دارویی دهانتان را خشک کرده، آن را خودسرانه قطع نکنید و با پزشک خود صحبت کنید.
فلوراید در کنار راه‌های دیگر
بنیاد سلامت دهان بریتانیا خشکی دهان و پرتودرمانی سر و گردن را از موقعیت‌هایی میداند که دندانپزشک ممکن است خمیر پرفلوراید تجویز کند. در کنار فلوراید، کم کردن دفعات قند، نوشیدن آب و روش‌های تحریک بزاق هم کمک می‌کنند. برای علت‌ها و راه‌های کنترل، راهنمای خشکی دهان را بخوانید.
تحلیل لثه و پوسیدگی ریشه: فلوراید چه کمکی میکند؟
وقتی لثه عقب می‌رود، سطح ریشه نمایان میشود که مینا ندارد و در برابر اسید آسیب‌پذیرتر است. بنیاد سلامت دهان بریتانیا تحلیل لثه را از موقعیت‌هایی میداند که خمیر پرفلوراید تجویزی برای آن مطرح میشود. بنابراین در کسانی که ریشه‌های نمایان دارند، فلوراید دندان بیشتر میتواند بخشی از برنامه پیشگیری از پوسیدگی ریشه باشد.
سیلور دی‌آمین فلوراید چیست؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا مادهای به نام سیلور دی‌آمین فلوراید را معرفی میکند که در مطب زده میشود و در مدیریت پوسیدگی ریشه در سالمندان اثربخشی نشان داده است. همین منبع اشاره میکند که این ماده لکه سیاه روی سطح پوسیده ایجاد میکند و ممکن است طعم فلزی ناخوشایندی داشته باشد و لثه یا مخاط دهان را تحریک کند. همین منبع یک‌بار زدن آن را برای فایده پایدار ناکافی گزارش میکند. انتخاب آن و فاصله نوبت‌ها کاملاً با نظر دندانپزشک است.
حساسیت در ریشه‌های نمایان
ریشه نمایان ممکن است حساس هم باشد. بنیاد سلامت دهان بریتانیا خمیر پرفلوراید را از اقداماتی میداند که دندانپزشک برای حساسیت ممکن است توصیه کند. علت‌ها و درمان‌های تحلیل لثه را در راهنمای تحلیل لثه و راه‌های کنترل حساسیت را در راهنمای حساسیت دندان بخوانید.
فلوراید در ارتودنسی و کنار روکش و پرکردگی
کلیولند کلینیک میگوید روکش، بریج، ارتودنسی ثابت و پروتز پارسیل متحرک ممکن است خطر پوسیدگی را بیشتر کنند، به‌ویژه در محل اتصال روکش به دندان یا اطراف براکت‌ها. این نواحی پلاک را راحت‌تر نگه می‌دارند و تمیز کردنشان سخت‌تر است. بنابراین فلوراید روزانه، و در صورت نیاز فلوراید بیشتر، برای این افراد اهمیت ویژه‌ای دارد.
دوره ارتودنسی
پلاکی که اطراف براکت‌ها بماند، ممکن است در مینا دمینرالیزاسیون ایجاد کند و پس از برداشتن براکت‌ها لکه‌های سفید به جا بگذارد. مسواک دقیق اطراف براکت‌ها، ابزارهای بین‌دندانی و خمیر فلورایددار پایه پیشگیری‌اند. اینکه دهانشویه فلورایددار یا وارنیش هم لازم است، را دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی تعیین میکند.
فلوراید دندان و ایمپلنت
ایمپلنت از جنس دندان طبیعی نیست و پوسیده نمیشود، اما بسیاری از کسانی که ایمپلنت دارند دندان‌های طبیعی هم دارند. این دندانها، به‌ویژه اگر ریشه نمایان یا پرکردگی داشته باشند، همچنان به فلوراید دندان روزانه نیاز دارند. تمیز کردن اطراف ایمپلنت هم برای سلامت لثه اهمیت دارد؛ جزئیات آن را در راهنمای بهداشت دهان با ایمپلنت بخوانید.
کنار روکش، لمینت و پرکردگی
ترمیم‌ها خودشان پوسیده نمی‌شوند، اما دندان طبیعی در مرز آن‌ها ممکن است پوسیده شود. به گفته کلیولند کلینیک، سابقه پوسیدگی هم از عواملی است که فلوراید اضافه را مفید میکند. کسانی که پرکردگی‌های زیاد دارند، بهتر است درباره برنامه فلوراید دندان خود از دندانپزشک سؤال کنند.
خمیر دندان پرفلوراید تجویزی برای چه کسانی است؟
خمیر پرفلوراید محصولی تجویزی است که دندانپزشک برای افراد با خطر بالای پوسیدگی تجویز میکند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا از گروه‌هایی مانند پوسیدگی‌های مکرر، مصرف زیاد قند یا داروهای شیرین، خشکی دهان، تحلیل لثه و پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی سر و گردن نام میبرد. این خمیر را فقط طبق نسخه و دستور دندانپزشک به کار ببرید.
چرا نباید از نسخه دیگران استفاده کرد؟
غلظت فلوراید این خمیرها بیشتر است و محدودیت سنی دارند. دندانپزشک پیش از تجویز، سن، سایر منابع فلوراید و خطر پوسیدگی را بررسی میکند. استفاده از خمیر تجویزی فرد دیگر، به‌ویژه برای کودکان، ممکن است فلوراید بیش از نیاز برساند. این خمیرها را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
خمیر پرفلوراید و خمیر معمولی با هم؟
اینکه خمیر پرفلوراید به جای خمیر معمولی به کار رود یا در کنار آن، و نحوه دقیق استفاده، دفعات و مدت مصرف را دندانپزشک تعیین میکند. اگر دستور دندانپزشک برایتان روشن نیست، دوباره بپرسید و آن را یادداشت کنید. مقدار مصرف را خودسرانه تغییر ندهید.
فلوئوروزیس دندان چیست و چه کسانی در معرض آن هستند؟
MouthHealthy فلوئوروزیس را ظاهر شدن خطوط یا رگههای سفید کمرنگ روی دندان توصیف میکند که فقط وقتی رخ میدهد که کودک در دوره شکلگیری دندانها زیر لثه، برای مدت طولانی فلوراید زیاد از هر منبعی دریافت کند. به گفته همین منبع، پس از رویش دندانها دیگر فلوئوروزیس ایجاد نمیشود؛ پس بزرگسالان در معرض آن نیستند.
فلوئوروزیس چه شکلی دارد؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید ظاهر فلوئوروزیس از رگههای سفید تا حفره‌های رنگی روی مینا متغیر است. نوع خفیف لکه‌ها یا رگههای سفید ریز دارد و نوع شدید ممکن است لکه‌های قهوه‌ای یا حفره روی مینا ایجاد کند. MouthHealthy میگوید در بیشتر موارد اثر آن به‌قدری ظریف است که فقط دندانپزشک در معاینه متوجه آن میشود.
آیا فلوئوروزیس به دندان آسیب میزند؟
MouthHealthy میگوید فلوئوروزیس بیماری نیست و بر سلامت دندانها اثری ندارد. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم آن را عمدتاً نگرانی ظاهری میداند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا آن را معمولاً خفیف و نادر میداند که بر عملکرد دندان اثری ندارد. با این حال، هر لکه سفیدی فلوئوروزیس نیست و تشخیص با دندانپزشک است.
تا چه سنی خطر فلوئوروزیس وجود دارد؟
MouthHealthy میگوید احتمال فلوئوروزیس تا حدود هشت سالگی وجود دارد، چون دندانها هنوز زیر لثه در حال شکل‌گیری‌اند. کلیولند کلینیک میگوید فلوئوروزیس معمولاً در کودکان زیر شش سال رخ میدهد؛ ما محتاطانه‌تر، یعنی حدود هشت سالگی، را ملاک گذاشته‌ایم. به همین دلیل، توصیه‌ها درباره مقدار خمیر دندان، دهانشویه و مکمل‌ها در کودکان خردسال دقیق‌تر است. هدف رسیدن به مقدار مناسب فلوراید است؛ نه خیلی زیاد و نه خیلی کم.
آیا فلوئوروزیس درمان دارد؟
کلیولند کلینیک میگوید فلوئوروزیس با مسواک از بین نمی‌رود، اما دندانپزشک ممکن است از روش‌های ویژه سفید کردن استفاده کند و اگر مؤثر نبود، باندینگ کامپوزیت یا لمینت سرامیکی مطرح میشود. در موارد خفیف، لکه‌ها اغلب به‌قدری ظریف‌اند که فقط دندانپزشک متوجه آن‌ها میشود؛ نیاز یا عدم نیاز به درمان را دندانپزشک تعیین میکند. گزینه‌های درمان لکه‌های سفید را در راهنمای لکه سفید روی دندان مقایسه کرده‌ایم.
آیا فلوراید بیخطر است؟
منابع معتبر فلوراید دندان را در صورت استفاده درست بیخطر می‌دانند. انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید فلوراید وقتی طبق دستور یا در چارچوب برنامه‌های فلورایدزنی آب استفاده شود، مادهای بیخطر و مؤثر برای پیشگیری و کنترل پوسیدگی است. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم فلوراید را در مقدار درست، بیخطر و بسیار مؤثر توصیف میکند.
در مقدار زیاد چه؟
کلیولند کلینیک میگوید فلوراید در مقدار زیاد ممکن است آسیبزا باشد، اما به دلیل مقدار کم فلوراید در محصولات بدون نسخه، مانند خمیر دندان و دهانشویه، رسیدن به سطح سمی دشوار است. با این حال، محصولات پرغلظت تجویزی و مکمل‌ها را باید فقط طبق دستور مصرف کرد و دور از دسترس کودکان نگه داشت.
اگر کودک مقدار زیادی خمیر یا محصول فلورایددار قورت داد
انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه میکند خمیر دندان را جایی نگه دارید که کودکان خردسال بدون کمک بزرگ‌ترها به آن دسترسی نداشته باشند. اگر کودک مقدار زیادی از خمیر دندان، دهانشویه یا هر محصول فلورایددار پرغلظت یا مکمل را قورت داد، بی‌درنگ با پزشک، مرکز اطلاعات مسمومیت یا اورژانس تماس بگیرید و بسته محصول را همراه داشته باشید. منتظر ظاهر شدن نشانه‌ها نمانید.
درباره بحث‌های عمومی
درباره فلورایدزنی آب در برخی کشورها بحث‌های عمومی وجود دارد. ما در این مقاله درباره سیاست آب هیچ کشوری داوری نمی‌کنیم. آنچه برای هر فرد عملی است، استفاده درست از خمیر دندان فلورایددار، رعایت مقدار مناسب برای کودکان و تصمیم‌گیری درباره فلوراید اضافه با دندانپزشک است.
فلوراید برای کودکان: مقدار خمیر دندان و نکات ایمنی
کودکان هم به فلوراید دندان نیاز دارند، اما مقدار آن باید با سنشان متناسب باشد. انجمن دندانپزشکی آمریکا برای زیر سه سال حداکثر یک لایه نازک یا اندازه دانه برنج و برای سه تا شش سال حداکثر اندازه یک نخود خمیر توصیه میکند. همراهی کودک هنگام مسواک زدن، تا خمیر را تف کند و قورت ندهد، بخش مهمی از ایمنی است.
شروع خمیر فلورایددار در نوزادان
منابع در این مورد کاملاً یکسان سخن نمی‌گویند. NHS برای کودکان زیر سه سال یک لایه نازک خمیر فلورایددار توصیه میکند و انجمن دندانپزشکی آمریکا مسواک زدن با مقداری به اندازه دانه برنج را از زمان رویش نخستین دندان توصیه میکند، در حالی که NIDCR میگوید برای کودکان زیر دو سال، جز به توصیه دندانپزشک یا پزشک، از خمیر فلورایددار استفاده نکنید. بنابراین برای نوزادان، تصمیم را با دندانپزشک کودک بگیرید.
دهانشویه و مکمل در کودکان
MouthHealthy میگوید دهانشویه فلورایددار برای کودکان زیر شش سال، مگر به توصیه دندانپزشک، مناسب نیست. مکمل‌های فلوراید هم فقط با نسخه هستند و برای گروه خاصی از کودکان در مناطق بدون آب فلورایددار و با خطر پوسیدگی بالا مطرح می‌شوند. کلیولند کلینیک میگوید نوزادان شش ماه و کمتر نباید مکمل حاوی فلوراید بگیرند.
وارنیش فلوراید در کودکان
بنیاد سلامت دهان بریتانیا میگوید وارنیش فلوراید اغلب در مراجعه‌های دندانپزشکی کودکان توصیه میشود و از دندان‌های شیری و دائمی محافظت میکند. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم به نقل از مراکز کنترل بیماری آمریکا میگوید شواهد منتشرشده‌ای وجود ندارد که وارنیش مطبی عامل خطر فلوئوروزیس باشد.
چه کسانی بیشترین سود را از فلوراید اضافه می‌برند؟
کسانی که خطر پوسیدگی بالاتری دارند، از فلوراید بیشتر از خمیر روزانه سود بیشتری می‌برند. بر پایه منابعی که بررسی کردیم، این گروه‌ها شامل افراد با خشکی دهان، تحلیل لثه و ریشه‌های نمایان، سابقه پوسیدگی یا پرکردگی‌های زیاد، ارتودنسی ثابت، روکش و بریج، و افرادی است که پرتودرمانی سر و گردن داشته‌اند. نوع فلوراید اضافه را دندانپزشک انتخاب میکند.
| گروه | چرا خطر بیشتر است | گزینه‌ای که ممکن است مطرح شود |
|---|---|---|
| خشکی دهان | بزاق محافظ کمتر | خمیر پرفلوراید یا وارنیش |
| تحلیل لثه | ریشه بدون مینا | خمیر پرفلوراید |
| پوسیدگی‌های مکرر | سابقه پوسیدگی | فلوراید مطبی |
| ارتودنسی ثابت | تجمع پلاک کنار براکت | دهانشویه یا وارنیش |
| روکش و بریج | پوسیدگی در مرز ترمیم | فلوراید بیشتر |
آیا افراد کم‌خطر هم نیاز دارند؟
برای افراد کم‌خطر، پایه برنامه خمیر دندان فلورایددار دو بار در روز، کم کردن دفعات قند و معاینه منظم است. با این حال، همان‌طور که گفتیم، پنل انجمن دندانپزشکی آمریکا اشاره کرده که افراد کم‌خطر هم ممکن است از فلوراید موضعی اضافه سود ببرند. این تصمیم را در معاینه با دندانپزشک بگیرید.
خطر پوسیدگی با گذشت زمان تغییر میکند
خطر پوسیدگی ثابت نیست. شروع یک داروی جدید، تحلیل لثه با افزایش سن، شروع ارتودنسی یا تغییر رژیم غذایی ممکن است خطر را بیشتر کند. بنابراین برنامه فلوراید دندان هم باید گاه‌به‌گاه بازبینی شود. هر بار که شرایط سلامت یا داروهایتان تغییر کرد، آن را به دندانپزشک بگویید.
برنامه روزانه فلوراید دندان در یک نگاه
برای بیشتر افراد، برنامه فلوراید دندان ساده است: دو نوبت مسواک با خمیر فلورایددار، تف کردن بدون آب کشیدن و در صورت توصیه دندانپزشک، یک نوبت جداگانه دهانشویه فلورایددار. این برنامه را با کم کردن دفعات قند و تمیز کردن روزانه بین دندانها کامل کنید. افراد پرخطر ممکن است برنامه ویژه‌ای از دندانپزشک دریافت کنند.
| زمان | کار | نکته |
|---|---|---|
| صبح | مسواک با خمیر فلورایددار | تف کنید، آب نکشید |
| ظهر | دهانشویه فلورایددار در صورت توصیه | جدا از مسواک |
| شب | مسواک پیش از خواب | آخرین کار روز |
| هر چند ماه | معاینه و در صورت نیاز وارنیش | طبق نظر دندانپزشک |
اگر یک نوبت مسواک فراموش شد
اگر یک نوبت را فراموش کردید، نوبت بعدی را با دقت و در زمان کافی انجام دهید و مسواک شبانه را از دست ندهید. NHS بر اهمیت مسواک پیش از خواب تأکید میکند. اگر به‌طور مکرر نوبت‌ها فراموش می‌شوند، شاید قرار دادن مسواک در جای دیدنی یا هم‌زمان کردن آن با کاری روزمره کمک کند.
باورهای نادرست درباره فلوراید دندان
درباره فلوراید باورهای نادرست زیادی دست‌به‌دست میشود. در این بخش رایج‌ترین آن‌ها را بر پایه منابع معتبر بررسی می‌کنیم.
- «فلوراید فقط برای بچه‌هاست.» NIDCR میگوید فلوراید در همه دوره‌های زندگی از پوسیدگی پیشگیری میکند و کودکان و بزرگسالان هر دو از آن سود می‌برند.
- «فلوراید حفره دندان را پر میکند.» فلوراید فقط ممکن است پوسیدگی اولیه را پیش از ایجاد حفره متوقف کند؛ حفره نیاز به ترمیم دارد.
- «هرچه فلوراید بیشتر، بهتر.» مقدار مناسب مهم است؛ محصولات پرغلظت فقط با نسخه و برای افراد پرخطر مطرح‌اند.
- «بزرگسالان ممکن است دچار فلوئوروزیس شوند.» فلوئوروزیس فقط در دوره شکلگیری دندانها ایجاد میشود و پس از رویش دندانها رخ نمی‌دهد.
- «با فلوراید دیگر نیازی به کم کردن قند نیست.» فلوراید مقاومت مینا را بیشتر میکند، اما دفعات زیاد قند همچنان خطر پوسیدگی را بالا میبرد.
- «آب کشیدن بعد از مسواک ضرری ندارد.» NHS میگوید آب کشیدن فلوراید باقی‌مانده را میشوید و اثر آن را کم میکند.
- «فیلتر کربنی فلوراید آب را حذف میکند.» انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید فیلترهای کربنی فلوراید را حذف نمیکنند، اما اسمز معکوس و تقطیر ممکن است آن را کم کنند.
درباره فلوراید از دندانپزشک چه بپرسیم؟
پرسیدن چند سؤال مشخص در معاینه کمک میکند برنامه فلوراید دندان شما با خطر پوسیدگی‌تان هماهنگ شود. دندانپزشک بر اساس سابقه، وضعیت لثه و ریشه‌ها، بزاق و داروها توصیه میکند که آیا خمیر معمولی کافی است یا به وارنیش، خمیر پرفلوراید یا دهانشویه فلورایددار هم نیاز دارید. پاسخ‌ها را یادداشت کنید تا برنامه را دقیق دنبال کنید.
فهرست پرسش‌ها
- خطر پوسیدگی من کم، متوسط یا زیاد است؟
- آیا به فلوراید بیشتر از خمیر دندان روزانه نیاز دارم؟
- اگر وارنیش فلوراید لازم است، هر چند وقت یک‌بار باید زده شود؟
- پس از وارنیش تا چه زمانی از خوردن یا مسواک زدن پرهیز کنم؟
- آیا دهانشویه فلورایددار برای من مناسب است و چه زمانی از روز؟
- اگر خمیر پرفلوراید تجویز می‌کنید، چگونه و تا چه زمانی استفاده کنم؟
- برای فرزندم چه مقدار خمیر و چه نوع فلورایدی مناسب است؟
چه زمانی زودتر مراجعه کنیم؟
اگر لکه سفید یا قهوه‌ای تازه، حساسیت ماندگار، درد، گیر کردن غذا بین دندانها یا حفره دیدید، منتظر نوبت بعدی نمانید. پوسیدگی در مرحله اولیه بیشترین شانس متوقف شدن با فلوراید را دارد. تورم صورت که پخش میشود، تب یا دشواری در بلع یا تنفس نیاز به مراجعه فوری به دندانپزشک یا اورژانس دارد.
جمع‌بندی
فلوراید دندان با کمک به رمینرالیزاسیون، مینا را در برابر اسیدهای ناشی از قند مقاومتر میکند و ممکن است پوسیدگی اولیه را پیش از ایجاد حفره متوقف کند. پایه برنامه برای همه، مسواک زدن دو بار در روز با خمیر دندان فلورایددار و تف کردن بدون آب کشیدن است. بزرگسالانی که خشکی دهان، تحلیل لثه، ارتودنسی یا پوسیدگی‌های مکرر دارند، ممکن است به وارنیش، خمیر پرفلوراید یا دهانشویه فلورایددار نیاز داشته باشند.
محصولات پرغلظت و مکمل‌ها را فقط با نسخه به کار ببرید و مقدار خمیر کودکان را با سنشان تنظیم کنید. این مقاله جایگزین معاینه نیست؛ برنامه فلوراید هر فرد را دندانپزشک تعیین میکند. برای انتخاب خمیر مناسب، راهنمای انتخاب خمیر دندان را بخوانید و برای بررسی شرایط لبخند خود از فرم مشاوره رایگان استفاده کنید.
سؤالات متداول
فلوراید دندان چه فایدهای دارد؟
فلوراید مینای دندان را در برابر اسیدهایی که باکتریها از قند میسازند مقاومتر میکند و به بازگشت مواد معدنی به مینا کمک میکند. NIDCR میگوید فلوراید از پوسیدگی پیشگیری میکند و ممکن است پوسیدگی اولیه را متوقف یا برگرداند. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم میگوید فلوراید رشد باکتریهای پوسیدگیزا را کند میکند.
وارنیش فلوراید چیست؟
وارنیش فلوراید مادهای با غلظت بالای فلوراید است که دندانپزشک یا بهداشتکار آن را روی دندانها میزند. به گفته انجمن دندانپزشکی آمریکا، در تماس با بزاق سفت میشود و فلوراید را چند ساعت در تماس نزدیک با دندان نگه میدارد. دائمی نیست و برای اثر پایدار باید در فواصل منظم تکرار شود.
آیا بزرگسالان هم به فلوراید تراپی نیاز دارند؟
بسته به خطر پوسیدگی، ممکن است نیاز داشته باشند. کلیولند کلینیک میگوید بزرگسالان مبتلا به خشکی دهان، بیماری لثه، سابقه پوسیدگی یا دارای روکش، بریج، ارتودنسی یا پروتز پارسیل ممکن است به‌ویژه از فلوراید سود ببرند. اینکه فلوراید در مطب برای شما لازم است و هر چند وقت یک‌بار، را دندانپزشک تعیین میکند.
آیا فلوراید پوسیدگی دندان را خوب میکند؟
فقط در مرحله اولیه. NIDCR میگوید پوسیدگی در مراحل ابتدایی، پیش از ایجاد حفره، ممکن است با فلوراید متوقف یا برگردانده شود و دندانپزشک میتواند برای این کار فلوراید روی دندان بزند. وقتی حفره ایجاد شده باشد، فلوراید آن را پر نمیکند و ترمیم یا درمان دیگری لازم است.
فلوئوروزیس دندان چیست؟
به گفته MouthHealthy، فلوئوروزیس ظاهر شدن خطوط یا رگههای سفید کمرنگ روی دندان است و فقط زمانی رخ میدهد که کودک در دوره شکلگیری دندانها زیر لثه، برای مدت طولانی فلوراید زیادی دریافت کند. پس از رویش دندانها دیگر فلوئوروزیس ایجاد نمیشود. نوع خفیف آن بیماری نیست و بر عملکرد دندان اثری ندارد.
آیا فلوراید برای بزرگسالان عارضه دارد؟
کلیولند کلینیک میگوید فلوراید در مقدار زیاد ممکن است آسیبزا باشد، اما به دلیل مقدار کم آن در محصولات بدون نسخه مانند خمیر دندان و دهانشویه، رسیدن به سطح سمی دشوار است. انجمن دندانپزشکی آمریکا هم فلوراید را در صورت استفاده طبق دستور بیخطر و مؤثر میداند. محصولات پرغلظت را فقط با نسخه به کار ببرید.
دهانشویه فلورایددار را کی استفاده کنیم؟
NHS میگوید دهانشویه، حتی نوع فلورایددار، را بلافاصله پس از مسواک به کار نبرید، چون فلوراید غلیظ خمیر را میشوید. زمان دیگری مثل بعد از ناهار را انتخاب کنید و تا سی دقیقه پس از آن چیزی نخورید و ننوشید. بنیاد سلامت دهان بریتانیا هم آن را مکمل مسواک میداند، نه جایگزین آن.
آیا آب تصفیهشده خانگی فلوراید را از بین میبرد؟
انجمن دندانپزشکی آمریکا میگوید برخی دستگاههای تصفیه آب خانگی، مانند اسمز معکوس و تقطیر، ممکن است فلوراید آب را کم کنند، اما فیلترهای کربنی یا زغالی آن را حذف نمیکنند. همین منبع میگوید بسیاری از آبهای بطریشده هم فلوراید کافی ندارند. اگر نگران فلوراید دریافتی خود یا فرزندتان هستید، با دندانپزشک صحبت کنید.
خمیر دندان پرفلوراید برای چه کسانی است؟
بنیاد سلامت دهان بریتانیا خمیر دندان پرفلوراید را محصولی تجویزی میداند که دندانپزشک برای خطر بالای پوسیدگی تجویز میکند؛ از جمله برای پوسیدگی‌های مکرر، مصرف زیاد قند، خشکی دهان، تحلیل لثه و پس از پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی سر و گردن. این خمیر را فقط طبق نسخه به کار ببرید و هرگز از نسخه دیگران استفاده نکنید.
کودکان از چه زمانی با خمیر فلورایددار مسواک بزنند؟
NHS برای زیر سه سال یک لایه نازک خمیر فلورایددار توصیه میکند و انجمن دندانپزشکی آمریکا از رویش نخستین دندان، مقداری به اندازه دانه برنج. NIDCR اما میگوید برای کودکان زیر دو سال، جز به توصیه دندانپزشک یا پزشک، از خمیر فلورایددار استفاده نکنید. درباره نوزادان با دندانپزشک کودک تصمیم بگیرید.
منابع و مطالعه بیشتر
- Fluoride Oral Health Foundation
- Fluoride MouthHealthy (American Dental Association)
- Fluorosis MouthHealthy (American Dental Association)
- Fluoride: Topical and Systemic Supplements American Dental Association
- Fluoride National Institute of Dental and Craniofacial Research (NIDCR)
- Tooth Decay National Institute of Dental and Craniofacial Research (NIDCR)
- Fluoride: Uses, Benefits & Side Effects Cleveland Clinic
- How to keep your teeth clean NHS
این منابع برای آگاهی عمومی معرفی شده‌اند؛ تشخیص و تصمیم درمانی فقط پس از معاینه دندانپزشک انجام میشود.
مطالب مرتبط
سفید کردن دندان
انتخاب خمیر دندان؛ مواد تشکیل‌دهنده، خمیر دندان مناسب هر مشکل و روش درست استفاده
راهنمای انتخاب خمیر دندان؛ نقش فلوراید و ساینده‌ها، خمیر دندان ضدحساسیت، لثه و سفیدکننده، انتخاب با لمینت و ایمپلنت، مقدار مصرف و…
سفید کردن دندان
نخ دندان؛ روش صحیح، زمان مناسب و انتخاب بین نخ، مسواک بین‌دندانی و واترجت
نخ دندان را چطور و کی بکشیم؟ روش قدم به قدم، مقایسه با مسواک بین‌دندانی و واترجت، خونریزی لثه در شروع و…
سفید کردن دندان
بوی بد دهان؛ علت‌ها، تشخیص در خانه و راه درمان بر اساس علت
بوی بد دهان از کجا می‌آید؟ نقش زبان، لثه، خشکی دهان و غذا، تست ساده در خانه، برنامه روزانه و زمان مراجعه…
دیدگاه‌ها ۰
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که تجربه یا پرسش خود را می‌نویسد.